Mogilany dwór z ogrodem włoskim.

Kilka kilometrów od Krakowa w gminie Mogilany znajduje się późnoklasycystyczny dwór otoczony trzycześciowym ogrodem.

Obecny dwór powstał na miejscu okazałego, drewnianego dworu wzniesionego w XVI wieku przez kasztelana krakowskiego Spytka Jordana. Dwór ten został otoczony renesansowym ogrodem włoskim, którego kontynuacją jest część włoska obecnego ogrodu.

Po śmierci kasztelana dwór wielokrotnie zmieniał właścicieli, aż został pod koniec XVIII  wieku rozebrany. Na jego miejsce, ówczesna właścicielka majątku,  Helena Massalska kazała wznieść dwór murowany. W 1802 roku majątek z dworem zakupiła rodzina Konopków, w której rękach pozostał do wybuchu II wojny światowej. W latach 40-tych XIX wieku dwór został przebudowany w stylu klasycystycznym a na początku XX wieku dobudowano arkadowy portyk od strony północnej.

Zmianom poddany był także ogród, gdzie obok ogrodu włoskiego powstał ogród angielski i ogród leśny. 

W czasie wojny majątek przejęli hitlerowcy a po wojnie został upaństwowiony. W dworze gospodarzyła m.in. Gminna Spółdzielnia, znajdowało się przedszkole i mieszkania pracownicze. W 1976 roku zniszczony dwór przekazano Polskiej Akademii Nauk na Ośrodek Konferencyjny. W 2010 roku Ośrodek został zamknięty a dwór niestety niszczeje.

Jeszcze stosunkowo nieźle wygląda ogród a jest on bardzo ciekawy.

W południowej części ogrodu włoskiego zachował się taras widokowy z balustradą, który wieńczyły postacie putt- teraz bezgłowych. Z tarasu można w pogodny dzień oglądać wspaniałą panoramę Beskidów, a jak ma się szczęście, to także szczyty Tatr.

Prawdziwa gratką są dwa szpalery grabów o niesamowitych kształtach a w ogrodzie angielskim bardzo rzadki kasztan jadalny.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - zbiory NAC

wjazd do dworu

widok od wjazdu

fasada

portyk arkadowy

balustrada

elewacja ogrodowa

fragment elewacji ogrodowej

balkon

boczny ganek

okna ganku

ogród

aleja - zbiory NAC

szpalery grabowe

fragment alei parkowej

taras widokowy

rzeźba putta z tarasu ogrodowego

Czulice- drewniany kościół św. Mikołaja

Drewniany, w stylu późnogotyckim,  kościół św. Mikołaja w Czulicach ( pow. krakowski, gmina Kocmyrzów-Luborzyca ) pochodzi prawdopodobnie z roku 1547 (data na portalu wewnątrz kościoła). 

Najstarsze detale kościoła pochodzą z XVI wieku ( portale, płyta nagrobna przed ołtarzem głównym ). 

Obecny wygląd świątynia zawdzięcza przebudowie z roku 1781 roku, dzięki staraniom ówczesnej dziedziczki Czulic, Anny Grodzickiej. 

W 1906 roku, podczas kolejnej renowacji kościoła, wcześniejszy dach z gontu zamieniono na dachówkę. Obecnie jest to świątynia jednonawowa, orientowana, o konstrukcji zrębowej, bezwieżowa.

Wnętrze utrzymane jest w stylu rokokowym.

widok ogólny

kościół i dzwonnica

panorama

widok na prezbiterium

prezbiterium

zakrystia

fasada

kruchta wejściowa

kruchta boczna

fragment elewacji południowej

elewacja północna

wnętrze

ołtarz główny

płyta nagrobna

chrzcielnica

ambona

portal boczny

data na portalu

portal do zakrystii

portal zachodni

zegar do renowacji postaci świętych - XVIII wiek - Muzeum Archidiecezjalne - Kraków

dzwonnica

pozostałości kropielnicy

kapliczka

Stryszów- XIX - wieczna kapliczka

We wsi Stryszów ( powiat wadowicki, gmina Stryszów ) znajduje się ciekawa kapliczka, o której mało kto wie. Jeszcze rok temu była właściwie w ruinie.

Na szczęście to już przeszłość. W 2019 roku została odnowiona. Kapliczka jest prawie niewidoczna z drogi prowadzącej ze Stryszowa w stronę Wadowic. Stoi w dolince, niemal naprzeciwko budynku stacji PKP w Stryszowie, po drugiej stronie drogi.

Jest to budowla na planie kwadratu, nakryta dachem kopułowym z ciosów kamiennych.

Kapliczka powstała ok. 1819 roku, jako fundacja miejscowej rodziny chłopskiej. Na uwagę zasługuje bardzo staranne i precyzyjne wykonanie detali kapliczki np. kolumienek portalu a zwłaszcza dachu i sygnaturki. Widać, że fundatorzy nie żałowali grosza i kapliczkę wykonał dobry wiejski kamieniarz.

Kapliczka ma we wsi swoją siostrę bliźniaczkę, stojącą przy drodze bocznej, biegnącej wzdłuż boiska piłkarskiego. Druga kapliczka , mimo, że bardzo podobna do wyżej opisanej pod względem architektonicznym, różni się od niej dosyć znacznie wizualnie.

Pochodzi z roku 1822 i prawdopodobnie jest dziełem tego samego lokalnego warsztatu kamieniarskiego. 

Nie ma jednak takiej elegancji jak starsza. Przypuszczalnie zatraciła ją w wyniku późniejszych renowacji. Kopułę jej pokryto blachą a ponadto detale elewacji i kopułę pomalowano na bardzo jaskrawe kolory.

widok ogólny

elewacja boczna

dach kopułowy

latarnia

portal

inskrypcja nad portalem

wnętrze

kapliczka 2 widok ogólny

kapliczka 2 fasada

kapliczka 2 portal

Książnice Wielkie - kościół Wniebowzięcia NMP

W latach 1673-1680 wzniesiono w Książnicach Wielkich ( powiat proszowicki, gmina Koszyce)  nową barokową świątynię murowaną na miejscu starszego, drewnianego kościoła z XV wieku. Powstało wówczas od wschodu prezbiterium z półkolistą absydą oraz od północy prostokątna kaplica MB Loretańskiej.

W 1733 roku dostawiono od południa późnobarokową kaplicę Niepokalanego Poczęcia NMP z eliptyczną kopułą. Następnie, w 1864 roku powstał korpus nawowy. W ten sposób, w wyniku rozbudowy, plan kościoła otrzymał formę krzyża łacińskiego z kaplicami otwartymi do nawy arkadami.

Najcenniejszym elementem wyposażenia świątyni jest, umieszczony w ołtarzu głównym, późnogotycki poliptyk z 1491 roku wykonany przez uczniów Wita Stwosza oraz artysty  Michała z Działdowa. Poliptyk wzorowany jest na krakowskim Ołtarzu Mariackim a jego fundatorem był proboszcz tutejszej parafii Mikołaj z Koprzywnicy. W centralnej, rzeźbionej, części ołtarza przedstawione jest Zaśnięcie NMP a wyżej Jej Wniebowzięcie. Boczne, malowane skrzydła ukazują sceny z życia Chrystusa i Marii.

Z fundacji tegoż proboszcza zachował się także krucyfiks gotycki oraz rzeźby na belce tęczowej.

widok ogólny

fasada

posąg na fasadzie

elewacja południowa

elewacja północna

sklepienie prezbiterium

belka tęczowa

widok na poliptyk gotycki

poliptyk

ambona

zabytkowe epitafium