niedziela, 12 lutego 2017

Radziszów - kościół św. Wawrzyńca

Pierwszą murowana świątynię w Radziszowie ( powiat krakowski, gmina Skawina) wzniesiono prawdopodobnie pod koniec XV wieku. 

Obecny wygląd kościół zawdzięcza przebudowie, jaka miała miejsce po pożarze w 1844 roku ( podpalenie). Odbudowę i wyposażenie kościoła sfinansowała rodzina Dzieduszyckich, ówczesnych właścicieli miejscowości.

Po przebudowie jest to budowla jednonawowa, orientowana, z węższym prezbiterium oraz niską wieżą od zachodu. Korpus wzbogaca kruchta oraz zakrystia. Wyposażenie wnętrza jest głównie barokowe i późniejsze.

Przy kościele zachowało się kilka zabytkowych nagrobków, jako pozostałość dawnego przykościelnego cmentarza.

widok ogólny


panorama
fasada
elewacja południowa
widok na prezbiterium
szczyt wieży
wnętrze
brama ogrodzenia
zabytkowy nagrobek
tablica pamiątkowa


wtorek, 7 lutego 2017

Krzyszkowice - dwór

We wsi Krzyszkowice ( powiat myślenicki, gmina Myślenice) stoi w zadbanym parku, odrestaurowany stosunkowo niedawno, dwór.

Dwór wzniesiono, prawdopodobnie w pierwszej połowie XIX wieku, po pożarze. Kilkadziesiąt lat później został rozbudowany i wzbogacony o arkadowy ganek. Dwór jest murowany i ma plan prostokąta. Pierwotnie nakrywał go dach czterospadowy, który po wojnie zamieniono na dwuspadowy.

W 1869 roku majątek z dworem zakupiła, od swojej przyjaciółki Natalii Dobrzyńskiej, księżna Augusta Montleart i tutaj znalazła się główna siedziba jej okolicznych dóbr.

Księżna, pochodząca z królewskiego rodu ( jej przyrodni brat był królem Sardynii), znana była z działalności charytatywnej. Prowadziła bardzo skromne życie jednocześnie rozwijając gospodarkę w swoich majątkach. Bardzo dbała o okoliczną ludność fundując szkoły, ochronki i szpitale. Dlatego często nazywano ją „ chłopską księżną”. Nie zawsze jej sposób życia i działania dobroczynne spotykały się ze zrozumieniem, zwłaszcza wśród rodziny. Próbowano nawet księżnę ubezwłasnowolnić. Jej śmierć także była niezwykła. Została, prawdopodobnie skrytobójczo, zamordowana w roku 1885. Nie udało się jednak wykryć sprawców ani wyjaśnić powodów jej śmierci.

Zgodnie z zapisem testamentowym majątek w Krzyszkowicach wrócił do rodziny Dobrzyńskich, od których został kupiony. W 1925 roku dwór przeszedł na własność Konstantego Romera z Jodłownika i pozostał w rękach tej rodziny do 1945 roku.

Po upaństwowieniu majątku dwór przebudowano i dostosowano do potrzeb takich instytucji jak szkoła, biblioteka i kółko rolnicze. Z biegiem lat budynek coraz bardziej niszczał i pod koniec XX wieku, gdy już był opuszczoną ruiną, został odzyskany przez rodzinę przedwojennych właścicieli.

Obecnie po odbudowie stanowi własność prywatną i nie jest udostępniany do zwiedzania.

Warto nadmienić, że w dworze znajdował się piękny piec kaflowy z około 1885 roku, wykonany w manufakturze w Nieborowie. Obecnie można go zobaczyć w Muzeum Regionalnym, czyli w Domu Greckim w Myślenicach.

widok ogólny

widok ogólny jesienią
panorana

dwór z około 2000 roku
widok na ruinę fasady

elewacja ogrodowa

elewacja boczna

brama wjazdowa - widok z około 2000 roku

brama wjazdowa

ogrodzenie

park

staw w parku

aleja parkowa

figura św, Nepomucena

czwartek, 2 lutego 2017

Myślenice - kościół filialny św. Jakuba

Pierwszym kościołem parafialnym Myślenic ( powiat myślenicki, gmina Myślenice) była drewniana świątynia na Stradomiu. Na jej miejscu, po roku 1480, wzniesiono nową budowlę w stylu gotyckim, tym razem murowaną.

Niestety wkrótce kościół spłonął, ale pod koniec XV wieku został odbudowany.

Po wzniesieniu nowego, większego kościoła parafialnego, niedaleko rynku, zatracił swoją pierwotną rolę. W ciągu wieków jeszcze kilka razy podlegał przebudowom i w związku z tym zatracił główne cechy stylowe. 

W okresie zaborów władze austriackie zamknęły świątynię i zamieniły ją na magazyn. Z czasem postanowiono go rozebrać, ale niszczejący budynek zakupił miejscowy mieszczanin i w 1815 roku, po remoncie, podarował miastu. Wówczas świątynia otrzymała nowe wezwanie.

Obecnie jest to budowla jednonawowa z niewielkim prezbiterium, zamkniętym wielobocznie. Do nawy przylegają szkarpy. Od strony północnej znajduje się zakrystia z przedsionkiem, dobudowana w XIX wieku. Także w XIX wieku zmieniono wygląd elewacji zachodniej.

Do naszych czasów zachowało się niewiele detali gotyckich z pierwotnej świątyni. Są nimi ostrołukowy portal od strony północnej oraz elementy laskowania jednego z okien prezbiterium. Wnętrze kościoła posiada już wystrój barokowy.

Na początku XIX wieku wokół kościoła założono cmentarz, gdzie zachowało się kilka klasycystycznych nagrobków.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne

panorama
widok na fasadę

fasada
kruchta
szczyty

prezbiterium
krucyfiks
elewacja boczna

portal główny
okno gotyckie
boczny portal ostrołukowy

wnętrze
ołtarz główny

sklepienie prezbiterium

fragment polichromii

polichromia

stalle

ołtarz boczny
stare epitafium

epitafium z początku XIX wieku

odnowione epitafium

cmentarz przykościelny

mogiła żołnierzy radzieckich
pomnik

brama i ogrodzenie


brama