Stary Sącz - klasztor klarysek i kościół Św. Trójcy

Powstanie założenia kompleksu klasztornego klarysek w Starym Sączu ( powiat nowosądecki, gmina Stary Sącz) związane jest z osobą św. Kingi, księżniczki węgierskiej, żony Bolesława Wstydliwego. 

 Po śmierci męża księżna postanowiła wstąpić wraz ze swoją siostrą do zakonu. W następstwie tej decyzji przeznaczyła, w 1280 roku, nadaną dla siebie ziemię sądecką na uposażenie nowego klasztoru. Następnie sprowadziła klaryski z podkrakowskiej Skały oraz ufundowała, jako pierwsza ksieni, drewnianą świątynię i zabudowania klasztorne. 

 Kamienny kościół został wzniesiony z piaskowca już po śmierci św. Kingi około 1330 roku w stylu gotyckim przez wawelski zakład kamieniarski. Budowla składa się z jednej nawy z kapitularzem ( obecnie oratorium), do której od południa dostawiono kaplicę Mariacką ( obecnie św. Kingi), otwartą do nawy dużym oknem w obramieniu barokowym i przykrytą gotyckim sklepieniem krzyżowo-żebrowym. W kaplicy przechowywane są relikwie św. Kingi. 

 Nawie od wschodu towarzyszy węższe krótkie prezbiterium zakończone pięciobocznie z zachowanymi gotyckimi oknami z maswerkami. Z elementów gotyckich warto wspomnieć także o trzech portalach ostrołukowych, zwornikach i innych elementach kamieniarskich. 

 Późniejsze renowacje i przebudowy kościoła wzbogaciły jego bryłę o nowe elementy. Fasadę zdobi manierystyczny szczyt i dekoracja sgraffitowa a kalenicę dachu późnobarokowa sygnaturka z koroną, dzieło Franciszka Placidiego. Do prezbiterium dobudowano natomiast obszerną barokową zakrystię. 

Wnętrze świątyni także uległo barokizacji. Polichromia pochodzi z XVIII wieku i jest w stylu rokokowym. Ołtarz główny wykonał ze stiuku w 1696 roku warsztat włoskiego artysty Baltazara Fontany. Uwagę zwraca oryginalna barokowa ambona w formie Drzewa Jessego z bogatą dekoracją snycerską. 

 Z gotyckich elementów wyposażenia zachowała się między innymi kamienna kropielnica z XV wieku z herbami i dekoracją maswerkową. 

 Murowana zabudowa przylegającego do kościoła klasztoru powstała w latach 1601-1605. Czteroskrzydłowy klasztor z wewnętrznym wirydarzem i ogrodem otacza mur ( na fundamentach gotyckich) z narożną basztą. 

 Klasztorowi towarzyszy od 1999 roku drewniana brama seklerska. Brama jest darem Stowarzyszenia Światowego Związku Węgrów i stanowi pamiątkę kanonizacji św. Kingi. Bramę wyrzeźbili Seklerzy, lud zamieszkujący wschodnią część Karpat. Zdobią ją drzeworyty z wizerunkami św. Kingi i św. Jadwigi oraz bogata ornamentyka roślinna.

widok ogólny

panorama

panorama-zdjęcie archiwalne zbiory NAC

wieża

wieża - zdjęcie archiwalne zbiory NAC

zwieńczenie wieży

manierystyczny szczyt fasady

widok na prezbiterium

prezbiterium

elewacja północna kościoła

furta klasztorna

sgraffitti

dekoracyjny fryz

sygnaturka

dziedziniec wewnętrzny i dom kapelana

figura św. Kingi

wnętrze

ołtarz główny

rzeźby na ołtarzu

ołtarz boczny

ambona

fragment ambony

sklepienie nawy

malowidło iluzjonistyczne

portal kaplicy św. Kingi

wnętrze kaplicy

organy

portal do zakrystii

jedno z wnętrz klasztornych

gotycka kropielnica

mur

fryz na murze

dekoracja sgraffitowa

baszta narożna

brama seklerska

wizerunek św. Kingi

detal bramy

Moszczenica Niżna - kościół św. Mikołaja

W Moszczenicy Niżnej ( powiat nowosądecki, gmina Stary Sącz), wsi przy granicy ze Starym Sączem, stoi kościół drewniany pochodzący z I połowy XVII wieku.

