niedziela, 9 lutego 2014

Biórków Wielki- kościół Wniebowzięcia NMP

Obecna drewniana świątynia w Biórkowie Wielkim (powiat proszowicki, gmina Koniusza)
powstała na miejscu XV-wiecznego kościoła, który spłonął. 

Wzniesiono ją w 1633 roku a konsekrowano w roku 1664. 

Jest to budowla o konstrukcji zrębowej, jednonawowa, z wielobocznym prezbiterium. Całość nakryto niezależnymi dachami gontowymi. 

Pod koniec XVIII wieku do kościoła dobudowano barokową wieżę i wieżyczkę z sygnaturką.

Wnętrze utrzymane jest w stylu barokowym i rokokowym. Na uwagę zasługuje kamienna chrzcielnica z główkami aniołków.

Kościołowi towarzyszy drewniana dzwonnica z 1938 roku.

widok ogólny
panorama
kościół i brama

prezbiterium
zakrystia

wieża
zwieńczenie wieży

elewacja północna
elewacja południowa

sygnaturka i kopułka wieży
okno

wnętrze

ołtarz główny

chór

ambona

chrzcielnica

rzeźby aniołków

dzwonnica

wtorek, 4 lutego 2014

Jastrzębia - dwór Lewakowskich

We wsi Jastrzębia (powiat wadowicki, gmina Lanckorona) znajduje się dwór, wybudowany w latach trzydziestych XX wieku.

Jest to budowla parterowa, z dwukondygnacyjnym gankiem wspartym na filarach. Dwór został wzniesiony z inicjatywy rodziny Lewakowskich, którzy zakupili tutejszy folwark w roku 1932.

Majątek jeszcze przed wojną został rozparcelowany i funkcjonował jako tzw. resztówka.

Dwór nie ma statusu zabytku i obecnie użytkowany jest przez szkołę.

Ocalałe po wojnie zabudowania folwarczne, znajdujące się po przeciwnej stronie drogi, ulegają stopniowej ruinie.

widok ogólny

fasada

ganek

szczyt ganku

elewacja boczna

widok na elewację tylną

okna

czwartek, 30 stycznia 2014

Chrzanów - kościół św. Mikołaja

Gotycki kościół parafialny w Chrzanowie ( powiat chrzanowski, gmina Chrzanów) powstał w pierwszej połowie  XIV wieku w miejscu wcześniejszego, wzniesionego z drewna.

Jest to budowla jednonawowa z łamanego kamienia wapiennego. Początkowo posiadała prezbiterium zamknięte ścianą prostą i szerszą, krótką nawę. W latach 20-tych XV wieku zmieniono zamknięcie prezbiterium na wieloboczne i wydłużono je. Dobudowano także od zachodu wieżę z przedsionkiem. 

Kolejne przekształcenia miały miejsce w wieku XVI, gdy rodzina Dembińskich, właścicieli miasta, dobudowała do nawy od północy swoją rodową kaplicę. 

Kolejne przebudowy i modernizacje miał miejsce w XVIII wieku ( barokizacja) oraz na początku XX wieku ( modernizm). W czasie tej ostatniej przebudowy powstała nowa nawa oraz kaplica od południa. Zmianom uległ także wygląd wolnostojącej barokowej dzwonnicy.

We wnętrzu z cenniejszych elementów należy wymienić barokowy ołtarz boczny z czarnego marmuru, pochodzący z około 1600 roku, pozyskany z kościoła klasztornego w Czernej.

W ołtarzu głównym znajdują się barokowe figury z jednego z ołtarzy kościoła Mariackiego w Krakowie.

Przed ołtarzem umieszczona została barokowa chrzcielnica z czarnego marmuru dębnickiego oraz manierystyczny świecznik z brązu pochodzący z warsztatu norymberskiego artysty Hansa Fischera.

widok ogólny
widok od prezbiterium

prezbiterium
widok na elewację południową

fragment fasady

kaplica południowa

wnętrze

łuk tęczowy

ołtarz główny

fragment ołtarza głównego

ołtarz boczny

barokowy ołtarz w kaplicy Dembińskich

chrzcielnica

ambona

witraż

obraz

epitafium w kaplicy

dzwonnica

poniedziałek, 20 stycznia 2014

Konary- dwór zwany "Dworem Grabowskich"

Wieś Konary ( powiat krakowski, gmina Mogilny) od drugiej połowy XIX wieku należała do rodziny Grabowskich. Ale nie oni, prawdopodobnie, byli fundatorami obecnego dworu.

Budynek powstał bowiem w 1920 roku, kiedy Grabowscy nie byli już właścicielami majątku. Pod koniec XIX wieku, jako właścicielka dóbr wymieniona jest Felicja Malinowska.

Dwór zbudowano w formie willi. Jest to budynek drewniany, na planie prostokąta, podpiwniczony, nakryty dachem mansardowym. Posiada ryzalit od południa i betonowe schody wachlarzowe prowadzące do głównego wejścia.

Przypuszcza się, że dwór ten powstał w miejscu wcześniejszego założenia dworskiego.

Po wojnie, do roku 1952, mieściła się tutaj szkoła rolnicza a następnie spółdzielnia produkcyjna, która dwór wyremontowała i zaadoptowała do swoich potrzeb, przebudowując wnętrze.

Obecnie budynek nie jest użytkowany.

elewacja południowa

zdjęcie przedwojenne dworu pochodzi z książki "Dwór polski w starej fotografii"

strona północna dworu
dwór od bocznej drogi

widok z boku

środa, 15 stycznia 2014

Kraków-Krzesławice- drewniany kościół pw św. Jana Chrzciciela

Drewniany kościół  św. Jana Chrzciciela i Matki Boskiej Szkaplerznej w Krakowie – Krzesławicach stoi w sąsiedztwie dworku Jana Matejki. 

Zbudowany został w latach 1633-1648 w konstrukcji zrębowej i pokryty dachem z gontu. Jednonawowa świątynia posiadała pierwotnie wieżę z izbicą. 

W XVIII wieku dobudowano kaplicę a w XIX wieku zakrystię. W latach 1913-1916 zmieniono bryłę kościoła dostawiając murowaną część nawy i nową, prostokątną wieżę, która zastąpiła starą.

Kościół nie stoi na swoim pierwotnym miejscu. W latach 80-tych XX wieku został tutaj przeniesiony z Jawornika koło Myślenic. Ponieważ ówczesne władze nie zgodziły się na budowę nowego kościoła parafialnego w Krzesławicach, postanowiono przenieść tutaj nieczynną świątynię z Jawornika.

Zgoda władz związana była z planami otwarcia w tym miejscu niewielkiego skansenu, którego„ eksponatem” miał być m.in. kościół. Skansenu nie utworzono a kościół, zrekonstruowany w latach 1984-1997, stał się z czasem świątynią filialną pobliskiej parafii św. Wincentego.

Podczas przenosin odkryto na deskach ścian zachowane polichromie, które odrestaurowano.

widok ogólny

                                                                                fasada
wejście
wieża

elewacja boczna
okno
wnętrze

widok na prezbiterium

ołtarz główny

krucyfiks

rzeźba w ołtarzu głównym

polichromia w prezbiterium

fragment polichromii

polichromia - postać

ambona