Bodaki - cerkiew św. Dymitra

Jedną z najmłodszych cerkwi łemkowskich w Polsce jest, położona przy głównej drodze do Bartnego,  drewniana cerkiew w Bodakach ( powiat gorlicki, gmina Sękowa). Świątynię wzniesiono 1902 roku, prawdopodobnie z wykorzystaniem elementów poprzedniej budowli z XVIII wieku.

Jest to cerkiew trójdzielna, orientowana, w typie zachodnio-łemkowskim. Posiada trójboczne prezbiterium, szerszą nawę zbliżoną w planie do kwadratu i przykrytą dachem kalenicowym oraz od zachodu niską wieżę z babińcem, zwieńczoną pseudolatarnią. Każde z członów budowli akcentuje cebulasty hełm. Dachy wykonano z blachy a ściany są oszalowane pionowymi deskami.

Wnętrze cerkwi kryje strop. Ściany i strop pokrywa figuralna i ornamentalna polichromia z początku XX wieku. Uwagę zwraca kompletny ikonostas z ciekawą snycerką carskich i diakońskich wrót.

Po wysiedleniu ludności łemkowskiej po akcji „ Wisła” cerkiew zamieniono na świątynię katolicką. Funkcję tę pełni do dzisiaj.

W pobliżu cerkwi mieści się wiejski cmentarz z zachowanymi kamiennymi nagrobkami łemkowskimi.

widok ogólny

panorama

prezbiterium

elewacja południowa

babiniec i wieża

wnętrze

ikonostas

carskie wrota

fragment polichromii

krzyż

napis na krzyżu

stary cmentarz

nagrobek

tablica na nagrobku

Zawada - kościół św. Marcina

We wsi Zawada koło Tarnowa ( powiat tarnowski, gmina Tarnów), umiejscowionej na górze św. Marcina, stoi kościół drewniany, pochodzący w zasadniczej strukturze z połowy XV wieku, czyli z okresu gotyku.

Początkowo świątynia posiadała nawę i węższe prezbiterium, zamknięte trójbocznie oraz wnętrze nakryte stropem i okna od strony południowej. W XVII wieku dobudowano od zachodu, nad nawą, wieżę z izbicą zwieńczoną ostrosłupowym dachem a w XVIII wieku dodano do nawy soboty. Całość nakrywają wspólne dachy wielopołaciowe z gontu. Gontem kryte są także ściany świątyni.

Od południa i zachodu zachowały się portale gotyckie ostrołukowe i jeden trójlistny.

Wnętrze, przykryte stropem, zdobi polichromia figuralno-ornamentalna z 1900 roku. Wyposażenie jest głównie barokowe. Na uwagę zasługują cztery płaskorzeźby na parapecie chóru pochodzące z okresu późnego gotyku ( początek XVI wieku), zbliżone stylistycznie do prac warsztatu Wita Stwosza. Płaskorzeźby pochodzą prawdopodobnie z gotyckiego tryptyku  a następnie wtórnie wmontowano je w ściany parapetu chóru.

Ciekawostką jest, wiszący nad belką tęczową, sporych rozmiarów łańcuch wykonany, podobno, z jednego kawałka drewna przez niewidomego pasterza.

Kościół otacza murowano-drewniane ogrodzenie z daszkiem z gontu.

Przy świątyni znajduje si także wolnostojąca dzwonnica z zabytkowymi dzwonami oraz pozostałości przykościelnego cmentarza z zachowanymi kilkoma nagrobkami.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - Fotopolska

kościół - lata 30-te XX wieku - zdjęcie Fotopolska

panorama

widok na prezbiterium

prezbiterium

elewacja południowa

elewacja północna

fasada

widok na wieżę

wieża z izbicą

soboty

dachy wielopołaciowe

wnętrze

ołtarz główny

obraz św. Marcin

obraz wotywny Andrzeja Tarły

polichromia stropu

belka tęczowa i łańcuch

rzeźby gotyckie na chórze

rzeźby gotyckie

Madonna z Dzieciątkiem - XIV wiek - Muzeum Diecezjalne - Tarnów

chrzcielnica

portal ostrołukowy

napisy na ścianach sobót

dzwonnica

ogrodzenie

nagrobek

inskrypcja na nagrobku

Dąbrówka- dwór drewniany

Pierwotny dwór w Dąbrówce ( gmina Stryszów ) powstał w XVII - wieku z inicjatywy rodziny Strzałów. Około połowy XVIII wieku został on częściowo przebudowany przez ówczesnego właściciela Antoniego Wilkońskiego. Na początku XIX wieku majątek z dworem został zakupiony przez Józefa Gorczyńskiego a następnie, jako wiano wnuczki Józefa Rozalii, Dąbrówka z dworem przeszła na własność rodziny Łubieńskich herbu Pomian. 

Łubieńscy przeprowadzili kolejną przebudowę dworu podwyższając go o drewnianą kondygnację i dobudowując dwie wieże. Własnością tej rodziny dwór pozostał do roku 1945, gdy cały majątek został upaństwowiony a dwór przeznaczono na prywatne mieszkania. 

Kres czasowego istnienia dworu nastapił w 1997 roku, gdy w związku z budową zapory w Świnnej Porębie, mieszkańców wykwaterowano a dwór rozebrano. Drewniane części zmagazynowano, z zamiarem ich ponownego zamontowania w przyszłości, a kamienną kondygnację zniszczono. " Poskładany" dwór przeleżał w magazynie 18 lat, aż do ponownego  odtworzenia  w 2015 roku. Rekonstrukcja zawiera jedynie 40 % pierwotnej, drewnianej materii. Reszta, uszkodzona przez  korniki, nie nadawała się już do użytku. 

Na razie dwór jest w tzw. stanie " deweloperskim", ponieważ nie ma pieniędzy na wykończenie i urządzenie wnętrz. Dodatkowo jego zagospodarowanie utrudnia spór pomiędzy Urzędem Gminy Stryszów a Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Krakowie o to, kto będzie dworem i okolicznymi terenami zarządzać. Dwór został bowiem zrekonstruowany na bardzo atrakcyjnym terenie zwanym Grodziskiem, w bardzo bliskim sąsiedztwie przyszłego Jeziora.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - zbiory UG Stryszów

panorama

bryła dworu

widok na fasadę

fasada

balkon

wieżyczka

fragment dachu

narożnik

elewacja boczna

elewacja ogrodowa

widok na jezioro