Górki Wielkie - dwór Kossaków

Murowany dwór w Górkach Wielkich ( powiat cieszyński, gmina Brenna) powstał w 1734 roku dzięki staraniom Hieronima Marklowskiego.

 Do okresu międzywojennego często jednak zmieniał właścicieli.

W 1922 roku zamieszkała w nim, przybyła z Kresów, rodzina Kossaków ( brat malarza Wojciecha Kossaka). Od tego czasu dwór stał się ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i domem pisarki Zofii Kossak-Szczuckiej.

W maju 1945 roku dwór został podpalony i popadł w ruinę.

Obecnie, po częściowej odbudowie,  działa tu Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków”, a w pobliskim domku ogrodnika mieści się muzeum biograficzne poświęcone Zofii Kossak Szczuckiej.

Dwór i towarzyszące mu zabudowania otoczone są przez resztki dawnego  parku krajobrazowego.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne

widok po pożarze

fasada

ryzalit wejściowy

skrzydło

zdjęcie archiwalne - zbiory SBC

sala

ekspozycja muzealna

pokój

dom ogrodnika

Sandomierz - kościół św. Jakuba Apostoła

Leżący na jednym ze wzgórz Sandomierza ( powiat sandomierski, gmina Sandomierz) późnoromański  kościół  powstał  z inicjatywy biskupa krakowskiego Iwona Odrowąża, który sprowadził tutaj dominikanów. Wraz z kościołem powstał klasztor – jako drugi najstarszy klasztor dominikański w Polsce po Krakowie.

Kościół jest  trójnawową bazyliką z prosto zamkniętym prezbiterium, wzniesioną w kilku etapach w ciągu XIII wieku. Zbudowany jest z cegły a zewnętrzne ściany ozdobione są fryzem z motywem plecionki. Najcenniejszym detalem architektonicznym jest  bogato profilowany, uskokowy portal z trójlistnym zwieńczeniem i ceramiczną dekoracją plecionkową oraz maskami, wykazujący wpływy  północnowłoskie.

Wnętrze kościoła jest dość skromne. Na ścianach zachowały się epitafia i płyty nagrobne.

Na uwagę zasługuje gotycka płyta nagrobna Adelajdy  z leżącą postacią zmarłej oraz znajdująca się pod chórem płyta z postacią rycerza, pochodząca z XVI wieku.

W manierystycznej kaplicy Męczenników Sandomierskich, zwracają uwagę sztukaterie z XVII wieku.

Dobudowana w XX wieku od południa kaplica Matki Bożej Różańcowej otrzymała secesyjny wystrój autorstwa artysty Karola Frycza.

Przy północno-zachodnim narożniku korpusu nawowego znajduje się gotycka dzwonnica z połowy XIII wieku z zabytkowymi dzwonami.

Do kościoła przylega, częściowo zachowane, wschodnie skrzydło klasztoru.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - Fotopolska

prezbiterium

dekoracja szczytu prezbiterium

zdjęcie archiwalne cześci zachodniej

dekoracja elewacji

fryz romański

okna

portal północny

zwieńczenie

dekoracja ceramiczna

detal

głowa w koronie

dekoracja ornamentalna

półkolumienki

kaplica

wnętrze

wnętrze prezbiterium

sklepienie prezbiterium

arkady międzynawowe

widok na chór

witraże

arkada pod chórem

kaplica Męczenników Sandomierskich

kopuła i dekoracja stiukowa

Kaplica MB Różańcowej

secesyjna dekoracja

płyta nagrobna Adelajdy

detal

płyta nagrobna ryzerza

gotycka płyta z herbem

barokowe epitafium

dzwonnica

widok na klasztor

dawny dziedziniec

fragment skrzydła

ściana

ślady po krużgankach

Zdynia - cerkiew Opieki Bogurodzicy

Cerkiew grekokatolicka w Zdyni ( powiat gorlicki, gmina Uście Gorlickie)  to zabytkowa, drewniana świątynia wzniesiona w 1786 lub 1795 roku.

Budowla reprezentuje północno-zachodni styl łemkowski ( schyłkowy).

 Jest to świątynia jednonawowa, trójdzielna z wielobocznie zamkniętym prezbiterium. Dach i wieżyczki z hełmami pokryte są blachą a elewacje gontem. 

We wnętrzu, krytym stropem, znajduje się późnobarokowy, osiemnastowieczny ikonostas. Ściany zdobi polichromia architektoniczno-ornamentalna z około 1924 roku.

Jedna z bram kamiennego ogrodzenia ma formę drewnianej dzwonnicy. Dzwonnica pochodzi z 1912 roku.

Obecnie cerkiew pełni funkcję świątyni prawosławnej.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne

prezbiterium

elewacja południowa

elewacja północna

wieża

dach z wieżyczkami

wnętrze - zdjęcie Fotopolska

kamienne ogrodzenie

bramka ogrodzenia

dzwonnica

krzyż na kamieniu

pomnik "Akcji Wisła"