środa, 12 stycznia 2022

Kraków - Ratusz na Kazimierzu

 Na Placu Wolnica, w sercu krakowskiego Kazimierza, wznosi się okazały gmach Ratusza miejskiego, dawnej siedziby władz, odrębnego miasta Kazimierza.

Obecny wygląd budynku jest w znacznej części efektem  XVI- wiecznej przebudowy w duchu renesansowym, istniejącej wcześniej, murowanej gotyckiej budowli z XV wieku.

W czasie tej przebudowy gmach ratusza wzbogacił się o wieżę z zegarem oraz skrzydło północne. W XVII wieku ratusz podwyższono o jedno piętro i zwieńczono attyką.

W czasie Potopu Szwedzkiego budynek Ratusza uległ zniszczeniu, ale został odbudowany.

Po przyłączeniu Kazimierza, już jako dzielnicy, do miasta Krakowa, co miało miejsce na przełomie XVIII i XIX wieku budynek zaczął popadać w ruinę a nawet został wystawiony w 1806 roku na licytację.

W XIX wieku w budynku dawnego Ratusza mieszczą się szkoły w tym szkoła dla młodzieży żydowskiej, która działała tutaj aż do wybuchu II wojny światowej.

Po wojnie Ratusz został odrestaurowany i przywrócony częściowo do pierwotnego kształtu ( głównie strona północna).

Obecnie w gmachu mieści się Muzeum Etnograficzne miasta Krakowa.

Warto nadmienić, że od strony południowej do Ratusza przylegały sukiennice, zlikwidowane w XIX wieku, gdy adaptowano budynek na potrzeby szkoły.

widok ogólny
widok archiwalny - Fotopolska

panorama

elewacja wschodnia

elewacja zachodnia

widok na elewację boczną

elewacja boczna

fragment elewacji północnej

wieża

fragment bryły

attyka

dekoracja attyki- XX wiek

dekoracyjne boniowanie

kamieniarka okien

szkarpa

boczne drzwi

herb

tablica pamiątkowa

piątek, 7 stycznia 2022

Kęty - kościół śś. Małgorzaty i Katarzyny

Barokowa świątynia parafialna w Kętach ( powiat oświęcimski, gmina Kęty) została wzniesiona w latach 1657-1685, po pożarze wcześniejszego kościoła podczas potopu szwedzkiego. Przy budowie zostały wykorzystane elementy gotyckie zniszczonego budynku w tym prezbiterium z zakrystią.

Pod koniec wieku XVIII runęła cześć zachodnia korpusu nawowego, który po niedokładnej rekonstrukcji został zamknięty ścianą prostą i wzbogacony o wieżę zwieńczoną w 1910 roku pseudobarokowym hełmem.

Kościół jest bazyliką trójnawową z trójbocznie zakończonym prezbiterium oraz kaplicami po bokach nawy tworzącymi pseudo-transept.

Wnętrze nakryte sklepieniami ze stiukową dekoracją posiada wyposażenie barokowe i późniejsze. Na wyróżnienie zasługuje wczesnobarokowy ołtarz główny z obrazem i rzeźbami patronek kościoła.

widok ogólny

widok z 1905 roku
zdjęcie archiwalne - zbiory NAC

widok na prezbiterium

prezbiterium

fasada

wieża

hełm wieży

kaplica

okno

wnętrze

ołtarz główny

obraz w ołtarzu głównym

ołtarz boczny

kopuła kaplicy

ołtarze w kaplicy

organy

ambona

kropielnica- XIX wiek

niedziela, 2 stycznia 2022

Skwirtne - cerkiew śś. Kosmy i Damiana

Trójdzielna cerkiew drewniana w typie zachodnio-łemkowskim w miejscowości Skwirtne ( powiat gorlicki, gmina Uście Gorlickie) jest modelowym przykładem XIX-wiecznej cerkwi grekokatolickiej tego typu w Polsce.

Świątynia powstała w roku 1837 i dotrwała do naszych czasów w niemal niezmienionej formie. Prezbiterium ma zamknięte ścianą prostą a nad babińcem wznosi się wieża z nadwieszoną izbicą. Całość przykrywają dachy z gontu. Gontem obite są także ściany zewnętrzne.

Wnętrze nawy i prezbiterium przykrywają pozorne sklepienia kopułowe a babiniec strop płaski.

We wnętrzu zachowała się polichromia figuralno-ornamentalna z około 1900 roku. Nie zachował się jednak oryginalny ikonostas. Jego funkcję pełni współczesna przegroda z ikonami z początku XX wieku. Starsze ikony, z dawnego ikonostasu rozmieszczone są na ścianach cerkwi.

Warto zwrócić uwagę na malowany krzyż procesyjny z początku XIX wieku, znajdujący się w przedsionku.

Obecnie cerkiew jest świątynia rzymskokatolicką i należy do parafii w Uściu Gorlickim.

Przy świątyni zachował się niewielki cmentarz przycerkiewny z zabytkowymi nagrobkami.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne
elewacja północna

elewacja południowa

prezbiterium

wieża

izbica wieży

latarnie dachów

wejście

okna nawy

zachata wieży

wnętrze

polichromia stropu

przegroda z ikonami

fragment przegrody

ikona św. Mikołaja

Madonna z Dzieciątkiem

stara ikona

fragment balustrady chóru

krzyż procesyjny

cmentarz

nagrobki