gatoma - na tropie zabytków

sobota, 9 września 2023

Kazimierza Wielka - pałacyk Lacon

Neorenesansowy pałacyk w Kazimierzy Wielkiej ( powiat kazimierski, gmina Kazimierza Wielka) wybudowano pod koniec XIX wieku przez Towarzystwo Cukru i Rafinerii „ Łubna” i Szreniawa”, z inicjatywy prezesa zarządu Juliana Tołłoczko, głównego udziałowca cukrowni „ Łubna”.

Wykonanie projektu zlecono znanemu krakowskiemu architektowi Tadeuszowi Stryjeńskiemu.

Przez kolejne lata budynek służył jako mieszkanie dla kolejnych prezesów miejscowej cukrowni.

Po wojnie w pałacyku mieściła się szkoła średnia a następnie dom kultury. Wtedy przebudowano nieco wnętrza i zlikwidowano przylegającą do budynku oranżerię. Zlikwidowanie oranżerii spowodowało naruszenie konstrukcji budynku co poskutkowało jego opuszeniem i powolną ruiną.

Obecny właściciel rozebrał pałacyk do fundamentów i dokonał jego rekonstrukcji z przeznaczeniem na hotel i SPA. Z dawnego budynku pozostała jedynie wieża.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - Fotopolska

panorama - Fotopolska

widok na fasadę

fasada

ryzalit frontowy

balkon

loggia

widok na wieżę

hełm wieży

elewacja boczna

dekoracja stropu

poniedziałek, 4 września 2023

Tarnawa - kościół Nawiedzenia NMP

Murowany kościół w Tarnawie ( powiat bocheński, gmina Łapanów) powstał w roku 1803 na miejscu starszej świątyni drewnianej.

Jest to jednonawowa budowla bezwieżowa o skromnych cechach klasycystycznych.

Najciekawszym elementem wyposażenia wnętrza jest gotycko-renesansowa chrzcielnica z XVI wieku oraz współczesna chrzcielnicy, renesansowa, marmurowa płyta nagrobna Joachima Lubomirskiego z przedstawieniem zmarłego jako rycerza w zbroi oraz tablicą inskrypcyjną, informującą między innymi, że zmarły był kalwinem.

Zachowała się także kropielnica z herbem „Szreniawa” Lubomirskich.

Kościołowi towarzyszy trójarkadowa dzwonnica z 1803 roku z trójkątnym szczytem.

widok ogólny

widok na prezbiterium

prezbiterium

zakrystia

fasada

kruchta wejściowa

elewacja południowa

sygnaturka

wnętrze

ołtarz główny

obraz w ołtarzu

ołtarz boczny

chrzcielnica

ambona

chór

rzeźba

widok na nagrobek

płyta nagrobna Lubomirskiego

tablica z inskrypcją

herb

postać zmarłego

detal

kropielnica

herb Szreniawa

dzwonnica

figura

napis

kostnica

nagrobek

inskrypcja na nagrobku

środa, 30 sierpnia 2023

Boleń - dwór

Dwór w Boleniu ( powiat krakowski, gmina Zielonki) został wybudowany na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku przez Jana Matejkę dla córki Heleny i jej męża, profesora ASP, Józefa Unierzyskiego. W roku 1891 małżonkowie już w nim zamieszkali.

Jest to murowany budynek parterowy z kwadratową wieżą i nadwieszona wieżyczką- strzelnicą, co nadaje mu nieco obronnego charakteru. Cała bryła jest nieregularna a ściany urozmaicają różnorodne okna.

Dwór znacznie ucierpiał podczas I Wojny Światowej, ale został odbudowany. Z czasem dobudowano garaż.

Obecnie dwór jest własnością prywatną.

widok ogólny

panorama

widok na wieżyczkę

wieżyczka

detal

piątek, 25 sierpnia 2023

Kraków - kościół św. Agnieszki

Wczesnobarokowa świątynia na Stradomiu w Krakowie powstała w latach 1660-1680, na fundamentach wcześniejszej, gotyckiej budowli, którą strawił pożar.

Do roku 1783 kościół należał do zakonu bernardynek. Po kasacie zakonu, przez następne dziesięciolecia budowla ulegała powolnej degradacji zamieniona na magazyn i skład złomu.

W 1926 roku udało się ją wykupić z rąk prywatnych i przekazać na potrzeby parafii wojskowej.

Jest to niewielka świątynia jednonawowa, bezwieżowa, nakryta sklepieniem kolebkowym z lunetami, ozdobionym oszczędną dekoracją stiukową. W ołtarzu głównym znajduje się barokowy obraz z wyobrażeniem św. Agnieszki, pochodzący z pierwotnego wyposażenia kościoła.

Podczas restauracji kościoła w latach 30-tych XX wieku odsłonięto jego fasadę wyburzając część zabudowań dawnego klasztoru.

We wnętrzu , pomiędzy pilastrami nawy, umieszczono wówczas także posągi świętych.

Obecnie kościół pełni funkcję świątyni garnizonowej a jego wnętrze ozdobione jest licznymi pamiątkami związanymi z wojskiem.