gatoma - na tropie zabytków

piątek, 18 listopada 2022

Sieciechowice - dwór Kęszyckich i Reyów

Jeszcze do lat 80-tych XX wieku dwór w Sieciechowicach ( powiat krakowski, gmina Iwanowice) składał się z dwóch części.

Starszej, drewnianej, parterowej z mansardą, wzniesionej w XVIII wieku w typie staroszlacheckim oraz nowszej XIX- wiecznej piętrowej przybudówki murowanej. Całość nakrywały dachy łamane z gontu.

Przed wojną dobrze prosperującym majątkiem zarządzał Stanisław Rey, który wyremontował dworskie budynki i oficyny.

Po wojnie i uwłaszczeniu w budynkach dworu mieściła się, między innymi, szkoła. Następnie, przez wiele lat budynek stał opuszczony.

Obecnie dwór ma nowego właściciela i został zrekonstruowany, ale nadano mu, częściowo, formy nowoczesne, nawiązujące jedynie do pierwotnego wyglądu.

Znajdzie tutaj siedzibę Międzynarodowy Ośrodek Wymiany Artystycznej.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - ze starym dworem

widok od podjazdu

podczas remontu

ślad po starym dworze

piętrowa dobudówka

zdjęcie archiwalne - gckib.iwanowice

elewacja dobudówki

okna

park

kaplica grobowa na cmentarzu

niedziela, 13 listopada 2022

Wieliczka - kościół św. Klemensa

Kościół parafialny w Wieliczce ( powiat wielicki, gmina Wieliczka), jako budowla murowana, ceglano-kamienna, powstał w XIV wieku z fundacji miejscowych mieszczan i górników. Z tego okresu zachował się zasadniczy obrys świątyni.

Po uszkodzeniu kościoła podczas trzęsienia ziemi i szkód górniczych w XVIII wieku został on rozebrany. Pozostawiono jedynie część murów prezbiterium z przyporami oraz kaplicę Morsztynów.

Na początku XIX wieku postanowiono wznieść nową świątynię w tzw. stylu józefińskim. Powstała ona na fundamentach zniszczonego kościoła jako trójnawowa bazylika halowa z fasadą wieżową od zachodu (przebudowana w 1888 roku).

We wnętrzu znajduje się manierystyczny ołtarz boczny z przełomu XVII i XVIII wieku oraz kilka gotyckich rzeźb.

Na szczególną uwagę zasługuje, przylegająca do kościoła, barokowa kaplica grobowa rodziny Morsztynów. Kaplica pochodzi z XVII wieku a jej wnętrze zdobią stiuki znanego artysty Baltazara Fontany.

Kościołowi towarzyszy późnobarokowa dzwonnica ufundowana przez króla Jana III Sobieskiego a zaprojektowana przez architekta włoskiego Pellegriniego.

widok ogólny

widok na prezbiterium

prezbiterium

prezbiterium i kaplica

kaplica Morsztynów

elewacja kaplicy

medalion

fragment dekoracji

detal

okno

elewacja południowa kościoła

kruchta

elewacja północna

fasada

zwieńczenie fasady

wieża

wnętrze

ołtarz główny

chór

ołtarz boczny z krucyfiksem

rzeźba gotycka

ambona

chrzcielnica

epitafium

sklepienie kaplicy

ołtarz

Mandylion

stiuki

nagrobek

dzwonnica

zwieńczenie dzwonnicy

wtorek, 8 listopada 2022

Bielsko-Biała - zamek Sułkowskich

Pierwsza murowana warownia w Bielsku-Białej powstała w XIV wieku a miasto opasano wówczas murami, których warownia była częścią ( zamek miejski). Pozostałością gotyckiej warowni są zachowane wieże w narożniku północno-zachodnim i w narożniku południowym.

Od XVI wieku rozpoczyna się rozbudowa zamku i przekształcanie jej w rezydencję mieszkalną dla kolejnych właścicieli.

XVII wiek to okres następnych zmian w wyglądzie budowli. Powstają wówczas cztery skrzydła otaczające wewnętrzny dziedziniec z krużgankami.

W połowie XVIII wieku zamek nabywa rodzina Sułkowskich, dla której staje się on siedzibą rodową.

Sułkowscy dokonują gruntownej modernizacji rezydencji. Zostaje nadbudowane drugie piętro skrzydła północnego a w XIX wieku cała bryła zyskuje wygląd eklektyczny. W tym czasie podwyższono także wieże i zwieńczono je krenelażem. Od strony południowej wzniesiono kaplicę w stylu neoromańskim.

Sułkowscy rezydowali w zamku do roku 1945.

Po wojnie i przejęciu całego założenia przez Państwo umieszczono w zamku instytucje kulturalne. Obecnie mieści się tutaj Muzeum Okręgowe.

Warto wspomnieć, że w latach 70-tych XX wieku, przy przebudowie układu komunikacyjnego miasta, wyburzono zabudowania podzamcza i odsłoniono część wschodnią i północną rezydencji.