czwartek, 23 listopada 2023

Kraków - kościół karmelitów na Piasku

Kościół Nawiedzenia NMP wraz z klasztorem został wzniesiony w latach 1390 - 1395 z fundacji króla Władysława Jagiełły i królowej Jadwigi.

Pierwotnie była to gotycka trójnawowa świątynia z trójbocznie zamkniętym prezbiterium.

 

W pierwszej połowie XVII wieku dobudowano dwie kaplice. Jedna z nich, zaprojektowana przez  znanego architekta Giovanni Trevano, to kaplica kopułowa Matki Boskiej Piaskowej. Wzniesiono ją w celu ochrony cennego malowidła na murze z wizerunkiem Matki Bożej z Dzieciątkiem z końca XV wieku.

 

Podczas oblężenia miasta w czasie Potopu Szwedzkiego kościół uległ niemal całkowitemu zniszczeniu.

 

Odbudowano go w latach 1656-1679, ale już  w stylu barokowym, z wykorzystaniem gotyckich murów. W XVIII wieku bryłę budowli wzbogacono o dwie wieże przy prezbiterium.

 

Obecnie jest to świątynia trójnawowa typu bazylikowego z dwiema kaplicami po bokach korpusu nawowego oraz okazałą, szeroką fasada zachodnią, bogato rozczłonkowaną i zwieńczoną trójkątnym szczytem.

 

Przy południowej elewacji kościoła znajduje się Golgota- grupa trzech rzeźb z XVIII wieku.

 

Wnętrze kościoła nakrywają sklepienia kolebkowe i krzyżowe. W prezbiterium zwracają uwagę : trójkondygnacyjny ołtarz główny z marmuru z bogatą dekoracją snycerską, pochodzący z XVII wieku oraz barokowe stalle z obrazami na zapleckach.

 

Na ścianie świątyni, od strony ul. Garbarskiej, znajduje się cios kamienny z odciskiem śladu stopy, zwany „ Stopką królowej Jadwigi”.


widok ogólny

zdjęcie archiwalne - NAC


fasada
zwieńczenie fasady

portal wejściowy

elewacja południowa

fragment elewacji południowej

akwarela

kaplica MB Piaskowej

kopuła kaplicy

szczyt boczny

Golgota

wnętrze

wnętrze prezbiterium

ołtarz główny

fragment ołtarza
posągi na ołtarzu
stalle

obrazy w stallach

barokowy portal

ołtarz boczny

dekoracja sklepienia

arkady międzynawowe

balkon

nawa boczna

polichromia

ambona neorokokowa

chór

kaplica Matki Boskiej Piaskowej

sklepienie kaplicy
kopuła

ołtarz
obraz z freskiem
chór

wnętrze kaplicy Matki Boskiej Szkaplerznej

ołtarz

nagrobek Marii Sołtykowej

fragment nagrobka

stopka

sobota, 18 listopada 2023

Michałowice - dwór Dąbrowskich

 Zespół dworski w Michałowicach ( powiat krakowski, gmina Michałowice) składa się z budynku dworu, stajni, spichlerza oraz założenia parkowego.

Inicjatorami budowy obecnego, murowanego, eklektycznego dworu byli Tadeusz Dąbrowski i jego żona Maria, którzy zakupili majątek w roku 1875. Istniał tutaj wówczas stary drewniany dworek, który z czasem rozebrano.

 

Projektantem bryły nowego dworu był znany i modny architekt Teodor Talowski.

 

Budynek, wzniesiony w latach 1892-1897, ma plan litery L i nieregularną, mocno rozczłonkowaną bryłę z wieloboczną wieżą nawiązującą do gotyku, podobnie jak wielobocznie zamknięte prezbiterium kaplicy, efektowną neorenesansową loggię oraz szczyty w typie niderlandzkiego manieryzmu.

 

Malowniczość bryły wzbogacają dekoracyjne elewacje z poziomym gzymsem oraz efektownie łączonymi różnymi materiałami ( kamienny cokół, ceglany korpus z elementami kamiennymi).

 

Majątek po wojnie został rozparcelowany a dwór przejęły lokalne instytucje. W 1979 roku obiekt strawił pożar. Uratowała ruinę rodzina Lorentzów, która zakupiła dwór w 1985 roku i go odbudowała.

 

Wokół dworu rozciąga się spory park krajobrazowy w typie romantycznym.


widok ogólny

fasada
fasada - zdjęcie archiwalne

fragment fasady z oknami

zwieńczenie z herbem

ganek z loggią

loggia

elewacja tylna

zdjęcie archiwalne

widok na wieżę

wieża

elewacja boczna

szczyt jednej z elewacji bocznych

woluty

widok z parku

zabudowania gospodarcze

park

mostek w parku

studnia

droga do dworu

brama

poniedziałek, 13 listopada 2023

Minoga - kościół Narodzenia NMP

Późnobarokowy kościół w Minodze ( powiat krakowski, gmina Skała) został ufundowany przez podkomorzego krakowskiego Antoniego Felicjana Szembeka i wybudowany w latach 1733 - 1736.

Powstał na miejscu wcześniejszej świątyni drewnianej z XIV wieku.

Jest to jednonawowa świątynia bez wyodrębnionego prezbiterium, zakończonego absydą. W XIX wieku do korpusu nawowego dodano od północy podłużną kaplicę, pełniącą obecnie funkcję nawy bocznej. Bryłę urozmaicają, także XIX-wieczne, zakrystia, skarbczyk oraz od południa półkolista kruchta.

 

Od zachodu budowlę zdobi monumentalna wklęsła fasada zakończona falistym szczytem i flankowana po bokach dwiema wieżami nakrytymi spłaszczonymi hełmami z latarniami.

 

Wyposażenie barokowe kościoła praktycznie nie zachowało się, zniszczone w wyniku pożaru w 1918 roku. Można zobaczyć jednak wczesnobarokowy ( XVII wiek) ołtarz pochodzący z innej świątyni.

 

Świątynię otacza mur przy którym stoi neobarokowa, murowana, dwukondygnacyjna dzwonnica.


widok ogólny

panorama

zdjęcie archiwalne

absyda prezbiterium

wnęki na elewacji absydy

elewacja północna

elewacja południowa

fasada

fasada - zdjęcie archiwalne

zwieńczenie fasady

wieże

hełmy wież
portal wejściowy

wnętrze

sklepienie nawy

ołtarz główny

ołtarz boczny

organy

portal boczny

lawaterz

ławki

epitafium

dzwonnica