gatoma - na tropie zabytków

sobota, 7 stycznia 2023

Cudzynowice - dwór Krzyżanowskich

Murowany dwór w Cudzynowicach ( powiat kazimierski, gmina Kazimierza Wielka ) został wzniesiony w połowie XIX wieku przez rodzinę Krzyżanowskich.

Budynek dworu składa się z części parterowej z wysuniętym portykiem kolumnowym w fasadzie frontowej oraz bocznego, piętrowego ryzalitu.

W styczniu 1945 roku, po wywłaszczeniu, dwór wraz z budynkami gospodarczymi przeszedł na własność PGR a następnie Zespołu Szkół Rolniczych. Wówczas w dworze umieszczono internat.

Obecnie jest własnością prywatną. Niestety rozpoczęty remont zniszczonego budynku został zaniechany a dwór ponownie wystawiono na sprzedaż.

Ostatnim przedwojennym właścicielem majątku był prawnik Leon Krzyżanowski, zamordowany przez Rosjan w 1940 roku w Ostaszkowie.

widok ogólny

panorama

widok na fasadę

fasada

portyk kolumnowy

oficyna

poniedziałek, 2 stycznia 2023

Kielce - katedra Wniebowzięcia NMP

Zespół katedralny w Kielcach usytuowany jest na Wzgórzu Zamkowym, naprzeciwko Pałacu Biskupiego.

Obecny wygląd świątyni jest efektem dwuetapowej przebudowy rozpoczętej w latach 1632-1635 w stylu wczesnobarokowym ( część zachodnia) oraz późnobarokowym w latach 1719-1728 ( prezbiterium z absydą i aneksami). W XIX wieku powstała neobarokowa fasada zachodnia.

Dzięki tej przebudowie powstała trójnawowa bazylika na rzucie wydłużonego prostokąta z prezbiterium zakończonym absydą. Fasada jest trójosiowa dwukondygnacyjna zwieńczona także dwukondygnacyjnym bogato dekorowanym szczytem.

Wnętrze świątyni nakrywa sklepienie kolebkowo-krzyżowe a nawy boczne oddzielone są od nawy głównej półkolistymi arkadami filarowymi. Ściany pokrywa polichromia z XIX wieku oraz barokowa dekoracja sztukatorska.

Wyposażenie jest głównie późnobarokowe. Z wcześniejszych elementów warto wymienić manierystyczny nagrobek Elżbiety Zebrzydowskiej przypisywany Janowi Padovano oraz późnogotycki tryptyk z około 1500 roku.

Zachowały się także dwa barokowe ( XVII wiek) marmurowe portale, w tym wejściowy z herbem Wazów.

Na zewnętrznej ścianie północnej wmurowano w XVIII wieku tablicę z alfabetem, liczbami oraz wzorcami miar.

Katedrę otacza teren dawnego cmentarza przykościelnego z symbolicznym nagrobkiem Wojciecha Bartosa Głowackiego.

Obok świątyni stoi trzykondygnacyjna murowana dzwonnica późnobarokowa z kartuszem herbowym oraz Kaplica Ogrojcowa pełniąca funkcję kaplicy pogrzebowej, wzniesiona w 1760 roku.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne

widok od prezbiterium

prezbiterium

szczyt fasady wschodniej

elewacja południowa

elewacja północna

fasada zachodnia

fragment fasady

detal

portal główny

wnętrze

wnętrze prezbiterium

ołtarz z obrazem Czechowicza

stalle

polichromia sklepienia nawy

okna i arkady

nawa boczna

ołtarz boczny

chór

ambona

loża biskupia

tryptyk gotycki

tryptyk - obraz

nagrobek Elżbiety Zebrzydowskiej

detal

epitafium wczesnobarokowe

epitafium z portretem

obraz Matki Boskiej Różańcowej

dzwonnica

widok na dzwonnice - archiwalne Fotopolska

kaplica Ogrojcowa

fasada kaplicy

symboliczny nagrobek Wojciecha Głowackiego

środa, 28 grudnia 2022

Pińczów - pałac Wielopolskich

Zespół pałacowo-parkowy w Pińczowie ( powiat pińczowski, gmina Pińczów) został wzniesiony około 1780 roku przez marszałka nadwornego Franciszka Wielopolskiego w stylu klasycystycznym.

Sam pałac to piętrowa budowla powstała na na planie prostokąta ze skrzydłem od północy. Fasadę zdobią płaskorzeźby o tematyce mitologicznej, wizerunek orła nad wejściem oraz herb fundatora w tympanonie wieńczącym środkową część fasady. Po bokach schodów prowadzących na ganek przed pałacem zdobią rzeźby bogini Flory i Pomony oraz wazony.

Wnętrze pałacu zostało przebudowane w XIX wieku.

Budynek otaczają pozostałości parku w typie późnobarokowym z marmurowym ogrodzeniem od wschodu zwieńczonym klasycystycznymi wazonami.

W parku zachował się manierystyczny pawilon ogrodowy projektu artysty Santi Gucciego, pochodzący z końca XVI wieku. Ma on formę niewielkiej baszty i jest pozostałością dawnego ogrodu włoskiego nieistniejącego już zamku Myszkowskich.

W jednej z kamienic w pobliżu pałacu zachował się portal pochodzący z zamku.