W niewielkiej wsi Hebdów ( powiat
proszowicki, gmina Nowe Brzesko), nad brzegiem Wisły wnoszą się zabudowania
dawnego opactwa norbertanów. Początek opactwa datuje się na rok 1149, gdy zostali
tutaj sprowadzeni zakonnicy z Czech. Norbertanie w Hebdowie prowadzili szkołę
przyklasztorną.
W 1819 roku opactwo zostało
skasowane przez zaborców rosyjskich a bardzo cenną bibliotekę klasztorną
wywieziono do Warszawy, gdzie uległa rozproszeniu. Po wojnie, od 1949 roku, reaktywowanym opactwem
zarządza zakon pijarów.
Obecne zabudowania klasztorne
pochodzą z XVII wieku ( 1644-1664). Budynki zgrupowane są z trzech stron wokół
prostokątnego dziedzińca wewnętrznego ( wirydarza) i wzbogacone parterowymi
krużgankami.
Najcenniejszym obiektem klasztoru
jest kościół Wniebowzięcia NMP, wzniesiony w XVII wieku, na miejscu
wcześniejszej budowli gotyckiej z XIII wieku. Z okresu gotyku zachowała się
część prezbiterium. Korpus świątyni został przebudowany na przełomie XVII i
XVIII wieku z gotyckiego na trójnawowy typ bazylikowy. Przed 1664 rokiem
dobudowano od zachodu dwie czworoboczne wieże, które zakryły fasadę gotycką. Kościół nakrywa dach dwuspadowy z sygnaturką. Przy prezbiterium, od wschodu, powstała w latach 1692-1727 kaplica oratoryjna z kopułą z latarnią.
Wyposażenie wnętrza kościoła
pochodzi głównie z okresu baroku. Zachowały się jednak elementy wcześniejsze.
Do najstarszych należy, znajdujący się w ołtarzu bocznym, obraz z połowy XV wieku, malowany temperą na desce, z
przedstawieniem Matki Boskiej Starobrzeskiej ( odkryty w 2008 roku) oraz
rzeźbiony w drzewie posąg Marii z Dzieciątkiem z ok. 1400 roku w ołtarzu
głównym. Ponadto można zobaczyć renesansowy nagrobek jednego z opatów, kilka epitafiów, XVII- wieczne organy oraz klasycystyczną ambonę. Z
barokowego wyposażenia zwraca także uwagę portal z połowy XVII wieku z herbem Suchekomnaty.
Na terenie dawnego przykościelnego
cmentarza zachowała się figura św. Norberta z okresu późnego baroku.
Jako ciekawostkę warto wspomnieć,
że w piwnicach klasztornych znajdowała się cela dla nieposłusznych zakonników (
karcer). Zachowały się w niej oryginalne XVII-wieczne inskrypcje wykonane przez więźniów.
 |
| widok ogólny |
 |
| rycina |
 |
| panorama |
 |
| widok na klasztor i kościół |
 |
| widok na elewację wschodnią |
 |
| elewacja wschodnia |
 |
| elewacja południowa - archiwalne Fotopolska |
 |
| zabudowa prezbiterium |
 |
| prezbiterium |
 |
| fragment elewacji północnej |
 |
| latarnia kopuły Oratorium |
 |
| fasada |
 |
| fragment fasady |
 |
| wieże |
 |
| portal wczesnobarokowy |
 |
| herb na portalu |
 |
| wnętrze |
 |
| nawa |
 |
| widok na ołtarz |
 |
| ołtarz z posągiem Madonny |
 |
| kopuła oratorium |
 |
| ołtarz boczny |
 |
| organy |
 |
| nagrobek opata |
 |
| epitafium M. Wilkowskiego |
 |
| ambona |
 |
| chrzcielnica |
 |
| alabastrowe detale |
 |
| fragment polichromii |
 |
| stary dzwon |
 |
| napis na dzwonie |
 |
| kropielnica |
 |
| rzeźba |
 |
| otoczenie |
 |
| figura św. Norberta |
