niedziela, 12 kwietnia 2020

Mostek - kościół NMP Częstochowskiej

Drewniany kościół w Mostku ( powiat miechowski gmina Gołcza) pierwotnie został wzniesiony w roku 1571 w miejscowości Smardzowice, z fundacji  Jana Cianowskiego. Dopiero w 1938 roku świątynie przeniesiono do Mostka i w czasie rekonstrukcji  pozbawiono pierwotnych cech stylowych.

Jest to jednonawowy kościół z drewna modrzewiowego o konstrukcji zrębowej z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Bryłę od zachodu wzbogaca wieża. W okresie późniejszym do prezbiterium dostawiono zakrystię i składzik.

Wnętrze budowli nakrywa pozorne sklepienie kolebkowe. Wyposażenie barokowe pochodzi z XVIII wieku. Na uwagę zasługuje południowy portal nawy z nadprożem w formie oślego grzbietu z herbem Prus.

Kościół otacza murowane ogrodzenie z bramkami.


widok ogólny
widok ogólny latem
kościół jeszcze w Smardzowicach - zdjęcie archiwalne - Tow. Opieki nad Zabytkami

prezbiterium
fasada
elewacja południowa
elewacja północna

wieża
wieża - zdjęcie NAC
latarnia wieży
wejście
wnętrze
ołtarz główny
ołtarz główny - zdjęcie Tow. Opieki nad Zabytkami
ołtarz boczny
łuk tęczowy
chór
bramka ogrodzenia

wtorek, 7 kwietnia 2020

Kraków Mogiła- willa Rogozińskich

Willa znajduje się w Krakowie- Mogile przy ul. Klasztornej, w parku, obok zabytkowego drewnianego kościoła pw. Św. Bartłomieja.

Początkowo Rogozińscy, nauczyciele w szkole parafialnej w Mogile, wybudowali dla siebie niewielki drewniany dom, w którym dwa pomieszczenia przeznaczyli na szkołę. Ich Potomkowie,, pod koniec XIX wieku, wybudowali na miejscu tego domu willę w stylu eklektycznym, przypominającą dworek oraz założyli park. Willa należała do tej rodziny do lat 20-tych XX wieku.

W 1921 roku Dom kupiła rodzina Lelitów a następnie, w roku 1933 rodzina Pobóg -  Krasnodębskich, która dobudowała skrzydło północne i domek ogrodnika. Wtedy wstawiono także w okna kraty z herbem Pobóg. 

Po śmierci Krasnodębskich, całe założenie przejął w roku 1959 Skarb Państwa.
W budynku umieszczono początkowo komisariat MO a później zarządzał nim Szpital im. Żeromskiego. Rządy szpitala nie wyszły budynkowi na dobre i powoli ulegał on dewastacji.

W 1990 roku udało się willę sprzedać w ręce prywatne a nowi właściciele starali się, na ile mogli, zabezpieczyć budynek przed dalszym niszczeniem. W 1996 roku postarali się o wpisanie całego założenia do rejestru zabytków.

Jednak po pewnym czasie willa przeszła na własność Nowego Centrum Administracyjnego ( NCA ), które w 2015 roku sprzedało z kolei obiekt spółce IPR Development. Pieniądze pozyskane w ten sposób postanowiono przeznaczyć na odnowienie Centrum Administracyjnego.

Na dzień dzisiejszy willa wygląda jednak na opuszczoną i nie widać, aby prowadzono w niej jakieś prace remontowe.

widok ogólny
widok na ganek
wejście
fasada
widok z parku
elewacja boczna
dobudówka

par latem
park wiosną

czwartek, 2 kwietnia 2020

Nidek- kościół p.w. ŚŚ Szymona i Judy Tadeusza - drewniany

Drewniany kościół w Nidku ( powiat wadowicki, gmina Wieprz) został wzniesiony w stylu późnogotyckim w 1539 roku, z fundacji Mikołaja Nideckiego.

Jest to budowla orientowana, o konstrukcji zrębowej, pokryta dachem z gontu. Świątynię otaczają niskie soboty wsparte na słupach. W 1663 roku bryłę kościoła wzbogaciła wieża z nadwieszoną izbicą.

W drugiej połowie XVI wieku kościół zamieniono na zbór kalwiński, gdyż kalwinizm był bardzo popularny wśród okolicznych chłopów. Później na świątynię ariańską. Dopiero w 1669 roku kościół przejęli ponownie katolicy.

W styczniu 1945 roku, podczas potyczki Armii Radzieckiej z Niemcami, budowla została uszkodzona przez wybuch granatów. Bardzo poważnie ucierpiał wówczas m.in. ołtarz główny.

Kościół był kilka razy gruntownie restaurowany, ostatnio w 2013 roku.

We wnętrzu zachowały się barokowe ołtarze, prawdopodobnie zaprojektowane przez Francesco Placidiego - znanego artystę włoskiego działającego w Polsce. Zwraca uwagę także chrzcielnica z końca XVI wieku z późniejszą o trzy wieki pokrywą. Ciekawym elementem jest portal boczny ze zwieńczeniem w tzw. "ośli grzbiet" oraz ostrołukowa belka tęczowa.

Obok kościoła usypano kilka symbolicznych mogił mających upamiętniać istniejący niegdyś przy świątyni cmentarz.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne - Fotopolska
panorama
elewacja południowa i soboty
prezbiterium
fasada
elewacja południowa
elewacja północna
widok od południa
kościół w jesiennym słońcu
wieża
izbica wieży
wejście
portal boczny z łukiem w ośli grzbiet

wnętrze
ołtarz główny

zwieńczenie ołtarza

obraz
drzwi do zakrystii
łuk tęczowy
dekoracja tylnej części łuku
ołtarz boczny

polichromia stropu prezbiterium

polichromia stropu nawy
fragment pierwotnej polichromii
fragment polichromii

chór
kolumna chóru
organy
ambona

zwieńczenie ambony

chrzcielnica
pokrywa chrzcielnicy
ława 
symboliczne mogiły
płyta nagrobna
napis na płycie
ogrodzenie
tylna bramka