Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Kraków. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Kraków. Pokaż wszystkie posty

sobota, 29 sierpnia 2026

Kraków - synagoga Izaaka

Wczesnobarokowa synagoga Izaaka w Krakowie znajduje się na rogu ulic Kupa i Izaaka. Jej fundatorem był bogaty kupiec Izaak Jakubowicz Jekeles.

Wzniesiono ją w latach 1638-1644 według projektu nieznanego architekta.

 

Bożnica składa się z obszernej sali modlitewnej nakrytej, bogato zdobionym sztukateriami, sklepieniem kolebkowym z lunetami oraz piętrowej części zachodniej z przedsionkiem i emporą na piętrze ( przeznaczoną dla kobiet) . Empora otwarta jest na główną salę loggią arkadowo-kolumnową.

 

Pierwotnie wejście do bożnicy znajdowało się od strony ul. Izaaka, gdzie zachował się portal kamienny.

 

Dopiero w 1924 roku, po przebudowie, wejście umieszczono w przybudówce od strony zachodniej a nad wejściem usytuowano dwubiegowe schody na emporę.

 

Ściany wewnętrzne zarówno sali głównej jak i babińca zdobiły bogate polichromie, częściowo zachowane.

 

Z pierwotnego wyposażenia przetrwał, częściowo zrekonstruowany, Aron – ha – kodesz, zwieńczony tablicami Dekalogu.

 

W momencie powstania synagoga była najbogatszą świątynią żydowską na Kazimierzu.


widok ogólny
zdjęcie archiwalne - MN w Krakowie
fasada
zdjęcie archiwalne - Fotopolska
fragment fasady
wejście


schody z balustradą
fasada wschodnia
okna
dawny portal wejściowy

wnętrze
sklepienie ze sztukateriami
Aron - ha - kodesz
tablice Dekalogu
dekoracja
empora
arkady empory
napis na ścianie wschodniej
napisy na ścianie głównej sali modlitewnej

środa, 1 kwietnia 2026

Kraków - Gmach Towarzystwa Gimnastycznego " Sokół"

Budynek „ Sokoła” przy ul. Piłsudskiego w Krakowie powstawał w dwóch etapach.

W 1889 roku wzniesiono ceglaną część zachodnią w stylu eklektycznym, według projektu Karola Knausa. Ta część mieści salę gimnastyczną. Fasadę zdobi sgraffito z napisem i herbami oraz sentencją.

 

W 1894 roku nastąpiła rozbudowa w stronę wschodnią. Autorem projektu tej części był wzięty architekt Teodor Talowski. W części wschodniej zwraca uwagę ściana boczna z alegorycznymi polichromiami oraz charakterystyczny dla tego artysty detal kamienny.


widok ogólny
zdjęcie archiwalne - MN Kraków
zdjęcie - zbiory NAC
część zachodnia ( starsza)
fasada
część główna fasady
szczyt
fryz dekoracyjny z napisem
napis
tablica
szczyt elewacji bocznej części zachodniej
część wschodnia
zdjęcie - Arch. Nar. Kraków
elewacja boczna części wschodniej
szczyt
elewacja boczna - dekoracja
balkon

wtorek, 10 lutego 2026

Kraków - Osiedle Salwatorskie

Osiedle willowe na wzgórzu św. Bronisławy, na terenie dawnej wsi Zwierzyniec,  zostało zaprojektowane w latach 1909-1913 jako osiedle dla urzędników i nawiązywało do idei miasta-ogrodu. Osiedle nazwę zawdzięcza pobliskiemu kościołowi św. Salwatora.

 Autorami projektu byli architekci Roman Bandurski i Szymon Weinberg. Główne ulice osiedla to:  

Św. Bronisławy prowadząca dalej jako Aleja Waszyngtona do Kopca Kościuszki oraz ulice Anczyca i Gontyna.

 

Wzdłuż tych ulic na przestrzeni kilkudziesięciu lat wzniesiono trzydzieści willi w stylu modernistycznym. Każda z willi wyróżnia się czymś szczególnym jak np. willa "Pod Meduzą" przy ulicy Anczyca z płaskorzeźbą meduzy na elewacji.

 

Na osiedlu zamieszkało wielu wybitnych ludzi kultury i nauki m.in. dramaturg i poeta Karol Hubert Rostworowski, historyk sztuki Marek Rostworowski oraz historyk i publicysta Feliks Koneczny. 


W jednym z domów ( ulica Anczyca 7)  zmarł znany malarz Jacek Malczewski.


ul. św. Bronisławy
ul. św. Bronisławy zimą
willa fabrykanta Czesława Śmiechowskiego z lat 30-tych XX wieku
aleja
ulica Gontyna latem
ulica Gontyna w zimowej scenerii
willa przy ulicy Gontyna
willa w bluszczu
balkon
willa modernistyczna przy ulicy Gontyna
jedna z willi zimą
willa przy ulicy Gontyna - zdjęcie archiwalne - Fotopolska

ulica Anczyca
ulica Anczyca 7 - dom, w którym zmarł Malczewski
detal jednej z willi - Meduza
detal - orzeł
napis na jednym z domów
detal
willa profesora Konecznego
jedna z willi jesienią
pasieka
aleja latem
dom w kwiatach