gatoma - na tropie zabytków: gmina Nowy Korczyn

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą gmina Nowy Korczyn. Pokaż wszystkie posty

sobota, 22 kwietnia 2023

Piasek Wielki - kościół św. Katarzyny

Neogotycki kościół parafialny w Piasku Wielkim ( powiat buski, gmina Nowy Korczyn) jest efektem odbudowy i rozbudowy gotyckiej świątyni z 1340 roku, która popadła w ruinę w wieku XVIII.

Odbudowa miała miejsce w latach 1898-1902 z inicjatywy miejscowych parafian.

W XVI wieku budynek kościoła pełnił funkcję zboru kalwińskiego a następnie ariańskiego, gdyż właściciele okolicznych ziem przeszli na arianizm.

Jest to jednonawowy kościół murowany z niższym i węższym prezbiterium zamkniętym od wschodu wielobocznie.

Ołtarz św. Tekli pochodzi z jednej z wiślickich świątyń a XIX – wieczny ołtarz główny został przywieziony z Kielc.

Z pierwotnego wystroju zwraca uwagę gotycko-renesansowy portal do zakrystii z herbami oraz datą.

widok ogólny

panorama

prezbiterium

fasada

zwieńczenie fasady

portal wejściowy

elewacja północna i zakrystia

portal boczny

wnętrze

portal z XVI wieku

herby na portalu

chór

chrzcielnica

kropielnica

sobota, 22 stycznia 2022

Nowy Korczyn - stary cmentarz zwany " Ruskim"

Przy ulicy Kingi w Nowym Korczynie ( powiat buski, gmina Nowy Korczyn), w niewielkim zagajniku, znajdują się pozostałości zapomnianego cmentarza, założonego w XVIII wieku.

Nekropolia powstała z inicjatywy władz carskich dla pochówku ciał żołnierzy ekshumowanych z okolicznych miejsc bitew. Potem chowano tutaj carskich urzędników. Przypuszcza się, że spoczywa tutaj około 100 Rosjan. Ze znaczących zmarłych pochowani tutaj zostali; krewny generała Siemiona Budionnego oraz syn generała Michała Miełnikowa. Niestety nie zachowała się żadna mogiła z tych czasów.

Z czasem cmentarz stał się miejscem pochówku także dla zmarłych innych wyznań.

Po 1918 roku rodzina Królikiewiczów, miejscowych właścicieli ziemskich, postanowiła wznieść na cmentarzu rodzinną kaplicę grobową, która, na szczęście, zachowała się, choć bez inskrypcji. Obok tej kaplicy rośnie tzw. " drzewo cierniowe" sprowadzone z ogrodu botanicznego w Krakowie.

Jedynym dobrze zachowanym nagrobkiem na cmentarzu jest nagrobek Edwarda Barcza, założyciela miejscowego OSP oraz w nieco gorszym stanie nagrobek małżonków o nazwisku Florek.

Nekropolia jest nieczynna od ponad 80 lat.

widok ogólny

widok na kaplicę

kaplica

fasada kaplicy

kaplica detal

wnętrze kaplicy

nagrobek rodziny Florków

inskrypcja

fragmenty nagrobków

bezimienny grób

pozostałości nagrobka

metalowy krzyż

nagrobek Edwarda Barcza

inskrypcja na nagrobku

drzewo cierniowe

ciernie na drzewie

sobota, 6 sierpnia 2016

Strożyska - kościół Wniebowzięcia NMP

Parafia w Strożyskach ( powiat buski, gmina Nowy Korczyn) istniała już w XII wieku. Obecna świątynia została wzniesiona w 1378 roku z inicjatywy Michała ze Strożysk ( zachowała się tablica erekcyjna).

Składała się pierwotnie z niewielkiego kamiennego korpusu i masywnej wieży o charakterze obronnym zaopatrzonej w otwory strzelnicze. Sklepienie krzyżowo-żebrowe nawy wsparto na jednym filarze, nawiązując do kolegiaty wiślickiej, na której się prawdopodobnie wzorowano.

Obecny wygląd budowla zawdzięcza przebudowie w latach 1895-1896 w stylu neogotyckim. Rozbudowano wówczas nawę główną, zburzono gotyckie i dodano neogotyckie prezbiterium. Powstały także dwie kaplice i druga wieża.

Kościół znacznie ucierpiał podczas ostatniej wojny. Zniszczona została między innymi nowsza wieża, której już nie odbudowano.

Na południowej nawie dawnego korpusu świątyni zachowały się tarcze najstarszych w Polsce, XIV- wiecznych zegarów słonecznych.

Zachowały się także dwa ostrołukowe portale, w tym jeden z herbem Półkozic.

W 2010 roku odkryto w pobliżu kościoła wczesnośredniowieczne cmentarzysko datowane na okres do XI do XIV wieku. Natrafiono także na ślady wcześniejszego osadnictwa.