piątek, 22 kwietnia 2022

Złoty Potok - dworek Krasińskich

Obok pałacu Raczyńskich w Złotym Potoku ( powiat częstochowski, gmina Janów) stoi skromny klasycystyczny dworek parterowy.

Dworek pochodzi z 1829 roku a jego fundatorem był ówczesny właściciel dóbr Stanisław Leski.

Budynek dworku wzniesiony jest na planie prostokąta z niesymetrycznie usytuowanym gankiem, wspartym na dwóch parach kolumn. Całość nakrywa dach naczółkowy, kryty gontem. Z jednego boku bryła urozmaicona jest drewnianą werandą z tarasem. Wnętrza dworu zostały przebudowane po pożarze w 1952 roku.

W 1851 roku majątek wraz z istniejącym dworkiem nabył ojciec poety Zygmunta Krasińskiego, generał Wincenty Krasiński.

Zygmunt Krasiński przebywał w dworku zaledwie dwa razy. Na dłużej zatrzymał się w nim z rodziną podczas lata 1857 roku. W czasie tego pobytu zmarła najmłodsza córka poety, czteroletnia Elżbieta. Jej śmierć zniechęciła na trwałe poetę do tego miejsca.

Dwa lata po tych wydarzeniach zmarł a gruźlicę sam Zygmunt Krasiński. Po jego śmierci  majątek przeszedł na własność jego syna Władysława a z czasem trafił do rodziny Raczyńskich.

Obecnie w dworku mieści się muzeum Regionalne im. Zygmunta Krasińskiego. Przechowywane sa tutaj eksponaty związane z poetą, w tym pianino, meble oraz obrazy.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne - lata 60-te XX wieku - Fotopolska
zdjęcie przed remontem - około 1999 roku

widok od podjazdu

widok na ganek z kolumnami

portyk

portyk przed remontem

widok na elewację boczna z weranda i tarasem

weranda

fragment werandy

pozostałość tarasu

elewacja tylna

okna

widok na pałac

meble

piec z herbami

pokój

portret żony poety-Elizy

portret dzieci

studnia

niedziela, 17 kwietnia 2022

Kraków - kościół św. Wincentego w Pleszowie

 Klasycystyczny kościół w Pleszowie- obecnie w obrębie Krakowa- został wzniesiony w  latach 1799- 1806 roku dzięki fundacji rodziny Czartoryskich. Zastąpił on wcześniejszą, bardzo już zniszczoną, świątynię drewnianą, która zburzono.

Budowla ma rzut prostokąta i posiada jedną nawę oraz węższe od nawy prezbiterium, zamknięte ścianą prostą z ryzalitem. Prezbiterium towarzyszy zakrystia, skarbczyk i przedsionek. Korpus nawowy poprzedza szersza fasada zwieńczona attyką z wazonami oraz kwadratową wieżą ( podwyższoną w XX wieku).

Wnętrze świątyni nakryte jest sklepieniem żagielkowym.

Marmurowy, barokowy ołtarz główny pochodzi z dawnego kościoła Wszystkich Świętych. Jeden z bocznych ołtarzy, późnorenesansowy, ma formie tryptyku i pochodzi z poprzedniego, drewnianego kościoła.

Wystrój wnętrza ufundowała rodzina Kirchmayerów, właścicieli Pleszowa. W kościele można zobaczyć klasycystyczne nagrobki dwóch przedstawicieli tej rodziny.

Świątynia otoczona jest murowanym z cegły ogrodzeniem.

widok ogólny
panorama

prezbiterium

elewacja boczna

fasada

zwieńczenie fasady

fragment fasady z posągami

posąg świętego

posąg Madonny

attyka z wazonami

ozdobny gzyms

wieża

okno

portal główny

wnętrze

ołtarz barokowy

ołtarz boczny

tryptyk renesansowy

obraz w tryptyku

chór

łuk tęczowy

klasycystyczny nagrobek

nagrobek M. Kirchmayera

portret na nagrobku

wtorek, 12 kwietnia 2022

Hańczowa - cerkiew pw. Opieki NMP

We wsi Hańczowa ( powiat gorlicki, gmina Uście Gorlickie) znajduje się ładna drewniana cerkiew grekokatolicka. Powstała w pierwszej połowie XIX wieku na miejscu starszej świątyni. Z tego okresu pochodzi wieża, pozostała część korpusu została wymieniona podczas remontu w 1871 roku.

Jest to typowa cerkiew zachodnio-łemkowska, orientowana i trójdzielna z zakończonym wielobocznie prezbiterium. Ściany pokrywa gont a dachy blacha miedziana. Wieżę poprzedzoną kruchtą wieńczy izbica z namalowanymi tarczami zegarów. Całość otacza współczesne ogrodzenie z XIX-wiecznymi bramkami..

We wnętrzu, nakrytym płaskim stropem, zachowało się kompletne wyposażenie cerkiewne z przełomu XVIII i XIX wieku, w tym ikonostas. Ornamentalno-figuralna polichromia jest autorstwa artystów ze znanej rodziny Bogdańskich.

W 1956 roku została podjęta decyzja o rozbiórce cerkwi ze względu na jej zły stan zachowania. Jednak powracające do Hańczowej,  wysiedlone po akcji „ Wisła”, rodziny łemkowskie zapobiegły wykonaniu tej decyzji.

Obecnie świątynia należy do parafii prawosławnej.

widok ogólny

zdjęcie po remoncie w latach 60-tych XX wieku

prezbiterium

elewacja południowa

elewacja północna

fasada z wieżą

izbica wieży

namalowana tarcza zegara

kruchta

wnętrze

fragment ikonostasu

Carskie Wrota

polichromia figuralna

polichromia stropu

balustrada chóru

ołtarz boczny

tablica pamiątkowa

krzyż Tysiąclecia Chrztu

bramka ogrodzenia