W dzielnicy Stare Bielsko w Bielsku - Białej ( powiat bielski, gmina
Bielsko-Biała) zachował się gotycki kościół parafialny z drugiej połowy XIV w.
Jest to najstarsza świątynia w mieście.
Jego fundatorem był książę cieszyński Przemysław I Noszak.
Jest to murowana budowla jednonawowa z krótkim prezbiterium zamkniętym
wielobocznie, z przylegającą do niego od północy zakrystią.
Od zachodu nawę poprzedza wieża, dobudowana w wieku XV ( pierwotna była drewniana)
a następnie podwyższona ( XIX wiek).
Świątynię na zewnątrz opinają przypory, pomiędzy którymi zachowały się
ostrołukowe okna z maswerkami.
Wnętrze prezbiterium nakryte jest gotyckim sklepieniem krzyżowo-żebrowym.
Pomiędzy żebrami zachowała się renesansowa polichromia w formie kasetonów i
rozet. W jednym ze zworników widnieje orzeł piastowski.
Polichromia pokrywa także ściany prezbiterium. Jest ona kilkuwarstwowa.
Najstarsze, gotyckie, partie znajdujące
się w absydzie pochodzą z XIV wieku a wykonali je, prawdopodobnie, artyści z
Nysy, będący pod wpływem malarstwa czeskiego.
Na ścianie tęczowej widnieje renesansowa polichromia ze scenami męczeństwa
św. Urszuli.
Z okresu gotyku zachowało się kilka portali z XIV i XV wieku, w tym jeden prowadzący
do zakrystii oraz tabernakulum ścienne.
Cennym elementem wyposażenia jest późnogotycki tryptyk św. Stanisława z
początku XVI wieku z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem w towarzystwie śś. Stanisława
i Mikołaja.
Zachowały się także gotycko-renesansowe stalle z połowy XVI wieku, z czasów,
gdy świątynia była w rękach ewangelików.
Po odzyskaniu kościoła w 1654 roku przez katolików został on odnowiony i
ozdobiony barokową polichromią o tematyce pasyjnej, wykonaną przez miejscowych
malarzy cechowych.
Kościół otacza cmentarz otoczony murem ze zrekonstruowaną gotycką bramą.
 |
| widok ogólny |
 |
| zdjęcie archiwalne |
 |
| panorama |
 |
| prezbiterium |
 |
| elewacja południowa |
 |
| elewacja północna |
 |
| fasada |
 |
| fasada - zdjęcie NAC |
 |
| wieża |
 |
| okno z maswerkiem |
 |
| gotycki portal boczny |
 |
| data na drzwiach |
 |
| wnętrze |
 |
| sklepienie prezbiterium |
 |
| zwornik z orłem piastowskim |
 |
| fragment polichromii gotyckiej |
 |
| fragment polichromii za ołtarzem-rokoko |
 |
| barokowa polichromia prezbiterium |
 |
| fragment polichromii |
 |
| polichromia na ścianie tęczowej |
 |
| fragment polichromii |
 |
| scena zabójstwa św. Stanisława-polichromia gotycka |
 |
| ołtarz główny |
 |
| tryptyk gotycki - zdjęcie ze zbiorów parafii |
 |
| gotyckie tabernakulum ścienne |
 |
| stalle |
 |
| barokowa chrzcielnica |
 |
| gotycki portal do nawy |
 |
| epitafium rycerza z XVII wieku z czeska inskrypcją |
 |
| kościół i brama |
 |
| nagrobek |
