Centralną część Starego Miasta w Tarnowie zajmuje miejski
rynek z ratuszem. Plac rynku wytyczony został w czasie lokacji miasta w XIV
wieku. Było to główne miejsce życia publicznego miasta oraz plac targowy. Murowana,
mieszkalna zabudowa rynku zaczęła powstawać pod koniec XIV wieku i w wieku XV.
Wzniesiono wówczas także parterowy ratusz w stylu gotyckim.
Po zniszczeniu ratusza podczas pożaru miasta około 1500
roku postanowiono zbudować nowy, który w latach 1568-1594 przebudowano w stylu renesansowym z inicjatywy hetmana Jana Tarnowskiego a przebudowę nadzorował, prawdopodobnie, znany
architekt Jan Maria Padovano.
Także budynki wokół placu rynku zmieniły swój wygląd.
Powstały okazałe renesansowe kamienice z podcieniami.
Poważny kryzys miasta nastąpił po pożarze w 1663 roku, gdy
ponownie uległ zniszczeniu ratusz i kamienice. Mimo odbudowy, miasto jeszcze
wielokrotnie niszczyły pożary.
W wieku XVIII kamienice otrzymały, po kolejnych pożarach, skromniejszą
formę klasycystyczną i zlikwidowano wiele podcieni. Na płycie rynku pojawił się
także bruk.
Pod koniec XIX wieku rynek i kamienice ponownie uległy przebudowie.
Wiele z nich podwyższono o kolejne kondygnacje. Niewielkiej przebudowie uległ
także renesansowy ratusz.
W 1931 roku władze miejsce przeniosły się z ratusza do
innej siedziby a budynek przekazano muzeum.
Po II wojnie światowej rynek przestał pełnić rolę miejsca
targowego. Pozostał jednak wizytówką miasta.
Do dzisiaj z renesansowej zabudowy rynku zachowały się
kamienice z podcieniami w północnej pierzei oraz renesansowy ratusz.
Jest to budowla na planie prostokąta posiadająca dwie
kondygnacje naziemne i zwieńczona ozdobną, ceglaną attyką. Od północy do bryły
ratusza przylega wieża gotycka, zakończona renesansową galeryjką straży. W
południowej przybudówce mieszczą się reprezentacyjne schody i kamienny renesansowy
portal głównego wejścia.
Szczególną uwagę zwraca wysoka attyka z maszkaronami ( kopie) i blendami,
w których pierwotnie umieszczono wizerunki właścicieli miasta z rodu
Tarnowskich ( wizerunki usunięto około 1800 roku). Na piętrze ratusza znajdowała
się sala obrad i wielka Sala Pospólstwa, gdzie m.in. dokonywano wyboru burmistrza.
Obecnie budynek ratusza pełni funkcje placówki muzealnej.
 |
| widok ogólny |
 |
| renesansowe kamienice |
 |
| fragmenty renesansowych polichromii |
 |
| attyki kamienic |
 |
| dekoracja kamienicy |
 |
| kamienice pierzei zachodniej rynku |
 |
| ratusz widok ogólny |
 |
| ratusz około 1930 roku- zdjęcie Fotopolska |
 |
| panorama |
 |
| elewacja północna z wieżą |
 |
| widok na elewację wschodnią |
 |
| widok na elewacje zachodnią |
 |
| elewacja południowa |
 |
| wejście |
 |
| renesansowy portal |
 |
| zwieńczenie portalu |
 |
| okno |
 |
| wieża i attyka |
 |
| attyka |
