niedziela, 15 października 2017

Modlnica - dwór Konopków

W sąsiedztwie zabytkowego drewnianego kościoła w Modlnicy ( powiat krakowski, gmina Wielka Wieś) stoi piękny murowany dwór.

Budynek dworu powstał z inicjatywy Józefa Konopki, który zakupił tutejsze dobra w roku 1782. Wcześniej istniał tutaj dwór drewniany na podmurówce, który nowy właściciel wyremontował. Jednak pożar, który wkrótce strawił zabudowania dworskie, zmusił Józefa Konopkę do zainwestowania w nową siedzibę.

Na jego zlecenie budowniczy z Krakowa, Karol Kirszkier wzniósł budynek parterowy na planie prostokąta gankiem na osi, wspartym na drewnianych słupach. W 1795 roku dobudowano od północy drewnianą galerię flankowaną przez dwa ryzality. Podczas kolejnej przebudowy, na początku XIX wieku, nadano bryle budynku cechy klasycystyczne zastępując m.in. drewniany ganek portykiem wspartym na czterech kolumnach toskańskich i zwieńczonym trójkątnym szczytem a galerię drewnianą od zachodu zastąpiono murowaną kolumnadą tworzącą podcień. Dodano także  kamienne detale takie jak boniowanie na narożach budynku oraz trójkątne naczółki okien i drzwi. Całość nakryto dachem mansardowym. Po roku 1926 od wschodu  powstał dziedzińczyk zamknięty murem, do którego przylega  wieżyczka.

Dworowi towarzyszyły zabudowania gospodarcze, w tym zabytkowy XVIII- wieczny drewniany spichlerz ( niezachowany) oraz murowany lamus ( przebudowany).

Wnętrza dworu ozdobiono w  XIX wieku malowidłami o tematyce historycznej i obyczajowej, ale one także się nie zachowały. Z dawnego wyposażenia przetrwały tylko trzy kominki.

Majątek w Modlnicy należał do rodziny Konopków do roku 1945. Przez kilka lat, w gościnie u Juliana Konopki, mieszkał wybitny etnograf i kompozytor Oskar Kolberg.

Po wojnie dwór wraz z majątkiem przeszedł na własność Państwa  a w roku 1959 budynek dworu wraz z parkiem został przekazany Uniwersytetowi Jagiellońskiemu. Uczelnia odremontowała dwór, który obecnie pełni funkcje ośrodka konferencyjnego UJ.

widok ogólny

dwór przed remontem
podjazd

zdjęcie archiwalne - zbiory NAC
portyk kolumnowy

widok na portyk

zwieńczenie z oknem

fragment elewacji frontowej
okno

ślepe okno na fasadzie

wieża

dziedziniec i wieża

widok na elewację ogrodową

elewacja ogrodowa

zdjęcie archiwalne - Katalog Zabytków Sztuki w Polsce

widok na kolumnadę

kolumnada

kolumny

nisza

elewacja ogrodowa i boczna
jadalnia - zdjęcie www.krakow.studentnews.pl

pokój - zdjęcie www.studentnews.pl

widok na lamus

lamus

zabudowania gospodarcze - zdjęcie NAC

wejście do parku

ruiny muru

park - polana

park

aleja

sad

ogród włoski

tulipanowiec

tablica pamiątkowa

wejście


wtorek, 10 października 2017

Kraków - kościół św. Józefa

W 1832 roku na rynku podgórskim w Krakowie wzniesiono pierwszą świątynię pod wezwaniem św. Józefa. Niewielka i bardzo skromna neoklasycystyczna budowla została jednak postawiona wadliwie i kilkadziesiąt lat później groziła zawaleniem. Ponadto była zbyt mała dla rozrastającego się miasta jakim było wówczas Podgórze.

W 1905 roku zburzono więc dotychczasową świątynię a na jej miejsce wzniesiono okazały kościół w stylu neogotyckim zaprojektowany przez Jana Sasa Zubrzyckiego ( projekt ten pierwotnie przeznaczony był dla jednej z warszawskich świątyń). W efekcie powstała jedna z najpiękniejszych świątyń neogotyckich w Polsce.

Jest to imponująca budowla bazylikowa o trzech nawach, wzniesiona na planie krzyża łacińskiego z transeptem, ambitem ( obejście prezbiterium)  i wieńcem kaplic. W nawie głównej znajdują się także empory. Bryłę kościoła wzbogaca ośmioboczna wieża, przypominająca zwieńczeniem jedną z wież kościoła Mariackiego. Fasadę świątyni zdobi olbrzymie ostrołukowe okno z bogatą dekoracją maswerkową. Niezwykle bogata jest także dekoracja rzeźbiarska kościoła wykonana w kamieniu, w tym kilkadziesiąt wizerunków świętych.

Wnętrze budowli nakryte jest sklepieniami krzyżowo-żebrowymi i sklepieniem gwiaździstym na skrzyżowaniu nawy głównej i transeptu. Wyposażenie wnętrza nawiązuje stylowo do neogotyku. Na szczególną uwagę zasługują neogotyckie organy zakupione dla kościoła w 1921 roku. Organy te były pierwotnie zamówione dla kościoła w Baku na Kaukazie, ale z powodu wybuchu wojny nie zostały odebrane przez zamawiających i tak trafiły do opisywanego kościoła.

Przy kościele stoi klasycystyczna plebania z XIX wieku a pod nią piwnice powstałe w wyrobisku dawnego kamieniołomu.

Za kościołem wznosi się zabytkowa dzwonnica z cegły na kamiennym fundamencie. Pochodzi z 1879 roku i stanowiła uzupełnienie poprzedniego kościoła.

widok ogólny
panorama
zdjęcie archiwalne
elewacja boczna
kaplica
kaplice boczne
widok na prezbiterium
widok na wieżę
wieża
widok na fasadę
fasada
fragment fasady
arkady
posąg
okno fasady
zwieńczenie okna
portal główny
portal boczny
okno
wnętrze
wnętrze prezbiterium
ołtarz główny
sklepienie

empora

nawa boczna
chór

chrzcielnica
ambona


rzeźba współczesna

konfesjonał
dzwonnica






czwartek, 5 października 2017

Jordanów - ratusz

Na środku rynku w Jordanowie ( powiat suski, gmina Jordanów) stoi ratusz miejski, wzniesiony z cegły w roku 1911. Autorem projektu budynku jest znany architekt Jan Sas-Zubrzycki. Detal architektoniczny ratusza nawiązuje do stylu neogotyckiego i romańskiego.

Obecny ratusz nie jest pierwszym budynkiem tego typu w mieście. Wcześniejszy ratusz, drewniany, pochodził z 1571 roku.

Obecnie w budynku ratusza mieszczą się urzędy miejskie i biura.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne - zbiory NAC
elewacja boczna
widok na elewację północną
fragment elewacji
elewacja tylna
ryzalit południowy
ryzalit fasady
portal wejściowy
herb