środa, 21 sierpnia 2019

Czaple Małe - dwór Romerów

Murowany dwór w Czaplach Małych ( powiat miechowski, gmina Gołcza) powstał około 1890 roku z inicjatywy rodziny Romerów. W okresie późniejszym został rozbudowany.

Wzniesiono go w stylu eklektycznym początkowo jako budowlę piętrową składającą się z korpusu głównego i z bocznego skrzydła od strony zachodniej. Korpus główny wzbogacono trójosiowym ryzalitem z sienią na parterze i salonem na piętrze oświetlonym ostrołukowymi oknami. Pierwotnie na wysokości gzymsu między kondygnacjami znajdował się balkon wsparty na żeliwnych podporach. Nie dotrwał on jednak do naszych czasów. Elewacje opięte zostały lizenami i pilastrami. Całość nakrywał dach dwuspadowy. Na początku XX wieku dobudowano parterowe aneksy, w tym jeden z tarasem, nadając całości wygląd pałacowy.

Poprzez małżeństwo Kazimiery Romer z Ludwikiem Popielem majątek przeszedł do rodziny  Popielów i pozostał w ich rękach do końca ostatniej wojny. Po 1945 roku majątek znacjonalizowano a dwór przeznaczono na mieszkania. Nieremontowany z czasem popadł w ruinę a w 1990 został zakupiony od gminy przez osobę prywatną, z pominięciem spadkobierców przedwojennych właścicieli. Jednak nowy właściciel nie przeprowadza żadnych prac remontowych i dwór jest w coraz gorszym stanie.

Dwór otoczony jest zdziczałym parkiem krajobrazowym z resztkami stawu. W parku stoi figura Matki Boskiej.

Warto nadmienić, że ze stadniny prowadzonej w tym majątku pochodziła słynna klacz „ Kasztanka” podarowana w 1914 roku przez właścicieli jednemu z oddziałów dowodzonych przez Piłsudskiego, po czym została wierzchówką Marszałka.


widok ogólny
panorama
ruiny
fasada
ryzalit frontowy
widok na elewacje boczną
elewacja ogrodowa
taras
fragment tarasu
balustrada tarasu
wejście
fragment wnętrza
wejście od ogrodu
sień
nisza w sieni
okna w sieni
okrągłe okno
nisza na elewacji
figura NMP
drzewo w parku

piątek, 16 sierpnia 2019

Krzyżanowice - kościół św. Joachima

Uznawane są dwie daty powstania drewnianego kościoła znajdującego się w Krzyżanowicach ( powiat bocheński, gmina Bochnia). Jako wcześniejszą datę niektóre źródła podają rok 1699, ale bliższa prawdy jest data 1746 roku.

Pierwotnie świątynia wzniesiona została dla zakonu bernardynów w Bochni, ale po kasacie konwentu została przeniesiona w 1794 roku do Krzyżanowic.

Jest to jednonawowa budowla bezwieżowa o konstrukcji zrębowej. Składa się z prezbiterium zamkniętego ścianą prostą z późniejszą murowaną zakrystią od północy oraz szerszej nawy wzbogaconej od zachodu i południa kruchtami. Nawę i prezbiterium nakrywa wspólny dach dwuspadowy z gontu zwieńczony smukłą sygnaturką. Ściany świątyni są oszalowane a przyziemie obiega fartuch z gontu.

Wnętrze nawy kościoła nakrywa strop a prezbiterium pozorne sklepienie krzyżowe. Wyposażenie kościoła pochodzi głównie z XIX i XX wieku w tym polichromia. Są też elementy starsze. Należy do nich późnogotycka kamienna chrzcielnica z połowy XVI wieku, tablica epitafijna z XVIII wieku oraz rokokowy prospekt organowy z XVIII wieku.

Kościołowi towarzyszy wolnostojąca dzwonnica drewniana z 1794 roku, która została tutaj przeniesiona razem z kościołem.


widok ogólny
panorama
prezbiterium
krucyfiks

elewacja południowa
widok na elewację boczną i kruchtę

elewacja północna i zakrystia
fasada

kruchta wejściowa
kruchta

okna
wnętrze

ołtarz główny
obraz w ołtarzu głównym

ołtarz boczny

chór
polichromia stropu
dekoracja ornamentalna
ambona
chrzcielnica

gotycki detal chrzcielnicy
kropielnica

dzwonnica

niedziela, 11 sierpnia 2019

Nowy Sącz- kaplica św. Marka zwana " szwedzką"

Przy skrzyżowaniu ulic Jagiellońskiej i Tadeusza Kościuszki w Nowym Sączu ( powiat nowosądecki, gmina Nowy Sącz) stoi niewielka kaplica.

Kaplica została wzniesiona w 1771 roku, na pamiątkę zwycięstwa mieszkańców miasta i okolicznych chłopów nad Szwedami w grudniu 1655 roku. W miejscu, gdzie stoi budynek kaplicy ( wówczas znajdował się on poza murami miasta) podczas „potopu szwedzkiego” grzebano poległych podczas tej bitwy żołnierzy szwedzkich a wcześniej było to miejsce grzebania straconych skazańców.

Kaplica jest budowlą murowaną, na planie kwadratu, otynkowaną i opiętą pilastrami. Nakrywa ją dach namiotowy kryty dachówką. Całość wieńczy wieżyczka-latarnia z metalowym krzyżem. Do kapliczki prowadzą kamienne schody z ozdobną balustradą.

We wnętrzu kaplicy umieszczono kopie rzeźb i obrazów pochodzących z okresu od XVI do XIX wieku.

widok ogólny
panorama
zdjęcie archiwalne - Fotopolska
wejście
elewacja boczna z pilastrami
latarnia
rzeźby we wnętrzu