czwartek, 12 stycznia 2023

Kraków - kościół Matki Boskiej Śnieżnej i klasztor dominikanek

Przy ulicy Mikołajskiej w Krakowie, na miejscu dawnej warowni zwanej „ Gródkiem”, stoi kościół klasztorny dominikanek wzniesiony przez Annę Lubomirską w latach 1627-1632. Kościołowi towarzyszą zabudowania klasztorne z tego samego okresu.

Kompleks powstał jako wotum za zwycięstwo wojsk polskich pod Chocimiem w 1621 roku, do którego przyczynił się syn fundatorki Stanisław Lubomirski.

Świątynia jest budowlą wczesnobarokową, jednonawową, na planie prostokąta. Nie ma wydzielonego prezbiterium.

Ołtarz główny pochodzi z XIX wieku. Umieszczono w nim obraz Matki Boskiej Śnieżnej. Jest to kopia obrazu znajdującego się w Rzymie. Ołtarze boczne i ambona pochodzą z czasów budowy kościoła. 

Na ścianie nawy zachował się, umieszczony tutaj wtórnie,  renesansowy lawaterz, przypisywany warsztatowi Bartłomieja Berecciego.

Świątyni towarzyszą zabudowania klasztoru. Na jedną ze ścian budynku klasztornego zaadoptowano fragment dawnych murów miejskich.

Na klasztornym murze, od strony Plant, przy Bramie Rzeźniczej, widnieje malowany wizerunek Matki Boskiej zwany „ Madonną Szwedzką”. Umieszczono go tutaj jako pamiątkę cudownego ocalenia świątyni „ na Gródku” przed pożarem w czasie potopu szwedzkiego.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne

widok na fasadę

elewacja boczna

portal na dziedziniec

dziedziniec

figura

portal wejściowy

zwieńczenie portalu
wnętrze

ołtarz główny

obraz w ołtarzu głównym

sklepienie nawy
ambona
lawaterz

tablica

epitafium

zabudowa klasztoru

jedna z elewacji klasztoru

obraz " Madonna szwedzka"

figura na murze




sobota, 7 stycznia 2023

Cudzynowice - dwór Krzyżanowskich

Murowany dwór w Cudzynowicach ( powiat kazimierski, gmina Kazimierza Wielka ) został wzniesiony w połowie XIX wieku przez rodzinę Krzyżanowskich.

Budynek dworu składa się z części parterowej z wysuniętym portykiem kolumnowym w fasadzie frontowej oraz bocznego, piętrowego ryzalitu.

W styczniu 1945 roku, po wywłaszczeniu, dwór wraz z budynkami gospodarczymi przeszedł na własność PGR a następnie Zespołu Szkół Rolniczych. Wówczas w dworze umieszczono internat.

Obecnie jest własnością prywatną. Niestety rozpoczęty remont zniszczonego budynku został zaniechany a dwór ponownie wystawiono na sprzedaż.

Ostatnim przedwojennym właścicielem majątku był prawnik Leon Krzyżanowski, zamordowany przez Rosjan w 1940 roku w Ostaszkowie.

widok ogólny
panorama

widok na fasadę

fasada

portyk kolumnowy

oficyna

poniedziałek, 2 stycznia 2023

Kielce - katedra Wniebowzięcia NMP

Zespół katedralny w Kielcach usytuowany jest na Wzgórzu Zamkowym, naprzeciwko Pałacu Biskupiego.

Obecny wygląd świątyni jest efektem dwuetapowej przebudowy rozpoczętej w latach 1632-1635 w stylu wczesnobarokowym ( część zachodnia) oraz późnobarokowym w latach 1719-1728 ( prezbiterium z absydą i aneksami). W XIX wieku powstała neobarokowa fasada zachodnia.

Dzięki tej przebudowie powstała trójnawowa bazylika na rzucie wydłużonego prostokąta z prezbiterium zakończonym absydą. Fasada jest trójosiowa dwukondygnacyjna zwieńczona także dwukondygnacyjnym bogato dekorowanym szczytem.

Wnętrze świątyni nakrywa sklepienie kolebkowo-krzyżowe a nawy boczne oddzielone są od nawy głównej półkolistymi arkadami filarowymi. Ściany pokrywa polichromia z XIX wieku oraz barokowa dekoracja sztukatorska.

Wyposażenie jest głównie późnobarokowe. Z wcześniejszych elementów warto wymienić manierystyczny nagrobek Elżbiety Zebrzydowskiej przypisywany Janowi Padovano oraz późnogotycki tryptyk z około 1500 roku.

Zachowały się także dwa barokowe ( XVII wiek) marmurowe portale, w tym wejściowy z herbem Wazów.

Na zewnętrznej ścianie północnej wmurowano w XVIII wieku tablicę z alfabetem, liczbami oraz wzorcami miar.

Katedrę otacza teren dawnego cmentarza przykościelnego z symbolicznym nagrobkiem Wojciecha Bartosa Głowackiego.

Obok świątyni stoi trzykondygnacyjna murowana dzwonnica późnobarokowa z kartuszem herbowym oraz Kaplica Ogrojcowa pełniąca funkcję kaplicy pogrzebowej, wzniesiona w 1760 roku.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne

widok od prezbiterium

prezbiterium

szczyt fasady wschodniej

elewacja południowa

elewacja północna

fasada zachodnia

fragment fasady

detal

portal główny

wnętrze

wnętrze prezbiterium

ołtarz z obrazem Czechowicza

stalle

polichromia sklepienia nawy

okna i arkady

nawa boczna

ołtarz boczny

chór

ambona

loża biskupia

tryptyk gotycki

tryptyk - obraz

nagrobek Elżbiety Zebrzydowskiej

detal

epitafium wczesnobarokowe

epitafium z portretem

obraz Matki Boskiej Różańcowej

dzwonnica

widok na dzwonnice - archiwalne Fotopolska

kaplica Ogrojcowa

fasada kaplicy

symboliczny nagrobek Wojciecha Głowackiego