poniedziałek, 8 stycznia 2018

Kraków - kościół św. Floriana

Obecny kościół na krakowskim Kleparzu został wzniesiony w XVII wieku, chociaż pierwsza świątynia w tym miejscu powstała już w latach 1184-1216 i związana była ze sprowadzeniem przez Kazimierza Sprawiedliwego relikwii św. Floriana z Rzymu do Krakowa.

 Kościół powstał poza murami miasta i był często niszczony w czasie najazdów. Obecny wygląd zawdzięcza barokowej przebudowie jaka miała miejsce w latach 1657-1684 po najeździe szwedzkim, gdy nakazano spalić przedmieścia Krakowa.

W XVIII wieku dobudowano do fasady zachodniej nowe kaplice.

Obecnie jest to budowla składająca się z trójnawowego korpusu i prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Do naw bocznych przylegają po cztery kaplice na planie kwadratu. Fasada dwuwieżowa zwieńczona jest trójkątnym  szczytem i poprzedzona kruchtą.

Wnętrze świątyni utrzymane jest w stylu barokowym oraz posiada rokokową dekorację stiukową ścian.

widok ogólny

archiwalne - Fotopolska

panorama

widok z Barbakanu

widok od prezbiterium
prezbiterium

prezbiterium - zdjęcie archiwalne - zbiory NAC

nisza z Grupą Ukrzyżowania
Grupa Ukrzyżowania
fragment elewacji północnej

fasada

fasada - zdjęcie archiwalne - NAC

fragment fasady

widok na wieże
rzeźba patrona
kruchta
jedna z wież

portal wejściowy
okno
wnętrze

ołtarz główny

obraz w ołtarzu głównym

sklepienie prezbiterium
stalle

sklepienie nawy
arkady między nawami

dekoracja ściany nawy

chór
organy

krucyfiks

ambona

ołtarz boczny
nawa boczna

chrzcielnica
stalle radzieckie

scena Zaśnięcia Marii - gotyk
tryptyk późnogotycki

scena główna tryptyku

zwieńczenie

detal
kaplica Krzyża Świętego

krucyfiks na tle obrazu  z metalu
epitafia
rokokowe epitafium

epitafia w kruchcie

środa, 3 stycznia 2018

Laskowa - dwór Michałowskich

W pobliżu centrum wsi Laskowa ( powiat limanowski, gmina Laskowa) stoi zabytkowy dwór zbudowany w 1677 roku przez rodzinę Laskowskich (na jednej z belek widnieje data jego budowy).

Zachowany budynek jest jednym z najcenniejszych dworów drewnianych w Małopolsce.

Wzniesiono go w stylu barokowym na planie prostokąta w konstrukcji zrębowej. Jest parterowy, otynkowany i nakryty czterospadowym dachem łamanym polskim, krytym gontem. Budynek posiada piwnice ze sklepieniami kolebkowymi. Na ścianie krótszej ( zachodniej) znajduje się główne wejście do dworu, pierwotnie poprzedzone drewnianym gankiem. Na osi dworu usytuowano sień. Na prawo od sieni mieściły się pokoje mieszkalne a na lewo reprezentacyjna sala nakryta bogatym manierystyczno-barokowym stropem podzielonym ramami na pola i dekorowanym stiukiem oraz polichromią z przedstawieniem Chrystusa i ewangelistów ( zachowały się dwa z czterech wizerunków ewangelistów). Pod stropem odkryto w 1976 roku się dekoracyjny fryz z ptakami. Opisywana sala pełniła niegdyś rolę kaplicy, gdy właścicielami dworu był zakon misjonarzy z Krakowa.

Laskowscy byli właścicielami dworu do 1688 roku po czym sprzedali majątek biskupowi krakowskiemu Janowi Małachowskiemu, który przekazał go wspomnianemu wyżej zakonowi misjonarzy, którzy przeznaczyli budynek na swoją letnią rezydencję.

Po sekularyzacji dóbr klasztornych przez władze austriackie w 1781 roku dwór z majątkiem zostaje sprzedany i  kilka razy zmieniał właściciela.

W 1924 roku przechodzi na własność rodziny Michałowskich. Michałowscy utracili go po wojnie w wyniku wywłaszczenia. W 1986 roku dwór został opuszczony z powodu znacznych zniszczeń. Od zagłady uratowała go rodzina ostatnich przedwojennych właścicieli, która wykupiła budynek od gminy w latach 90-tych XX wieku i systematycznie go odnawia.

W pobliżu dworu można zobaczyć m.in.  stary spichlerz i kapliczkę. Dwór otaczają resztki dawnego parku z zabytkowa lipą .

Warto wspomnieć, że w dworze przebywał w styczniu 1945 roku radziecki marszałek Iwan Koniew, któremu Kraków zawdzięcza ocalenie podczas wyzwalania miasta.

widok ogólny
widok z 2000 roku
widok archiwalny - zdjęcie Katalog Zabytków Sztuki w Polsce t.1
elewacja ogrodowa
elewacja północna
zdjęcie archiwalne
fasada główna
dach łamany
kaplica-salon
fragment kaplicy salonu
strop barokowy
fragment stropu
plafon
herby