Żywiec - Rynek i ratusz

Miasto Żywiec ( powiat żywiecki, gmina Żywiec) już na przełomie XV i XVI wieku było ważnym centrum handlu znajdującym się na skrzyżowaniu szlaków handlowych w kierunku Orawy, Moraw i Krakowa.

Posiadało także przywileje organizowania jarmarków. Handel skoncentrowany był na Rynku, otoczonym głównie drewnianą zabudową.

 

Do początku XVIII wieku trwał okres rozwoju zarówno miasta jak i Rynku. Powstały pierwsze kamienice murowane. Jednak już w pierwszej połowie XVIII wieku na skutek pożarów oraz polityki fiskalnej właścicieli miasta i przemarszów wojsk dokonujących rabunków i zniszczeń, doprowadziły do powolnego upadku miasta i zaniedbania Rynku.

 

Zdołano jednak odbudować spaloną drewnianą  dzwonnicę stojącą przy placu. Tym razem wzniesiono ją z kamienia i w takiej formie zachowała się do dzisiaj.

 

Dopiero pożar w 1857 roku doprowadził do powstania całkowicie kamiennej zabudowy pierzei Rynku. W tym czasie powstał  nowy Ratusz, nawiązujący detalem do synagogi. Na płycie placu umieszczono także posąg św. Floriana.

 

W czasie okupacji niemieckiej mieszkańcy kamienic na Rynku zostali wysiedleni a zwolnione  mieszkania przeznaczono dla urzędników niemieckich.

 

Po wojnie Rynek zmodernizowano. Ostatnia rewitalizacja miała miejsce kilka lat temu.

widok ogólny

pierzeja wschodnia - zdjęcie archiwalne - Fotopolska

panorama

widok na ratusz

ratusz

fragment fasady ratusza

ryzalit

okna

Rynek- widok na dzwonnicę- zdjęcie archiwalne Fotopolska

widok na dzwonnicę

dzwonnica

kamienice pierzei zachodniej

płyta Rynku

dom z wieżą

fontanna z figurą św. Floriana

dekoracja

Żywiec - konkatedra Narodzenia NMP

Obecny murowany kościół parafialny w Żywcu ( powiat żywiecki, gmina Żywiec) został wzniesiony w pierwszej połowie XV wieku w stylu gotyckim. Składał się z nawy i wielobocznie zamkniętego prezbiterium, opiętego szkarpami. 

Wiek później został rozbudowany z inicjatywy rodziny Komorowskich, ówczesnych właścicieli tych terenów. W latach 1515-1542 przedłużono nawę a prezbiterium nakryto sklepieniem sieciowym. Około 1580 roku ponownie przedłużono nawę i rozpoczęto budowę kamiennej wieży w stylu renesansowym, według projektu włoskiego architekta. Wieża u szczytu ozdobiona jest arkadową loggią a z czasem nakryta została barokowy hełmem. Kilkanaście lat później od strony północnej pojawiła się kaplica kopułowa, pełniąca rolę kaplicy grobowej rodziny Komorowskich. 

W wieku XVII od strony wschodniej dobudowano Ogrojec.

W 1711 roku, po pożarze świątyni,  rodzina Wielopolskich ufundowała barokowy wystrój wnętrza a w prezbiterium, po podniesieniu murów ścian, pojawiło się sklepienie kolebkowe z lunetami i zmieniono kształt okien. Okna ostrołukowe i sklepienie sieciowe zostało odtworzone częściowo tylko w nawie.

W 1929 roku do nawy od południa dobudowano neorenesansową kaplicę grobową Habsburgów.

Do wnętrza kościoła prowadzą dwa renesansowe portale kamienne z piaskowca. Z tego okresu pochodzi także chrzcielnica. Ze starszych elementów wyposażenia warto wspomnieć o gotyckiej płaskorzeźbie Zaśnięcia Matki Boskiej z około 1500 roku umieszczonej w tryptyku w jednym z ołtarzy bocznych.

W 1992 roku kościół został podniesiony do rangi konkatedry.

Świątyni towarzyszy kamienna dzwonnica z XVIII wieku wzniesiona na planie kwadratu i nakryta dachem namiotowym.

widok ogólny

panorama-zdjęcie archiwalne

widok na wieżę

wieża - zbiory NAC

kopuła kaplicy i wieża

wieża

loggia na wieży

prezbiterium z Ogrojcem

kaplica Komorowskich

kaplica Habsburgów

elewacja południowa

elewacja północna

wnętrze

sklepienie sieciowe

renesansowa chrzcielnica

ambona

kopuła kaplicy Komorowskich

ołtarz w kaplicy

wnętrze kaplicy Habsburgów

tryptyk

płaskorzeźba tryptyku

portal boczny

portal główny

dzwonnica

figura przy kościele

Żywiec - kościół św. Marka i stary cmentarz

Przy ulicy Sienkiewicza w Żywcu ( powiat żywiecki, gmina Żywiec) znajduje się niewielki, murowany kościół z 1885 roku. Świątynia należy obecnie do miejscowej parafii Narodzenia NMP.

Obecna budowla zastąpiła wcześniejszy, drewniany kościół, wzniesiony w XVI wieku jako wotum za ustąpienie zarazy. Wzniesiona została na planie prostokąta z absydą od wschodu i wieżą od zachodu.

 Do wyposażenia świątyni należał niegdyś tryptyk gotycki z XV wieku, z którego dwa zachowane skrzydła przechowywane są dzisiaj w Muzeum Narodowym w Krakowie. Na wieżyczce świątyni zamontowano barokową drewnianą płaskorzeźbę św. Marka, datowaną na początek XVII wieku.

Kościół otacza nieczynny już cmentarz z grobowcami i nagrobkami, zachowanymi w różnym stanie oraz neogotycką kaplicą grobową księdza Tomasza Czapeli, proboszcza ze Ślemienia,  wystawioną w 1907 roku.

Zwraca uwagę także, usytuowana w pobliżu kaplicy, na postumencie,  rzeźba św. Józefa z Dzieciątkiem, powstała w XVIII wieku.

Przy murze cmentarza istnieje, słabo już czytelna,  zbiorowa mogiła żołnierzy, którzy zginęli w pożarze, w czasie ćwiczeń w pobliskiej Moszczanicy  w 1892 roku.

Cmentarz zamknięto w 1920 roku.

widok ogólny

widok na fasadę

fasada

elewacja boczna

prezbiterium

wnętrze

ołtarz główny

epitafium

pozostałość gotyckiego tryptyku - MN Kraków

cmentarz

 neogotycka kaplica grobowa

fasada kaplicy

okna

figura na postumencie

nagrobki

detale żeliwne

nagrobek nauczyciela

nagrobek dziecka

grobowiec rodzinny

fragment grobowca

zbiorowa mogiła żołnierzy