wtorek, 17 listopada 2026

Cieszyn - Rynek

Obecny Rynek w Cieszynie ( powiat cieszyński, gmina Cieszyn)  został wytyczony  w 1496 roku z inicjatywy księcia Kazimierza II. Prostokątny plac otaczają zabytkowe kamienice ( często z podcieniami)  z okresu renesansu i baroku.

Przy pierzei południowej stoi okazały ratusz z początku XIX wieku z wieżą zegarową.

Najstarsze kamienice  rynku znajdują się w pierzei zachodniej a ciąg podcieni sięga XVI wieku.

W centralnym punkcie płyty rynku stoi kamienna fontanna z figurą św. Floriana z 1777 roku. Sama studnia stanowi pozostałość po XVI-wiecznym wodociągu.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne - Fotopolska
ratusz
wieża zegarowa
klasycystyczne podcienia
zdjęcie - NAC
pierzeja zachodnia
arkada
zbieg pierzei zachodniej i północnej
widok na kamienicę
jedna z kamienic
kamienica - dawny hotel
zwieńczenie
fontanna
rzeźba św. Floriana

czwartek, 12 listopada 2026

Sandomierz - katedra Narodzenia NMP

Obecny kościół katedralny w Sandomierzu ( powiat sandomierski, gmina Sandomierz) został wzniesiony w latach około 1360-1380 w stylu gotyckim. Jego fundatorem  był król Kazimierz Wielki.  

W XV wieku świątynia została rozbudowana a w wieku XVII  nastąpiła jej barokizacja. Powstała wówczas nowa fasada z kruchtą a wnętrze otrzymało barokowo-rokokowy wystrój.

Jest to ceglana budowla halowa trójnawowa z wydłużonym prezbiterium zakończonym wielobocznie. Całość opięta jest przyporami.

Wnętrze nakrywają sklepienia krzyżowo-żebrowe. Na ścianach prezbiterium zachowały się  freski w stylu rusko- bizantyjskim, ufundowane przez króla Władysława Jagiełłę w XV wieku.

Szczególna uwagę zwracają rokokowe ołtarze umieszczone przy filarach międzynawowych z alegorycznymi posągami wykonanymi w XVIII wieku przez  znanego rzeźbiarza szkoły lwowskiej Macieja Polejowskiego i jego warsztat. Autorstwem tego zespołu są  także rzeźby Dawida i św. Cecylii pod chórem. Z kolei  na ścianach  naw bocznych i pod chórem umieszczono cykl obrazów autorstwa Karola de Prevot  pod tytułem Martyrologium Romanum, które przedstawiają kalendarz liturgiczny ze scenami męczeństwa świętych na każdy dzień roku.

Przy kościele wznosi się murowana dzwonnica z XVIII wieku.

Świątynia  od 1960 roku otrzymała status bazyliki mniejszej.

fasada
fasada - zdjęcie archiwalne
katedra - zdjęcie Fotopolska
zdjęcie archiwalne
portal wejściowy
wnętrze
sklepienie prezbiterium
ołtarz główny
freski bizantyńskie
sklepienie nawy głównej
ołtarze przy filarach
ołtarz rokokowy
rzeźba przy ołtarzu
alegoria
aniołek
obrazy przy ołtarzach bocznych
św. Cecylia
król Dawid
cykl obrazów
obraz z miastem w tle
nawa boczna
chór
detal
ambona
dzwonnica
rzeźba W. Kadłubka przy katedrze


sobota, 7 listopada 2026

Szydłów - synagoga

Budynek synagogi w Szydłowie ( powiat staszowski, gmina Szydłów) znajduje się w obrębie murów obronnych, w północnej części miasta.

Jest to budowla murowana, późnogotycka wzniesiona w latach 1534–1564 jako świątynia o charakterze obronnym. Ma plan prostokąta a ściany wieńczy późnogotycka attyka. Na początku XVII wieku dokonano  przebudowy świątyni. Do ściany zachodniej dobudowano przybudówkę z piętrem przeznaczonym na babiniec.

We wnętrzu zachował  kamienny Aron ha-kodesz  z początku XVII wieku, renesansowa dekoracja stiukowa oraz pozostałości polichromii z XVIII wieku.

W XIX wieku budynek poważnie ucierpiał w wyniku pożaru, szybko go jednak odbudowano.

W czasie II Wojny Światowej wnętrze synagogi zostało zdewastowane i zamienione na magazyn.

Generalny remont opuszczonego budynku ukończono w latach siedemdziesiątych XX wieku a w latach 2018–2019 przeszedł on kompleksową rewitalizację.

Obecnie znajduje się tutaj muzeum.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne - Fotopolska
fasada
attyka
przybudówka
piętro babińca
elewacja boczna przybudówki
przed wejściem
elewacja boczna synagogi
elewacja tylna
okno
wnętrze
wnętrze przed wojną- zdjęcie Fotopolska
Aron ha kodesz
zwieńczenie
detal
polichromia
wnęka
skarbona
detal architektoniczny

fragment ekspozycji
lapidarium