Zakliczyn - zespół klasztorny Reformatów

Zespół klasztorny Reformatów w Zakliczynie ( powiat tarnowski, gmina Zakliczyn) jest pierwszym założeniem klasztornym tego zgromadzenia na ziemiach polskich.

Jego fundatorem był kasztelan sądecki Zygmunt Tarło. Pierwsze zabudowania, jeszcze drewniane,  powstały w 1622 roku. Murowany kompleks został wzniesiony w zasadniczej części w latach 1645-1654 jednak prace kontynuowano jeszcze kilkadziesiąt lat, ze względu na toczące się wojny. Dalsza rozbudowa miała miejsce w XVIII wieku- wówczas powstał m.in. refektarz. W XIX wieku dwa skrzydła klasztoru zostały przedłużone.

Najważniejszą budowlą kompleksu jest wczesnobarokowy kościół p.w. Matki Boskiej Anielskiej. Świątynia jest, zgodnie z regułą zakonną, skromna, jednonawowa z wnękami na ołtarze boczne oraz z prezbiterium zamkniętym ścianą prostą. Do nawy prowadzi kamienny barokowy portal znajdujący się  w kruchcie.

Wyposażenie wnętrza jest barokowe a nawiązującą do secesji polichromię wykonano w 1902 roku.

Na uwagę zasługuje, znajdujący się w jednej z wnęk bocznych,  nagrobek Zygmunta Aleksandra Tarły, ufundowany przez żonę około 1654 roku. W bogatej oprawie z czarnego marmuru umieszczono postać leżącego rycerza wykonaną z białego alabastru.

Klasztor składa się z czterech piętrowych skrzydeł otaczających wirydarz z krużgankami.

Kościół i budynki klasztorne opasane są murem z XVIII wieku ze późniejszymi stacjami Drogi Krzyżowej oraz wmurowanymi epitafiami z XIX wieku.

 Wejście do kompleksu prowadzi przez budynek bramny z herbem zakonu. Przed bramą stoi figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku.

widok ogólny

widok na fasadę kościoła

fasada - zdjęcie archiwalne

fasada 

zwieńczenie fasady 

portal do części klasztornej

wnętrze kościoła

sklepienie prezbiterium

chór

okna i polichromia

portal barokowy prezbiterium

ambona

nagrobek Tarły

zwieńczenie nagrobka

postać zmarłego

zacheuszek

mur klasztorny

budynek bramny

herb zakonu

portal bramny

stacje Drogi Krzyżowej

epitafium

dawny cmentarz

dziedziniec przed kościołem

 figura św. Jana Nepomucena

Nowy Sącz - kamienica Lubomirskich

Przy ulicy Franciszkańskiej w Nowym Sączu ( powiat nowosądecki, gmina Nowy Sącz) zachowała się  kamienica pochodząca z pierwszej połowy XVII wieku. Pierwotnie nosiła nazwę „ obejście marszałkowskie”.

 Została ufundowana, prawdopodobnie, przez marszałka Sebastiana Lubomirskiego i wzniesiona w stylu manierystycznym na renesansowych piwnicach. Jest to budynek piętrowy nakryty czterospadowym dachem. Uwagę zwraca detal manierystyczny na  elewacjach oraz okna na piętrze ujęte w uszakowate obramienia.

Kamienica kilkakrotnie zmieniała właścicieli. W 1769 roku uległa zniszczeniom po pożarze. Także wybuch na zamku w 1945 roku znacznie uszkodził budynek. Podczas prac restauratorskich odkryto wówczas we wnętrzu kolumny toskańskie.

Po odnowieniu w zabytkowym budynku mieści się biblioteka publiczna, której znaczną część zajmuje, dobudowany do kamienicy, budynek współczesny.

widok ogólny

widok na fasadę

fasada

okno

portal

Tęgoborze - Just - kościół Narodzenia NMP

Obecny kościół usytuowany na przełęczy św. Justa, w obrębie miejscowości Tęgoborze ( powiat nowosądecki, gmina Łososina Dolna) powstał w drugiej połowie XVII wieku jako niewielka świątynia drewniana. 

W XIX wieku dobudowano do nawy od frontu obszerną prostokątną kruchtę zwieńczoną sygnaturką. Prezbiterium zamknięte zostało trójbocznie i przylega do niego zakrystia. 

Jako ciekawostkę warto podać, że na szczycie nawy zachował się gołębnik.

 We wnętrzu nakrytym stropami zachowała się barokowy ołtarz ze swobodną kopią obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Cennym zabytkiem jest gotycka rzeźba Madonny z Dzieciątkiem, pochodząca z końca XV wieku. Gotycka jest także kamienna chrzcielnica z herbami, datowana na początek XVI wieku. Oba zabytki pochodzą z wcześniejszych świątyń. 

 

W opisywanej świątyni brała ślub w 1939 roku Janina Lewandowska, spadochroniarka, prawdopodobnie jedyna kobieta, która zginęła zamordowana przez sowietów w Katyniu.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - Fotopolska

panorama

elewacja boczna

prezbiterium

kruchta

widok na elewację boczną

okna

sygnaturka i gołębnik

wnętrze

rzeźba gotycka

chrzcielnica z herbami

Wierchomla Wielka - cerkiew św. Michała Archanioła

Cerkiew grekokatolicka ( łemkowska) postała w centrum wsi Wierchomla Wielka ( powiat nowosądecki, gmina Piwniczna – Zdrój ) w roku 1821 a następnie przebudowano ją w roku 1906.

Jest to drewniana świątynia dwudzielna, orientowana składająca się z trójbocznie zamkniętego prezbiterium z dwoma bocznymi zakrystiami oraz szerszej nawy, poprzedzonej niewielką kruchtą. Całość nakryta jest dachami z blachy. Ściany pokrywa gont.

Wnętrze budowli przykryto stropem z fasetami i ozdobiono polichromią z 1928 roku, wykonaną w stylu barokowo-klasycystycznym z motywami architektonicznymi, figuralnymi i ornamentalnymi. W świątyni zachował się kompletny ikonostas z XIX wieku, bogato zdobiony oraz barokowe ołtarze boczne, W prezbiterium znajduje się ołtarz główny w kształcie konfesji.

Po wysiedleniu rdzennej ludności po akcji „ Wisła" cerkiew zamieniono na kościół rzymskokatolicki.

widok ogólny

panorama

widok na fasadę

fasada

elewacja północna

zakrystia

wnętrze

fragment ikonostasu

Carskie Wrota

ikona

ołtarz w kształcie konfesji

ambona

chrzcielnica