sobota, 13 listopada 2021

Stopnica - stary cmentarz

Nieczynny już cmentarz w Stopnicy ( powiat buski, gmina Stopnica), znajdujący się na niewielkim pagórku przy drodze do Kielc, należy do najstarszych nekropolii regionu.

Założony w 1786 roku, z inicjatywy ówczesnego proboszcza, usytuowany został, jako jeden z pierwszych, poza obszarem przykościelnym.

Cmentarz przetrwał do roku 1880, gdy na skutek przepełnienia został zamknięty dla dalszych pochówków a w pobliżu założono nowy cmentarz. Z czasem nieczynna nekropolia zaczęła stopniowo niszczeć. Niemal całkowitej dewastacji uległa podczas II wojny światowej.

Po raz pierwszy uporządkowano teren dawnego cmentarza w latach 80-tych XX wieku a ostatnio kilka lat temu.

W górnej części zachował się klasycystyczny krzyż upamiętniający konsekrację nekropolii w 1786 roku oraz ruiny neogotyckiej kostnicy i neorenesansowej bramy. Przetrwało także kilka nagrobków z XIX wieku.

Najlepiej zachowanym elementem cmentarza jest murowana kaplica – mauzoleum rodziny Żelazowskich, ufundowana w 1870 roku przez miejscowego aptekarza Jana Żelazowskiego.

widok ogólny
panorama

polana na cmentarzu

część górna

widok na bramę

kostnica i krzyż konsekracyjny

fragment krzyża z datą

ruiny kostnicy

fasada

zwieńczenie

kostnica i nagrobki

pozostałości bramy

brama- zamurowany wjazd

ocalałe nagrobki

inskrypcja na nagrobku

nagrobek-kolumna

nagrobek- obelisk

fragment nagrobka

widok na kaplicę- mauzoleum

kaplica

dawny mur cmentarny

krzyż

poniedziałek, 8 listopada 2021

Ptaszkowa - kościół Wszystkich Świętych

Dawny kościół parafialny w Ptaszkowej ( powiat nowosądecki, gmina Grybów) został wzniesiony jako świątynia drewniana w 1555 roku.

Początkowo nie posiadał wieży. Została ona dodana do korpusu w XVII wieku a dwa wieki później podwyższona i nakryta cebulastym hełmem. W tym samym czasie rozebrano soboty a ściany oszalowano. Zmieniono także dach na blaszany.

W 1929 roku bryła kościoła została ponownie zmieniona. Aby zwiększyć pojemność świątyni dodano między nawą a prezbiterium dwie kaplice, które tworzą transept.

We wnętrzu zachowała się gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem a w kruchcie południowej fragmenty polichromii z XVI wieku. Pozostałe wyposażenie pochodzi z epoki baroku i rokoka.

Świątyni towarzyszy kamienna dzwonnica z 1932 roku.

widok ogólny
panorama
zdjęcie archiwalne

prezbiterium z Ogrojcem

elewacja południowa

elewacja północna

wieża

hełm wieży

kruchta południowa

portal z data przebudowy

stara kropielnica

kropielnica z XIX wieku

ogrodzenie i bramka

bramka wejściowa

dzwonnica

środa, 3 listopada 2021

Nowica - cerkiew św. Paraskewy

Grekokatolicka cerkiew w Nowicy ( powiat gorlicki, gmina Uście Gorlickie) powstała w latach 1842-1843. 

Jak większość cerkwi grekokatolickich jest to drewniana budowla trójczłonowa w typie zachodnio-łemkowskim. Nie jest jednak orientowana a wieża usytuowana jest od strony południowej. Prezbiterium, nawa i wieża przykryte są dachami blaszanymi i zwieńczone kopułowymi hełmami. 

Wnętrze, kryte stropem, zdobi polichromia z 1927 roku. Ikonostas i ołtarze pochodzą z różnych okresów wieku XVIII. 

Cerkiew po Akcji „ Wisła” została przekazana kościołowi rzymskokatolickiemu, ale w latach 80-tych XX wieku powróciła do grekokatolików. 

Świątynię otacza ogrodzenie z drewnianą bramką zwieńczoną kopułką. Cerkwi towarzyszy cmentarz a w pobliżu zachowała się dawna kostnica.

widok ogólny

widok od prezbiterium

prezbiterium

wieża

zwieńczenie wieży

elewacja północna

wnętrze

ołtarz

ikonostas

fragment ikonostasu

ikona św. Paraskewy

chór

polichromia stropu

malowany ornament

detal

malowana tablica z nazwiskami darczyńców

bramka ogrodzenia

dawna kostnica