Pięknie wyeksponowany na wzgórzu kościół parafialny w
Stopnicy ( powiat buski, gmina Stopnica) powstał z fundacji króla Kazimierza
Wielkiego w latach 1349-1362. Pierwotnie świątynia była przybudowana do
wcześniejszej kaplicy św. Anny, wzniesionej za czasów Władysława Łokietka.
Nowo powstały kościół był jedną z kilku świątyń
ekspiacyjnych, ufundowanych przez króla, jako pokuta za zabicie księdza Marcina
Baryczki, krytykującego władcę za rozwiązły tryb życia.
Jest to gotycka budowla wystawiona z ciosów kamiennych,
dwunawowa, halowa z wielobocznie zamkniętym prezbiterium i przylegającą do
niego od północy zakrystią. Do korpusu nawowego przybudowane są od południa dwie
kaplice, późnogotycka z przełomu XV i XVI wieku oraz wczesnobarokowa, nakryta
eliptyczną kopułą z latarnią.Bryłę wzbogacają dodatkowo dwie kruchty’ od
zachodu piętrowa, gotycka a od północy renesansowa. Mury świątyni opięte są
szkarpami i nakryte stromym dachem dwuspadowym.
Hala korpusu nawowego wsparta jest na dwóch filarach i
nakryta sklepieniem krzyżowo- żebrowym ze zwornikami z herbami województw z
czasów panowania fundatora. Na jednym ze zworników sklepienia prezbiterium
widnieje przedstawienie głowy Kazimierza Wielkiego.
Drugi wizerunek króla możemy zobaczyć na płaskorzeźbionym
gotyckim antependium ołtarza głównego, pochodzącym z XIV wieku.
Z czasów gotyckich zachowały się także ostrołukowe okna
dwudzielne z laskowaniem oraz kilka portali.
Do cennych elementów wyposażenia należy późnorenesansowy,
malowany na desce, obraz Matki Boskiej Stopnickiej z 1645 roku.
W czasie swojej historii kościół był kilkakrotnie niszczony,
m.in. w czasie potopu szwedzkiego oraz najazdu księcia Rakoczego. Jednak największa
tragedia spotkała świątynię w pod koniec II wojny światowej, gdy miasto
znalazło się na linii frontu i zostało unicestwione w niemal 100 % w tym i
omawiana fara.
Wkrótce po wojnie kościół został zrekonstruowany z
wykorzystaniem ocalałych elementów.
Obok
kościoła postawiono w latach 80-tych XX wieku murowaną dzwonnicę. W jej
ścianach umieszczono elementy z dawnego kościoła oraz tablicę upamiętniającą
odsiecz wiedeńską.
 |
| widok ogólny |
 |
| zdjęcie archiwalne - Tow. Opieki nad Zabytkami |
 |
| panorama |
 |
| widok na prezbiterium |
 |
| elewacja południowa |
 |
| prezbiterium |
 |
| prezbiterium - zdjęcie Tow. Opieki nad Zabytkami |
 |
| okno prezbiterium |
 |
| zakrystia |
 |
| szczyt fasady |
 |
| wejście |
 |
| schody na chór |
 |
| kruchta |
 |
| portal kruchty |
 |
| kaplica barokowa |
 |
| dekoracja |
 |
| detal |
 |
| epitafium na ścianie prezbiterium |
 |
| wnętrze |
 |
| wnętrze - zdjęcie Tow. Opieki nad Zabytkami |
 |
| wnętrze prezbiterium |
 |
| sklepienie prezbiterium |
 |
| sklepienie nawy |
 |
| zwornik z herbem |
 |
| portal zakrystii |
 |
| gotyckie antependium |
 |
| wnętrze kaplicy barokowej |
 |
| wnętrze kaplicy gotyckiej |
 |
| epitafium |
 |
| dzwonnica |
 |
| dawna dzwonnica - archiwalne |
 |
| gotycki detal kościoła na ścianie dzwonnicy |
 |
| kolumna |
 |
| figura przy kościele |
