Radziszów- dwór Dzieduszycich

Majątek w Radziszowie, jako tzw. klucz radziszowski, przeszedł na własność rodziny Dzieduszyckich w ramach odszkodowań od rządu austriackiego około 1790 roku.

Na początku XIX wieku, Ludwika Dzieduszycka wzniosła w Radziszowie dwór w stylu późnoklasycystycznym. Projekt dworu przypisywany jest jezuicie Sebastianowi Sierakowskiemu.

Jest to budynek dwukondygnacyjny, wzniesiony na planie prostokąta, nakryty czterospadowym dachem. Pierwotnie otaczał go park krajobrazowy oraz ogrody kwiatowe.

W 1826 roku wybuchł w dworze pożar, który zniszczył budynek.

Po odbudowie, został w późniejszych latach wzbogacony od strony południowej w dwukondygnacyjny taras. Taras ten rozebrano na początku XX wieku.

W 1877 roku dwór został sprzedany rodzinie Orzechowskich a następnie jeszcze kilka razy zmieniał właściciela.

W 1909 roku dwór zakupiła gmina Radziszów z przeznaczeniem go na szkołę. I taką funkcję, z niewielkimi przerwami, obiekt pełnił do roku 1997.

Po tym roku został opuszczony i niszczał.

W latach 2007-2013 została przeprowadzona gruntowna restauracja zabytku. Było to możliwe m.in. dzięki działaniom Stowarzyszenia " Nasz Radziszów", Gminy Skawina oraz wsparciu finansowemu pozyskanemu z Unii Europejskiej. Bryłę budynku przywrócono do stanu z XIX wieku, a więc z dwukondygnacyjnym tarasem ogrodowym. 

We wnętrzu dworu odnowiono liczne XIX - wieczne polichromie, detale sztukatorskie i ozdobne gzymsy. W piwnicy zachował się portal z piaskowca, prawdopodobnie jeszcze z poprzedniej budowli, gdyż obecne piwnice są starsze niż istniejący dwór.

Dwór radziszowski ocalał w czasie rabacji galicyjskiej w 1846 roku, dzięki postawie mieszkańców Radziszowa. Obronili oni rodzinę Dzieduszyckich przed chłopami z Woli Radziszowskiej. Podobno po tym wydarzeniu antagonizm pomiędzy mieszkańcami Radziszowa i Woli Radziszowskiej utrzymywał się jeszcze przez kilkadziesiąt lat.

widok ogólny

widok od wjazdu

fasada frontowa

elewacja ogrodowa

taras 

taras i filary

klatka schodowa tarasu

dekoracja nad wejściem

okno

motyw zdobniczy

klatka schodowa sieni

klatka schodowa

sala balowa

jedna z sal

fragment oryginalnej polichromii

piwnice

stary portal

ogród

Krzęcin- kościół Narodzenia NPM

Drewniany kościół w Krzęcinie ( powiat krakowski, gmina Skawina ) został wzniesiony w 1589 roku i jest on drugą świątynią, stojącą w tym miejscu.

O istnieniu pierwszej wspomina w XV wieku Jan Długosz. Niestety obecny wygląd świątyni to efekt gruntownej przebudowy w drugiej połowie XVIII wieku.

Wieże z balustradami i arkadami oraz iglicowymi hełmami dobudowano w latach 1886-1887.

Ostatnia renowacja kościoła ( ołtarze i polichromia ) miała miejsce w latach 1998-2003.

Wnętrze skomponowano w stylu późnobarokowym a polichromia pochodzi z lat-50 tych XX wieku.

Do ciekawszych elementów wyposażenia wnętrza kościoła należą osiemnastowieczna ambona oraz chrzcielnica.

Przy kościele znajdują się zabytkowe nagrobki okolicznych ziemian.

widok ogólny

panorama

zdjęcie archiwalne - Fotopolska

prezbiterium

widok na elewację południową

elewacja południowa i kruchta

wieże

fragment fasady z wieżami

detal jednej z wież

balustrada wieży

wejście główne

zakrystia

okna z witrażami

sygnaturka

wnętrze

fragment dekoracji

ambona

witraż

ozdobna klamka

zabytkowe nagrobki

nagrobek

płyta nagrobna 

płyta nagrobna z napisem łacińskim

ogrodzenie

kapliczka stacji Drogi Krzyżowej

Polanka Hallera - dwór Hallerów

W północnej części wsi Polanka Hallera ( powiat krakowski, gmina Skawina )  znajduje się zespół dworski z budynkiem dworu, zabudowaniami gospodarczymi i rozległym parkiem.

Murowany dwór w stylu klasycystycznym został wzniesiony około 1800 roku przez Marcina Hallera. Na początku XX wieku powiększono go i odnowiono. Dwór był główną siedzibą znanego i zasłużonego dla Polski rodu Hallerów. Ród ten wywodzi się z Bawarii i osiadł w naszym kraju w wieku XV zajmując się m.in. handlem. Ostatnim właścicielem majątku przed wojną był generał Stanisław Haller, znany wojskowy, szef Sztabu Generalnego w latach 1923-1925, zamordowany w 1940 roku w Charkowie. Jego kuzynem był Józef Haller, twórca słynnej formacji wojskowej zwanej „ związkiem Hallerczyków”, lub „ hallerczykami”, zasłużonej w walce o niepodległość, urodzony w pobliskich Jurczycach.

Dwór w Polance Hallera składa się z dwóch części. Starszy korpus główny jest budowlą parterową na planie kwadratu, wzbogaconą w części środkowej o piętrowy ryzalit, wstawiony w mansardowy dach. Fasadę zdobi balkon wsparty na kolumnach ( po wojnie przebudowany).

Na początku XX wieku od strony północnej dobudowano niewielkie skrzydło z podcieniem z dwoma tympanonami wspartymi na filarach. W tympanony, ozdobione wicią roślinną, wpisano herb właścicieli. Główne wejście, co jest rzadko spotykane, znajduje się od strony folwarku.

Wokół dworu rozciąga się duży park z połowy XIX wieku z okazami zabytkowych drzew.

Obecnie dwór wraz z parkiem i zabudowaniami gospodarczymi należy do Uniwersytetu Jagiellońskiego i jest wystawiony na sprzedaż.

widok ogólny

elewacja ogrodowa

portyk

herb

brama wjazdowa

grobowiec Hallerów w Radziszowie

inskrypcja na krzyżu grobowca

inskrypcja