piątek, 14 grudnia 2018

Bolesław - dwór

Jak mówi tradycja, obecny dwór w Bolesławiu ( powiat olkuski, gmina Bolesław)  powstał po przekształceniu oficyny poprzedniej rezydencji ( pałacu), pochodzącej z XVII wieku. Adaptacji miała dokonać rodzina Mycielskich około połowy XIX wieku.

Po dokonanych zmianach powstał neoklasycystyczny dworek parterowy na planie prostokąta, murowany z cegły i kamienia. Pod koniec XIX wieku dobudowano od frontu portyk kolumnowy a później, od strony ogrodu, drewniany ganek z balkonem.  Mury dworu pokrywa tynk z imitacją boniowania na narożach. Około 1910 roku powstała także od strony zachodniej przybudówka z drewnianą werandą.

Od 1867 roku dobra bolesławieckie wraz z dworem zakupił przemysłowiec Gustaw von Kramsta a w kilkanaście lat później budynek przejęła Spółka Akcyjna „ Towarzystwo Sosnowieckich Kopalń i Zakładów Hutniczych" na mieszkania dla swoich pracowników. Po wojnie dwór przeszedł na własność Skarbu Państwa i mieściły się w nim różne instytucje.

 Od 2002 roku przystąpiono do generalnego remontu obiektu. Po jego zakończeniu mieści się w nim Centrum Kultury.


widok ogólny
widok od podjazdu
panorama
fasada
portyk kolumnowy
elewacja ogrodowa
fragment elewacji ogrodowej
ganek z balkonem
elewacja boczna
ganek przybudówki
ogrodzenie i brama
park
pomnik w parku
tablica na pomniku

niedziela, 9 grudnia 2018

Jangrot - kościół św. Jana Chrzciciela

Murowany kościół w Jangrocie ( powiat olkuski gmina Trzyciąż) został wzniesiony w 1822 roku w stylu klasycystycznym z fundacji biskupa krakowskiego Jana Pawła Woronicza.

Jest to świątynia jednonawowa o zwartej, jednolitej bryle z prostokątną nawą oraz węższym prezbiterium zamkniętym ścianą prostą. Do prezbiterium przylegają zakrystia i skarbiec z galeriami na piętrze. Fasada podzielona pilastrami zwieńczona jest trójkątnym tympanonem. Do kościoła prowadzi portal z tablicą fundacyjną i herbem. Elewacje boczne budynku kościoła ożywione są półkolistymi oknami.

Wnętrze nawy nakrywa spłaszczone sklepienie kolebkowe z lunetami wsparte na filarach a w prezbiterium wsparte na kolumnach. Wyposażenie kościoła ma charakter barokowy. Najcenniejszym elementem wyposażenia jest gotycki krucyfiks z połowy XIV wieku.

Obok kościoła stoi współczesna mu, murowana, dwukondygnacyjna, arkadowa dzwonnica, nakryta dwuspadowym dachem z trójkątnymi frontonami.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne- Fotopolska
panorama
widok na fasadę
fasada
portal wejściowy
tablica fundacyjna
prezbiterium
elewacja boczna
okno
wnętrze
ołtarz główny
ołtarz boczny i ambona
kościół i dzwonnica
dzwonnica
fasada dzwonnicy

wtorek, 4 grudnia 2018

Kraków- Stary Cmentarz Podgórski

Na stoku Wzgórza Lasoty w dzielnicy Podgórze znajduje się, nieczynny już, najstarszy miejski cmentarz Krakowa.

Powstał prawdopodobnie wkrótce po edykcie cesarza Józefa II z roku 1784, nakazującym przenosić cmentarze poza teren zamieszkały. Z roku 1794 pochodziła najstarsza znana inskrypcja nagrobna z tego cmentarza ( na grobie Agnieszki Drelinkiewiczówny), która znana jest już tylko z fotografii.

Pierwotnie cmentarz, po rozbudowie, miał powierzchnię 1,5 ha, był ogrodzony  i znajdowała się na nim neogotycka kostnica  oraz alejki.

Pod koniec XIX wieku cmentarz był już zbyt ciasny. Otwarto więc nową nekropolię dla pochówków a na starym cmentarzu chowano zmarłych tylko w istniejących grobowcach rodzinnych. Po zamknięciu starego cmentarza w 1900 roku, został on wkrótce zapomniany i powoli zaczął niszczeć.

W czasie II wojny światowej Niemcy zajęli 1/3 powierzchni cmentarza pod budowę linii kolejowej, niwelując teren i niszcząc nagrobki. Jednak największe zniszczenia przyniosły lata 70-te XX wieku, gdy rozbudowywano dzisiejszą ulicę Powstańców Śląskich. Zniszczono wówczas większość cmentarza. Pozostawiono zaledwie 38 arów oraz bramę wejściową. Część zwłok została przeniesiona na ocalałą część nekropolii do nowych grobów, obecnie zdewastowanych.

Na Starym Cmentarzu Podgórskim znalazło miejsce wiecznego spoczynku wielu zasłużonych dla Podgórza obywateli w tym powstańców, ludzi kultury, przemysłowców.

Do dzisiaj zachował się, między innymi, grobowiec rodziny Bednarskich, gdzie został pochowany Wojciech Bednarski- kierownik szkoły ludowej w Podgórzu oraz pomysłodawca utworzenia parku zwanego dzisiaj Parkiem Bednarskiego.

Tuż przy bramie znajduje się nagrobek Edwarda Dembowskiego, przywódcy Powstania Krakowskiego, zabitego wraz z towarzyszami przez wojsko austriackie w 1846 roku, podczas procesji.  Obecny wygląd nagrobka pochodzi z 1936 roku.

Na uwagę zasługuje także okazały grobowiec rodziny Zollów, ozdobiony kolumną. Ferdynand Zoll, major AK, zmarły w 1986 roku, był ostatnim zmarłym pochowanym na opisywanym cmentarzu.

Warto wspomnieć, że w części zniszczonej cmentarza mieścił się nagrobek znanego malarza Aleksandra Kotsisa. Dzisiaj istnieje tylko nagrobek symboliczny.

widok ogólny
panorama
droga na cmentarz
brama
aleja cmentarna
resztki alei
grobowiec rodziny Bednarskich
detal grobowca Bednarskich
Wojciech Bednarski-informacja
nagrobek Edwarda Dembowskiego
tablica na nagrobku E. Dembowskiego
Edward Dembowski-informacja
grobowiec rodziny Zollów
kolumna grobowca rodziny Zollów
rodzina Zollów- inforamacja
grobowiec rodziny Kaczmarskich
nagrobek Stojowskiego
herb na nagrobku Stojowskiego
nagrobek dzieci
nagrobki
kolumna
zniszczone nagrobki
symboliczny grób malarza Aleksandra Kotsisa
Aleksander Kotsis- informacja