Gotycki, murowany z cegły, kościół w dawnej wsi Ruszcza ( obecnie granice
Krakowa) został wzniesiony około 1420 roku przez stolnika krakowskiego
Wierzbiętę z Branic, ówczesnego właściciela Ruszczy.
Świątynia, usytuowana na
wzniesieniu. Posiada krótkie prezbiterium zakończone ścianą prostą oraz
dwunawowy korpus. Oba człony opięte są przyporami. Do prezbiterium od północy
przylega zakrystia gotycka. Od zachodu fasadę zdobi wieża , w której dolnych
partiach użyto, prawdopodobnie, kamienia ( wapień) z wcześniejszej, romańskiej
świątyni. Na elewacjach zewnętrznych widoczny jest ozdobny
wątek z cegły zendrówki. W górnej partii wieży zachowały się niewielkie okna - otwory strzelnicze jako, że
świątynia miała pierwotnie charakter obronny.
W 1925 roku do od wschodu przy
prezbiterium dobudowano do kościoła, według projektu architekta Adolfa
Szyszko-Bohusza, nową, modernistyczną zakrystię w kształcie ośmiobocznej rotundy
nakrytej kopułą. Nawiązuje ona do kaplic barokowych a pierwotnie miała pełnić mauzoleum rodziny Popielów. W tym czasie zmieniono także
w nawach kształt okien, zacierając ich gotycki charakter.
Prezbiterium oraz
jedną z naw nakrywają oryginalne sklepienia krzyżowo-żebrowe o profilowanych
wspornikach. W prezbiterium zachowała się cenna kamienna płyta nagrobna z 1425
roku, z wyrytym wyobrażeniem postaci fundatora kościoła jako rycerza w zbroi
oraz gotycki witraż z wizerunkiem św. Grzegorza.
Wizerunek patrona kościoła
znajduje się także na obrazie w barokowym ołtarzu głównym. Jest to XVII -
wieczna kopia dzieła włoskiego artysty Annibale Carracciego ( oryginał nie
zachował się) .
Na zewnątrz, przy południowej ścianie nawy kościoła znajduje się
grobowiec rodziny Badenich a przy ścianie północnej grobowiec z epitafiami
rodziny Popielów, ostatnich przedwojennych właścicieli miejscowości.
 |
| widok ogólny |
 |
| panorama |
 |
| panorama od prezbiterium |
 |
| widok na fasadę |
 |
| fasada |
 |
| elewacja południowa |
 |
| elewacja północna |
 |
| wieża |
 |
| górna partia wieży |
 |
| kamień z romańskiego kościoła |
 |
| okna wieży |
 |
| wejście |
 |
| gotycka zakrystia |
 |
| kruchta |
 |
| nowa zakrystia |
 |
| latarnia kopuły zakrystii |
 |
| okna prezbiterium |
 |
| szczyt prezbiterium |
 |
| dekoracyjna cegła zendrówka |
 |
| wnętrze |
 |
| sklepienie prezbiterium |
 |
| ołtarz główny |
 |
| obraz- kopia obrazu A. Carraciego |
 |
| św. Grzegorz- fragment gotyckiego ołtarza - MNK |
 |
| krucyfiks w ołtarzu bocznym |
 |
| fragment polichromii w prezbiterium |
 |
| płyta nagrobna Wierzbięty z Branic |
 |
| wizerunek rycerza |
 |
| epitafium Wierzbięty z Branic- XV wiek - MNK |
 |
| epitafium w prezbiterium |
 |
| epitafium Badenich |
 |
| nagrobek rodziny Badenich |
 |
| tablica na nagrobku |
 |
| nagrobek rodziny Popielów |
