Gorenice - kościół św. Mikołaja

Skromny barokowy kościół we wsi Gorenice ( powiat olkuski, gmina Olkusz) został wzniesiony w drugiej połowie XVII wieku z inicjatywy rodziny Szembeków. Błędy konstrukcyjne przy jego budowie doprowadziły do konieczności jego częściowej rozbiórki i odbudowy w latach 1726-1731 na zlecenie Tarnowskich.

Jest to budowla jednonawowa z prezbiterium zakończonym absydą. Od północy do prezbiterium przylega zakrystia ze skarbczykiem na piętrze.

 

We wnętrzu przeważa wyposażenie barokowe i rokokowe z XVII i XVIII wieku, częściowo pochodzące z poprzedniej świątyni drewnianej. Na ścianach umieszczono kilka barokowych epitafiów.

 

Do wnętrza kościoła prowadzi portal z herbami.

 

Świątyni towarzyszy wolnostojąca dzwonnica, prawdopodobnie pochodząca z okresu budowy kościoła.

 

widok ogólny

panorama

prezbiterium

elewacja południowa

elewacja północna

fasada

posąg na fasadzie

detal

portal główny

herby

dekoracja

kruchta południowa

detal nad kruchtą

okno

wnętrze

ambona

barokowe epitafia

epitafium kobiety

epitafium mężczyzny

epitafium na zewnątrz

brama i mur

dzwonnica

Olkusz - grodzisko

W części Olkusza ( powiat olkuski, gmina Olkusz) zwanej Starym Olkuszem, zachowały się pozostałości średniowiecznej budowli obronnej w postaci fosy i dwóch pierścieni wałów ziemnych. Przypuszcza się , że gród wzniesiono w XII wieku a jego zniszczenie nastąpiło na przełomie XIII i XIV wieku.

Na miejscu zniszczonej budowli obronnej wzniesiono, prawdopodobnie jeszcze w XIV wieku, kościół gotycki pod wezwaniem  św. Jana Chrzciciela.

 

W dwa wieki później świątynię zamieniono na kaplicę, która funkcjonowała do wieku XVIII. Do czasów obecnych zachowały się fragmenty jej murów i krypty. W 1937 roku na murze dawnego prezbiterium ustawiono pomnik z tablicą pamiątkową.

 

W pobliżu grodziska przetrwały ślady dawnej działalności górniczej.

widok ogólny

zdjęcie Fotopolska

panorama

ruiny kaplicy

część zachodnia

widok na prezbiterium

ruiny prezbiterium

krypty

obelisk

tablica pamiątkowa

Rabsztyn - zamek

Położony na wzgórzu przy drodze z Wolbromia do Olkusza zamek w Rabsztynie ( powiat olkuski, gmina Olkusz) należał do systemu obronnego Małopolski, wchodząc w skład tzw. Orlich Gniazd.

Powstanie w tym miejscu gotyckiej warowni murowanej datuje się na połowę XIII wieku. Składała się ona z części mieszkalnej- tzw. kamienicy oraz z wieży.

Od końca XIV wieku do połowy wieku XV funkcję starostów zamku pełnili przedstawiciele rodów Melsztyńskich i Tęczyńskich.

W kolejnym stuleciu warownia przeszła znaczną modernizację za sprawą  możnego rodu Bonerów. Całość założenia otoczył kamienny mur z bramą oraz mostem nad fosą. Przy wewnętrznym dziedzińcu powstały dwa budynki gospodarcze, studnia i kolejna wieża.

Zasadnicze zmiany w wyglądzie zamku nastąpiły na przełomie XVI i XVII wieku, gdy we wschodniej części wzgórza rozpoczęto wznoszenie późnorenesansowego pałacu. Powstały wówczas trzykondygnacyjne skrzydła mieszkalne a dziedziniec ozdobiono krużgankami. Od strony północnej pojawił się okazały budynek z bramą i kordegardą. Najstarsza część zamku tzw. zamek górny otrzymała architektoniczne detale a całość otoczono ziemnymi fortyfikacjami. Inicjatorem tej przebudowy był starosta rabsztyński i znany dyplomata Mikołaj Wolski a kontynuował ją Zygmunt Myszkowski. W związku z przebudową warownia straciła częściowo swój charakter obronny na rzecz funkcji reprezentacyjnej.

Niestety w tej postaci zamek nie istniał długo. Kres jego świetności przyniosły zniszczenia i pożar podczas potopu szwedzkiego.

Od tego momentu, mimo prób odbudowy, zamek popadał w coraz większe zaniedbanie i na początku XIX wieku został całkowicie opuszczony.

Obecnie zabezpieczona i odrestaurowana ruina warowni jest udostępniana do zwiedzania. Podczas rewitalizacji zrekonstruowano bramę wjazdową i kordegardę, oczyszczono z gruzu część zamku średniego oraz odbudowano fragmenty zamku górnego wraz z wieżą.

widok ogólny

bryła zamku górnego

panorama

rycina - XVIII wiek

zdjęcie archiwalne

zamek górny

widok na zamek górny - archiwalne - Fotopolska

zamek górny - widok z dziedzińca

zamek górny

wieża

oryginalny fragment muru

mur kurtynowy

dziedzińczyk gospodarczy

widok na pałac

skrzydło pałacu

pałac renesansowy

ściana pałacu z otworami po oknach

okna

detal renesansowy

dekoracje

dziedziniec 

makieta zamku

brama

detal bramy

herb

most

sucha fosa

widok na ruiny