sobota, 17 lutego 2018

Rabka-Zdrój- kościół drewniany św. Marii Magdaleny

Drewniany kościół w Rabce-Zdroju ( powiat nowotarski, gmina Rabka-Zdrój), postawiono w latach 1600-1606 z fundacji kasztelana krakowskiego Spytka Jordana. Zastąpiono nim wcześniejszą, również drewnianą świątynię z XVI wieku, która prawdopodobnie spłonęła.

Początkowo kościół reprezentował typ późnogotycki. Posiadał podmurówkę, jedną nawę i węższe prezbiterium zamknięte trójbocznie, wzbogacone w 1644 roku rzeźbą grupy Ukrzyżowania ( obecnie inna rzeźba). Dach pokrywał gont. W 1744 roku dobudowano od zachodu masywną wieżę o konstrukcji słupowej z nadwieszoną izbicą a w 1753 roku wieżyczkę na sygnaturkę.

Zmieniono także wystrój wnętrza na barokowe, a strop przebudowano na pozorne sklepienie kolebkowe, wsparte na filarach. Wnętrze zdobi rokokowo-klasycystyczna polichromia z początku XIX wieku, ale zachowały się fragmenty wcześniejszej dekoracji malarskiej z 1628 roku. Świątynie otacza kamienny mur z XVIII wieku z bramkami i stacjami Drogi Krzyżowej.

W otoczeniu muru zachowało się kilka nagrobków z dawnego przykościelnego cmentarza.

Po zbudowaniu w mieście w 1908 roku nowego kościoła parafialnego starą nieczynną już świątynię zamieniono w 1936 roku na muzeum im. Władysława Orkana ze zbiorami etnograficznymi i sakralnymi z okolic Rabki. Muzeum istnieje do dzisiaj.

Warto zwrócić uwagę na płytę, za prezbiterium,  przed dawnym Ogrojcem. Płyta upamiętnia pochowanie w 1802 roku w tym miejscu dużej ilości kości z dawnego przycmentarnego ossuarium.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne - Fotopolska
zdjęcie archiwalne - Katalog Zabytków Sztuki w Polsce t.1
elewacja południowa
elewacja północna z zakrystią
widok na prezbiterium
prezbiterium z Ogrojcem
wieża
izbica wieży
zakrystia
kruchta
wejście główne
zwieńczenie wieży i sygnaturka
wnętrze
ołtarz główny
ołtarz boczny
portal do zakrystii
ambona
chrzcielnica
sklepienie z polichromią
chór
balkon chóru
organy
epitafium
Ogrojec
płyta pamiątkowa ossuarium
brama główna
fragment ogrodzenia
brama boczna
stacja Drogi Krzyżowej
stare nagrobki
rzeźba W. Orkana





poniedziałek, 12 lutego 2018

Maniowy - kaplica cmentarna św. Sebastiana

Kaplica cmentarna w Mianiowach ( powiat nowotarski, gmina Czorsztyn) wzniesiona została dzięki fundacji miejscowych chłopów w 1722 roku, jako wotum błagalne od wybawienia przed epidemią. Pierwotnie kaplica stała w Starych Maniowach na wiejskim cmentarzu. Na obecne miejsce w Maniowach Nowych przeniesiono ją w latach 1987-1988 w wyniku budowy Zbiornika Czorsztyńskiego.

Kaplica jest drewniana w konstrukcji zrębowej i stoi na kamiennej podmurówce. Posiada nawę oraz niewyodrębnione prezbiterium zamknięte trójbocznie. Dach kryty gontem zdobi od zachodu sygnaturka. Podczas przenosin kaplicy odtworzono zniszczone wcześniej soboty z dachami gontowymi. Wnętrze budowli kryje strop.

widok ogólny

panorama



zdjęcie archiwalne - źródło Fotopolska
elewacja południowa
prezbiterium
widok na fasadę
fasada
podcienia-soboty
wnętrze sobót
sygnaturka
portal

środa, 7 lutego 2018

Wolbrom - kościół Niepokalanego Poczęcia NMP

Na dawnym przedmieściu Łobzowskim w Wolbromiu ( powiat olkuski, gmina Wolbrom), po północnej stronie miasta, znajduje się niewielka drewniana świątynia, zbudowana w 1638 roku w stylu barokowym.

 Pierwotnie była to parafia przyszpitalna zlokalizowana przy miejscowym szpitalu dla ubogich.

 

Jest to jednonawowa budowla z węższym i niższym prezbiterium, zakończonym trójbocznie oraz przylegającą doń od zachodu zakrystią. Na uwagę zwraca fasada z wygiętym szczytem, naśladującym formę barokową. Szczyt fasady pochodzi jednak z końca XIX wieku. Kryty blachą dach zwieńczony jest wysoka sygnaturką. Wejście do nawy poprzedza kruchta.

 

We wnętrzu, nakrytym stropem, znajduje się między innymi późno-manierystyczny ołtarz główny z połowy XVII wieku oraz półkolista belka tęczowa a ściany pokrywa iluzjonistyczna polichromia.


widok ogólny

zdjęcie archiwalne - Fotopolska

panorama

prezbiterium


zakrystia
fasada

szczyt fasady

kruchta wejściowa

elewacja południowa

fragment elewacji południowej

kapliczka w ścianie prezbiterium

sygnaturka
wnętrze

piątek, 2 lutego 2018

Jordanów Chrobacze - dwór

Niewielki dwór z połowy XVIII wieku położony w dawnej wsi Chrobacze, dzisiaj części miasta Jordanowa ( powiat suski, gmina Jordanów), jest budynkiem drewnianym, o konstrukcji zrębowej.

Parterową, wzniesioną na planie prostokąta konstrukcję, częściowo otynkowaną, nakrywa dach czterospadowy łamany polski, pierwotnie wykonany z gontu, obecnie eternitu. Około 1870 roku do fasady dworu dobudowano ganek i schody.

Dwór często zmieniał właścicieli. Ostatnimi przedwojennymi właścicielami były skoligacone ze sobą rodziny Strzemińskich i Poratyńskich. Po wojnie budynek dworu wykorzystywały różne instytucje, ale w latach -90 tych XX wieku został opuszczony.

Obecnie jest to własność prywatna, mimo to opuszczona i zaniedbana.

widok ogólny
widok od wjazdu
panorama
widok na elewację boczną
ganek ze schodami