Jest to budowla jednonawowa, bezwieżowa, z węższym prezbiterium zamkniętym wielobocznie, z przylegająca do niego od północy zakrystią. Prezbiterium towarzyszą otwarte soboty. Całość nakrywa wysoki dach dwuspadowy przykryty blachą i ozdobiony sygnaturką. Od zachodu nawie towarzyszy niewielka kruchta dostawiona w okresie późniejszym.

Charakterystyczną cechą świątyni są okna usytuowane tylko po stronie południowej, nawiązując tym do tradycji średniowiecznej.

Wnętrze kościoła nakrywa strop w postaci pozornego sklepienia kolebkowego, w nawie z płaskimi odcinkami. Na belce tęczowej umieszczony jest późnogotycki krucyfiks z XVI wieku. Zwraca uwagę także manierystyczny ołtarz główny z XVII wieku z cennym obrazem św. Zofii z córkami z 1480 roku w górnej kondygnacji.

Obok świątyni znajduje się wolnostojąca drewniana dzwonnica o konstrukcji słupowej, także pochodząca z I połowy XVII wieku. Nakrywa ją gontowy dach namiotowy.

Całość otacza drewniane ogrodzenie z murowanymi słupkami.

widok ogólny

panorama

widok na prezbiterium

prezbiterium

soboty

fasada

widok na elewację południową

dzwonnica

wejście do dzwonnicy

Stary Sącz - zabytkowy rynek

Centralnym punktem Starego Sącza ( powiat nowosądecki, gmina Stary Sącz), jednego z najstarszych miast sądecczyzny, jest rynek pamiętający lokację miasta  na prawie niemieckim przez św. Kingę ( XIII wiek).

Plac rynku, wyłożony granitową kostką brukową,  ma plan zbliżony do kwadratu, od którego narożników wychodzą po dwie ulice. Wzdłuż pierzei rynku wybudowano pierwotnie 25 domów, z których zachowało się 22.

W miejscu, gdzie rosną dzisiaj lipy i znajduje się stara studnia stał piękny ratusz wybudowany w 1750 roku a zniszczony przez pożar w 1795 roku i już, mimo starań, nie odbudowany. Jego replika znajduje się w Miasteczku Galicyjskim w Nowym Sączu.

Zabudowę rynku stanowią głównie parterowe domy z XIX i początku XX wieku. Część z nich posiada charakterystyczne podcienia, gdzie można było się schronić w czasie deszczu lub skwaru podczas odbywających się na rynku słynnych jarmarków.

Najstarszym domem jest, pochodzący z końca XVII wieku,  barokowy „ Dom na Dołkach”. Po wielkim pożarze miasta pod koniec XVIII wieku został on przebudowany, ale zachowały się sklepienia oraz sień z oryginalna posadzką. Zwraca uwagę także piękny łamany dach z facjatką. Obecnie w tym zabytkowym domu mieści się siedziba Muzeum Regionalnego. Nazwa domu pochodzi, prawdopodobnie, od mieszczącego się niegdyś w piwnicach budynku aresztu miejskiego, czyli „ dołka”.

widok ogólny

rynek i Dom na Dołkach

zdjęcie archiwalne- widokówka- Fotopolska

rynek około 1910 roku- zdjęcie Fotopolska

fragment rynku

topole w miejscu ratusza

studnia

Dom na Dołkach

widok na Dom na Dołkach

dom narożny

domy przy rynku

restauracja " Marysieńka"

ulica Kazimierza Wielkiego