środa, 14 sierpnia 2024

Gorenice - kościół św. Mikołaja

Skromny barokowy kościół we wsi Gorenice ( powiat olkuski, gmina Olkusz) został wzniesiony w drugiej połowie XVII wieku z inicjatywy rodziny Szembeków. Błędy konstrukcyjne przy jego budowie doprowadziły do konieczności jego częściowej rozbiórki i odbudowy w latach 1726-1731 na zlecenie Tarnowskich.

Jest to budowla jednonawowa z prezbiterium zakończonym absydą. Od północy do prezbiterium przylega zakrystia ze skarbczykiem na piętrze.

 

We wnętrzu przeważa wyposażenie barokowe i rokokowe z XVII i XVIII wieku, częściowo pochodzące z poprzedniej świątyni drewnianej. Na ścianach umieszczono kilka barokowych epitafiów.

 

Do wnętrza kościoła prowadzi portal z herbami.

 

Świątyni towarzyszy wolnostojąca dzwonnica, prawdopodobnie pochodząca z okresu budowy kościoła.

 

widok ogólny

panorama

prezbiterium

elewacja południowa

elewacja północna

fasada

posąg na fasadzie

detal

portal główny

herby

dekoracja

kruchta południowa

detal nad kruchtą

okno

wnętrze

ambona

barokowe epitafia

epitafium kobiety

epitafium mężczyzny

epitafium na zewnątrz

brama i mur

dzwonnica

piątek, 9 sierpnia 2024

Zubrzyca Górna - dwór Moniaków

Drewniany dwór sołtysiej rodziny Moniaków ( tytuł szlachecki otrzymali w 1674 roku) w Zubrzycy Górnej ( powiat nowotarski, gmina Jabłonka) wraz z zabudowaniami gospodarczymi tworzy obecnie centralny punkt Orawskiego Parku Etnograficznego. 

Dwór powstał w XVII wieku ( lewe skrzydło) a w 1784 roku dodano skrzydło prawe. 

Jest to parterowy budynek na planie prostokąta, przypominający chatę orawską, nakryty czterospadowym dachem gontowym z dymnikami. Na osi znajduje się sień, oddzielająca część reprezentacyjna ze świetlicą z autentycznymi meblami w stylu Biedermeier od części gospodarczej z kuchnią ( izba czarna) z zachowanym piecem. Przy elewacji tylnej znajdują się schody na galeryjkę, z której drzwi prowadzą do pomieszczeń magazynowych ( tzw. wyżka). 

Dwór Moniaków jest jedynym zachowanym dworem kurnym w Polsce. 

W 1953 roku budynek został odnowiony. 

Do dworu należą zabudowania gospodarcze z owczarnią oraz pasieka.

widok ogólny

panorama

widok od drogi

fasada

fragment fasady

okno

drzwi tylne

widok na elewację tylną

zdjęcie archiwalne - Muzeum Tatrzańskie

elewacja boczna

elewacja tylna

schody na zwyżkę

widok z mostku

świetlica

zdjęcie archiwalne - Muzeum Tatrzańskie

sypialnia

izba czarna - kuchnia

budynki gospodarcze

niedziela, 4 sierpnia 2024

Podwilk - kościół św. Marcina

Kościół parafialny w Podwilku ( powiat nowotarski, gmina Jabłonka) został wzniesiony w 1767 roku w stylu barokowym, na miejscu wcześniejszej, drewnianej świątyni.

Jest to budowla murowana z kamienia i otynkowana. Składa się z korpusu nawowego z półkoliście zamkniętym prezbiterium, zakrystii przylegającej do prezbiterium od północy oraz wieży od zachodu z poprzedzająca ja kruchtą wejściową.

 

We wnętrzu zachowała się ambona i jeden z ołtarzy bocznych. Nad wejściem do zakrystii zwraca uwagę polichromowana, stiukowa płaskorzeźba przedstawiająca św. Wendelina – patrona pasterzy. Płaskorzeźba pochodzi z czasów budowy kościoła.


widok ogólny

panorama


widok na prezbiterium

zdjęcie archiwalne - zbiory NAC

prezbiterium

elewacja południowa

elewacja północna

wieża

zdjęcie zbiory - CBN Polona

kruchta

wejście główne

wnętrze

ołtarz główny

ołtarz boczny

łuk tęczowy

empora

chór

ambona

rokokowa płaskorzeźba

napis