Pokazywanie postów oznaczonych etykietą gmina Zielonki. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą gmina Zielonki. Pokaż wszystkie posty

środa, 30 sierpnia 2023

Boleń - dwór

Dwór w Boleniu ( powiat krakowski, gmina Zielonki) został wybudowany na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku przez Jana Matejkę dla córki Heleny i jej męża, profesora ASP,  Józefa Unierzyskiego. W roku 1891 małżonkowie już w nim zamieszkali.

Jest to murowany budynek parterowy z kwadratową wieżą i nadwieszona wieżyczką- strzelnicą, co nadaje mu nieco obronnego charakteru. Cała bryła jest nieregularna  a ściany urozmaicają  różnorodne okna.

 

Dwór znacznie ucierpiał podczas I Wojny Światowej, ale został odbudowany. Z czasem dobudowano garaż.

 

Obecnie dwór jest własnością prywatną.


widok ogólny

panorama


widok na wieżyczkę

wieżyczka

detal

sobota, 22 maja 2021

Zielonki - kościół Narodzenia NMP

Parafialny kościół w Zielonkach ( powiat krakowski, gmina Zielonki) wzniesiono w latach 1524-1538 jeszcze w tradycji gotyckiej z elementami renesansowymi.

Jest to to murowana świątynia jednonawowa z prezbiterium zamkniętym trójbocznie i przykrytym sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Do prezbiterium przylega zakrystia z 1524 roku, nadbudowana w wieku XIX.

Podczas renowacji kościoła pod koniec XIX wieku sklepienie nawy zastąpiono stropem a w 1948 roku powstała kaplica od północy. Duża zmiana w wyglądzie budowli nastąpiła w 1966 roku, gdy od strony zachodniej dobudowano modernistyczną kruchtę z chórem i ażurową dzwonnicą.

We wnętrzu przeważa wystrój barokowy i późniejszy. Z wcześniejszych elementów warto wymienić portal gotycko – renesansowy po stronie południowej oraz renesansowy do zakrystii i  kamienne tabernakulum ścienne pochodzące z 1533 roku a wykonane przez artystę z warsztatu Franciszka Florentczyka.

Niedaleko kościoła zachowała się niewielka kapliczka z 1916 wieku, ufundowana przez stacjonujących w Zielonkach żołnierzy czeskich i węgierskich z armii austriackiej.

widok ogólny

prezbiterium

malowidło na ścianie prezbiterium

elewacja południowa

elewacja północna z kaplicą

zakrystia

szczyt zakrystii

okno

szczyt zachodni nawy

kaplica

latarnia kaplicy

kruchta południowa

portal gotycko-renesansowy

sygnaturka

herb z Orłem Piastowskim

modernistyczna fasada
wnętrze

sklepienie prezbiterium

łuk tęczowy

ołtarz główny

obraz w ołtarzu głównym

portal do zakrystii

napis nad portalem

tabernakulum ścienne
tabernakulum - zdjęcie archiwalne CBN Polona

stalle

ambona

fragment polichromii

wikarówka

epitafium

kapliczka

środa, 16 sierpnia 2017

Garlica Murowana - pozostałości założenia dworskiego

W Garlicy Murowanej ( powiat krakowski, gmina Zielonki), wsi położonej niedaleko Krakowa, można zobaczyć pozostałości dawnego założenia dworskiego. Do dnia dzisiejszego zachował się lamus, dawny spichlerz oraz brama dworska. Nie przetrwało jednak centrum całego kompleksu, czyli dwór.

Nieistniejący dwór, wzniesiony w drugiej połowie XVII wieku, był początkowo parterowym budynkiem drewnianym. Nakrywał go dach czterospadowy. Z czasem, podczas kolejnych modernizacji, drewniane ściany zastąpiono murowanymi a w XIX wieku na osi usytuowano ganek kolumnowy zwieńczony trójkątnym tympanonem. Dach czterospadowy zamieniono na dwuspadowy nadając budynkowi cech klasycystycznych.

Jednocześnie z dworem, lub nawet wcześniej, powstała  piętrowa wieża na planie kwadratu, zamieniona w XVIII wieku na lamus. Wieża ma dwa pomieszczenia, po jednym na każdej kondygnacji, oraz galeryjkę na piętrze, do której prowadzą drewniane schody. Przypuszcza się, że pierwotnie wieża miała charakter obronny a na dole znajdowała się sień przejazdowa.

Do kompleksu dworskiego należy także spichlerz przebudowany obecnie na pomieszczenia biurowe. Do spichlerza przylega klasycystyczna brama dworska pochodząca z XIX wieku, ozdobiona lizenami i herbem Lubisz.

Majątek w Garlicy Murowanej często zmieniał właścicieli. W 1920 roku był własnością Towarzystwa Ogrodniczego. Po wojnie przeszedł w ręce Akademii Rolniczej w Krakowie. Dwór jednak już w latach 50-tych XX wieku został opuszczony a kilkadziesiąt lat później ruiny zostały rozebrane. Pozostał tylko fragment jednej ze ścian.

widok ogólny
panorama
pozostałości dworu
lamus
elewacja lamusa
dawny otwór przejazdowy
zamurowane okno
przypora
wejście do lamusa
brama dworska i spichlerz
widok na bramę i lamus
brama od strony dworu
łuk bramy
zwieńczenie
herb