niedziela, 22 grudnia 2024

Biecz - kościół Bożego Ciała

Późnogotycki kościół farny w Bieczu ( powiat gorlicki, gmina Biecz) został wzniesiony w kilku etapach.

W końcu XV wieku powstało trójbocznie zamknięte prezbiterium i zakrystia a na przełomie XV i XVI wieku dobudowano halowy korpus nawowy z kaplicami między przyporami.

 

Nawa główna i prezbiterium przykryte zostały sklepieniami sieciowymi, nawy boczne krzyżowo- żebrowymi a kaplice sklepieniami gwiaździstymi. Sklepienie nawy podtrzymują ośmioboczne filary. Fasada, bezwieżowa, ozdobiona została trójkątnym szczytem schodkowym ze sterczynami.

 

Kościół zdobi bogaty detal kamieniarski. Warto tutaj wymienić: uskokowe portale ostrołukowe w typie długoszowym, gmerki, herby na zwornikach sklepienia prezbiterium oraz ostrołukowe okna ( częściowo rekonstrukcja).

 

We wnętrzu świątyni zwraca uwagę okazały manierystyczny ołtarz główny z 1604 roku, wykonany z drewna, z obrazem „Opłakiwanie Chrystusa”, którego autorem jest malarz włoski z kręgu Michała Anioła.

 

Inne ciekawe elementy wystroju  wnętrza to: późnogotycka  chrzcielnica z brązu ( XV wiek), pulpit muzyczny z 1633 roku – jedyny taki zabytek w Europie, wczesnobarokowe, bogato rzeźbione stalle oraz stalle późnogotyckie a także dwa późnorenesansowe przyścienne nagrobki; kasztelana bieckiego Mikołaja Ligęzy oraz sędziego bieckiego Piotra Sułowskiego.

 

Autorem polichromii na sklepieniu prezbiterium jest krakowski artysta Włodzimierz Tetmajer.

 

Kościołowi towarzyszy  ceglana dzwonnica z początku XVI wieku, nadbudowana na dawnej baszcie obronnej, nakryta barokowym hełmem z latarnią.


widok ogólny
zdjęcie archiwalne NAC
panorama - zdjęcie CBN Polona
prezbiterium
widok na prezbiterium
elewacja prezbiterium
okna
herb na szkarpie
okna zakrystii
elewacja południowa
okno nawy

widok na fasadę
fasada
szczyt fasady

szczyt nawy od prezbiterium
portal boczny
herb i obraz nad portalem bocznym
dawny gotycki portal uskokowy
detal
wnętrze
sklepienie prezbiterium z polichromią Tetmajera
ołtarz główny
rzeźba gotycka - warsztat Stwosza
obraz w ołtarzu głównym
portal do zakrystii
łuk tęczowy
nawa główna
filary i sklepienia
filary międzynawowe

sklepienie nawy głównej
nawa boczna
sklepienie nawy bocznej
chór
schody na chór
sklepienie kaplicy
ołtarz boczny
ołtarz manierystyczny
Sw. Katarzyna Aleksandryjska - XV wiek - MD w Tarnowie
Pieta - k. XIV wieku - MD w Tarnowie
ambona
chrzcielnica z brązu
stalle manierystyczne
stalle detal
stalle
pulpit muzyczny
pulpit - detal
stalle pod chórem
stalle manierystyczne pod hurem
nagrobek Ligęzy
postać zmarłego
nagrobek Sułowskiego
postać
epitafium manierystyczne
epitafium
barokowe epitafium

dzwonnica

zwieńczenie dzwonnicy

ogrodzenie
figury ogrodzenia

brama
bramka boczna

wtorek, 17 grudnia 2024

Pińczów - kaplica św. Anny

Na szczycie, górującego na Pińczowem ( powiat pińczowski, gmina Pińczów), Wzgórza Klasztornego wznosi się wolnostojąca kaplica manierystyczna z około 1600 roku.

Za jej projektanta uważa się włoskiego rzeźbiarza Santi Gucciego a jej fundatorem był  margrabia Zygmunt Myszkowski, właściciel miasta i zamku, którego kaplica była częścią.

 

Uważa się, że jest to pierwsza w Polsce wolno stojąca kaplica poświęcona wyłącznie celom kultowym.

 

Zbudowano ją z miejscowego kamienia ( pińczak) na planie  kwadratu nakrytego kopułą na pendentywach. Do głównej części przylega od zachodu kruchta, także na planie prostokąta i nakryta kopułą. Kruchta pierwotnie nie miała ścian tylko arkady ( obecnie dwie zamurowane).Ściany kaplicy zdobi na zewnątrz wydatny gzyms z konsolkami i lizeny. 

 

Pierwotnie kaplica wpisywała się w system fortyfikacyjny pobliskiego zamku.

 

W XVIII wieku uległa dużemu zaniedbaniu i straciła cztery wieżyczki przy głównej kopule.

 

We wnętrzu zachowała się kamienna kropielnica z XVII wieku oraz marmurowa tablica fundacyjna na ołtarzu.

 

W kruchcie zwraca uwagę portal z rozetami i główkami aniołków.

 

W XIX wieku przy kaplicy usytuowano  kamienne figury śś. Pawła i Michała Archanioła oraz św. Tekli, nawiązujące do stylu barokowego.


widok ogólny
rycina
panorama
panorama - zdjęcie Polska Org.
widok na miasto
widok na fasadę
fasada
elewacja południowa
elewacja północna
zdjęcie archiwalne - Fotopolska
elewacja tylna
kopuła
okno
ozdobny gzyms
konsolki
lico ściany
kruchta
kopuła kruchty
latarnia
dawna arkada kruchty
wnętrze - portal
rzeźba św. Pawła
rzeźba
pozostałość po cokole