Przy ulicy Grodzkiej w Krakowie, na terenie dawnej osady
Okół, ulokowanej w części
podgrodzia
Wawelu, palatyn Sieciech wzniósł w latach 1079-1098 kościół romański o
charakterze obronnym.
Jest to jedna z najstarszych świątyń miasta, której
zasadnicza bryła nie zmieniła się od momentu powstania.
Kościół pierwotnie
składał się z krótkiej nawy oraz prezbiterium zamkniętego półkolistą absydą.
Na przełomie XII i XIII wieku świątynia została przebudowana
i przybrała formę dwuwieżowej bazyliki z transeptem ( nie wysuniętym poza lico
murów) oraz trójnawowym korpusem.
O jej cechach obronnych świadczą, grube kamienne mury z
ciosów wapienia i piaskowca, dwie
solidne wieże, u podstawy czworokątne a wyżej ośmiokątne, niewielkie, wysoko
umieszczone okna.
Obok cech obronnych zachowały się także liczne romańskie
elementy dekoracyjne. Zwraca uwagę fryz arkadkowy i lizeny na zewnątrz absydy
prezbiterium, empora ( triforium) między wieżami fasady głównej oraz biforia
wież. Na fasadzie można także odnaleźć pozostałości otworów strzelniczych oraz
zamurowanego portalu.
W 1320 roku kościół został przekazany przez króla Władysława
Łokietka zakonowi klarysek z Grodziska koło Skały. Klaryski otrzymały także
pobliskie grunty pod budowę nowego klasztoru. Świątynia znajduje się pod opieką
tego zakonu do dzisiaj.
W XIV wieku nastąpiły niewielkie zmiany w wyglądzie bryły
budynku świątyni. Do prezbiterium od północy dobudowano bowiem gotycką, ceglaną
kaplicę nakrytą sklepieniem krzyżowo-żebrowym.
W XVII i na początku XVIII wieku dokonano szeroko zakrojonej
barokizacji kościoła. Na zewnątrz wieże otrzymały barokowe hełmy a nawa szersze
okna. Przebito także duże okno na fasadzie głównej. Powstał również portal
północny- główne wejście do świątyni.
Całkowicie zmieniono wystrój wnętrza. Ozdobiono je
sztukateriami Baltazara Fontany oraz dekoracją malarską Karola Dankwarta. Nieco
później powstał ołtarz główny z
czarnego marmuru autorstwa Franciszka Placidiego z obrazem przedstawiającym
postać św. Andrzeja. Zwraca także uwagę rokokowa ambona w kształcie łodzi oraz
chór muzyczny i zabytkowe organy na północnej ścianie prezbiterium.
 |
| widok ogólny |
 |
| panorama |
 |
| zdjęcie archiwalne - Fotopolska |
 |
| widok na wieże |
 |
| kościół i klasztor |
 |
| wieże i transept |
 |
| wieże |
 |
| okna wież |
 |
| triforium i biforia |
 |
| biforia wieży |
 |
| otwory strzelnicze |
 |
| rozglifione okienko |
 |
| pozostałości zamurowanego portalu |
 |
| widok od strony klasztoru |
 |
| widok od wschodu |
 |
| absyda |
 |
| fryz arkadkowy |
 |
| gotycka kaplica |
 |
| dziedzińczyk |
 |
| barokowy portal |
 |
| wnętrze |
 |
| sklepienie |
 |
| sklepienie nawy bocznej |
 |
| stiuki Fontany |
 |
| ołtarz główny |
 |
| ambona i organy |
 |
| ambona |
 |
| prospekt organowy |
 |
| wnęka |
