niedziela, 10 września 2017

Brzeźnica - kościół św. Stanisława Biskupa

Kościół w Brzeźnicy ( powiat bocheński, gmina Bochnia ) wzniesiono w roku 1632. Jest to świątynia drewniana, orientowana, o konstrukcji zrębowej. Składa się z nawy z przedsionkiem oraz trójbocznie zakończonego prezbiterium, do którego przylega od północy zakrystia. W XIX wieku kościół został powiększony a do nawy od południa dobudowano piętrową kruchtę. Dach pokryty blachą wieńczy neogotycka sygnaturka.

Wnętrze świątyni, nakryte stropem,  posiada wyposażenie głównie barokowe. Strop pokrywa polichromia z końca XIX wieku. Na szczególną uwagę zasługuje późnogotycka chrzcielnica z początku XVI wieku, pochodząca z poprzedniej świątyni oraz gotycki krucyfiks w łuku tęczy.

Przy kościele stoi drewniana dzwonnica z końca XVIII wieku o konstrukcji słupowej z pseudoizbicą nakrytą dachem łamanym.

widok ogólny
panorama
elewacja południowa
piętrowa kruchta
elewacja północna
wejście
wnętrze
ołtarz główny
ambona
organy
chrzcielnica
dzwonnica


wtorek, 5 września 2017

Izdebnik - dwór i dawna wytwórnia jarzębiaku

We wschodniej części Izdebnika ( powiat wadowicki, gmina Lanckorona) znajduje się dwór oraz pozostałości fabryki wódek gatunkowych, znanej przed wojną przede wszystkim z produkcji  jarzębiaku.

Eklektyczny dwór pochodzi z II połowy XIX wieku i powstał na planie prostokąta jako piętrowa budowla nakryta dachem dwuspadowym. Fasadę frontową zdobił pierwotnie portyk kolumnowy z trójkątnym szczytem.

W 1891 roku dobra izdebnickie  drogą darowizny przeszły na własność arcyksięcia Rainera Habsburga z Żywca, który z pomocą znakomitego zarządcy Ludwika Seelinga zaczął rozwijać majątek. Jedną z najbardziej trafionych inwestycji była budowa dużej wytwórni wódek gatunkowych. Jej sztandarowym wyrobem były produkowany na szeroką skalę jarzębiak ceniony w całej Galicji.

Znakomicie zarządzany i prosperujący majątek, po bezpotomnej śmierci arcyksięcia Rainera otrzymał jego bratanek. W 1919 roku, majątek Habsburgów został przejęty przez Państwo Polskie, a właściwie sprzedany przez Habsburgów Lwowskiemu Bankowi Ziemskiemu Kredytowemu ( w przeciwnym razie mogli go utracić). Bank z kolei sprzedał go w 1922 roku Zygmuntowi Lewakowskiemu, znanemu przemysłowcowi, który kontynuował działalność produkcyjną znanych alkoholi. W tym też czasie doszło do niewielkiej przebudowy dworu. Kolumnowy portyk zastąpiono werandą z balkonem i zmieniono dach na czterospadowy.

W czasie wojny okupant prowadził w zabudowaniach gorzelni produkcję wódek gatunkowych dla dygnitarzy hitlerowskich. Po wojnie majątek upaństwowiono a w budynku dworu umieszczono m.in. ośrodek rehabilitacyjny dla dzieci. Obecnie mieści się tutaj Dom Pomocy Społecznej.

Do naszych czasów z zabudowań znanej wytwórni alkoholi w stosunkowo dobrym stanie zachował się dawny budynek administracyjny natomiast pozostałe obiekty bądź już nie istnieją bądź są w stanie ruiny.

dwór-widok ogólny
elewacja boczna
elewacja boczna - zdjęcie archiwalne - CBN Polona
elewacja ogrodowa
fasada
fasada - zdjęcie archiwalne - CBN Polona
okna dworu
aleja parkowa
aleja wjazdowa
dwór i wytwórnia wódek - zdjęcie archiwalne
butelka jarzębiaku izdebnickiego- zdjęcie zbiory NAC
budynek administracyjny wytwórni wódek
budynek wytwórni 
fasada boczna budynku
monogram Rainera Habsburga
ruiny zabudowań wytwórni wódek
ruiny budynków wytwórni wódek
ruiny
fasada budynku wytwórni
detal


czwartek, 31 sierpnia 2017

Zawoja - kościół św. Klemensa

Drewniany kościół w Zawoi ( powiat suski, gmina Zawoja ) jest fundacją arcyksięcia Albrechta Habsburga z Żywca.

Świątynia powstała w 1888 roku w stylu eklektycznym ( z elementami stylu alpejskiego), na miejscu wcześniejszego kościoła, także drewnianego.

 

Zbudowano ją na rzucie krzyża łacińskiego, jako trzynawową bazylikę przykrytą stropem, wspartym na żeliwnych kolumnach. W części centralnej strop wzbogaca pozorna kopuła. Prezbiterium, zakończone jest trójbocznie.

 

Od zachodu do korpusu nawowego przylega czterokondygnacyjna wieża przy podstawie na planie kwadratu a w górnej części ośmioboczna.

 

Na dachu krytym blachą znajdują się dwie wieżyczki, jedna na środku a druga na skrzyżowaniu naw i transeptu.

 

Część wyposażenia, polichromia oraz witraże w oknach  pochodzą z XIX i XX wieku. Z wcześniejszego kościoła przeniesiono późnobarokową ambonę, boczne ołtarze oraz kamienną chrzcielnicę.


widok ogólny

panorama

fasada

wieża

zwieńczenie wieży

elewacja południowa

elewacja północna
transept

Grupa Ukrzyżowania

wnętrze

ołtarz główny

ołtarz boczny

dekoracja stropu

kopuła

chór

polichromia ściany nawy

kolumna żeliwna

witraż

ambona

chrzcielnica

detal

ogrodzenie

stacja Drogi Krzyżowej

kapliczka