piątek, 29 grudnia 2017

Łazany - kościół Znalezienia Krzyża Świętego

Murowany z cegły i kamienia kościół w Łazanach ( powiat wielicki, gmina Biskupice) został wzniesiony z fundacji rodu Lubomirskich w latach 1586-1590 jako świątynia jednonawowa z wielobocznie zamkniętym prezbiterium i wieżą od zachodu. Od północy do nawy przylega kaplica grobowa Lubomirskich a do prezbiterium zakrystia.

Zbudowano go w stylu późnogotyckim z elementami renesansu. Nawa została przykryta sklepieniem krzyżowo-żebrowym wspartym na jednym filarze i wspornikach w kształcie głów. Okna są głównie gotyckie i renesansowe. Wyposażenie wnętrza pochodzi z baroku i XIX wieku w tym ołtarz główny w kształcie tryptyku. 

Z wcześniejszych elementów wyposażenia na uwagę zasługuje późnogotycka płyta nagrobna, renesansowa chrzcielnica kamienna  z XVI wieku oraz wczesnobarokowy nagrobek z postaciami zmarłych z rodu Lubomirskich, znajdujący się w kaplicy grobowej. Jedną z dwóch upamiętnionych na nim postaci jest fundator kościoła Sebastian. 

Jako ciekawostkę warto dodać, że schowek na monstrancję w zakrystii umieszczono w pniu starego dębu, obmurowanego w roku 1586.


widok ogólny

kościół zimą przed renowacją
panorama
fasada

wieża
widok na prezbiterium
prezbiterium
okno prezbiterium
Ukrzyżowanie

okno renesansowe
portal główny

portal do nawy
wnętrze
sklepienie prezbiterium
ołtarz główny
kaplica Lubomirskich
nagrobki

nagrobek Lubomirskiego
herby nagrobka
ołtarz kaplicy

chrzcielnica
czasza chrzcielnicy
gotycka płyta nagrobna
epitafium
detal
zwornik w kształcie głowy
herb Lubomirskich

figura z 1911 roku



niedziela, 24 grudnia 2017

Nowy Sącz - Dom Gotycki

Gotycki murowany budynek przy ul. Lwowskiej w Nowym Sączu ( powiat nowosądecki, gmina Nowy Sącz) zwany także „ Domem kanonicznym” został wniesiony staraniem kardynała Zbigniewa Oleśnickiego w połowie XV wieku z przeznaczeniem na siedzibę członków Kapituły Kolegiackiej powstałej przy kościele farnym. Do końca XIII wieku był własnością kolegiaty św. Małgorzaty.

Z tego czasu zachowały się bogate portale schodkowe w elewacji południowej, w tym jeden tzw. długoszowy ( XV/XVI w.).

Dom Gotycki jest budynkiem w całości murowanym , piętrowym, w kształcie litery L. Posiada okna przeważnie z okresu renesansu i baroku oraz jedno gotycko-renesansowe z 1525 roku.

Obecnie w budynku mieści się Muzeum Okręgowe, ale od 1993 roku właścicielem Domu Gotyckiego jest parafia św. Małgorzaty.

widok ogólny
fasada - zdjęcie archiwalne
fasada
portale gotyckie
portal z herbami
herby
okno gotycko-renesansowe
data na oknie

detal
elewacja tylna

ściana boczna
dziedziniec
portal dziedzińca


wtorek, 19 grudnia 2017

Brzesko - kościół św. Jakuba

Kościół parafialny w Brzesku ( powiat brzeski, gmina Brzesko) jako świątynia murowana powstał w 1447 roku. Obiekt ten niszczyły wielokrotnie pożary i za każdym razem był przebudowywany. Zachowana do dzisiaj bryła pochodzi z lat 1529-1544. W 1678 roku, z inicjatywy rodziny Czernych, wzniesiono wieżę znajdującą się przy po południowej stronie nawy.

Dzisiaj kościół posiada część starszą składającą się z nawy i krótkiego prezbiterium, zamkniętego wielobocznie i nakrytego sklepieniem krzyżowo-żebrowym oraz współczesną przybudówkę z lat 1980-1989.

Wyposażenie kościoła pochodzi głównie z epoki baroku oraz XX wieku.

widok ogólny
widok ogólny - zdjęcie archiwalne
widok na wieżę
wieża
zwieńczenie wieży
widok od prezbiterium - zdjęcie archiwalne
prezbiterium
ściana prezbiterium
Ogrojec
fasada
wejście
herb
wnętrze
ołtarz
loże
witraż
epitafium 1
epitafium 2
obraz

czwartek, 14 grudnia 2017

Wojnicz - pałac Dąmbskich

Zanim wzniesiono obecny budynek pałacu w Wojniczu ( powiat tarnowski, gmina Wojnicz)  istniał tutaj otynkowany drewniany dwór na planie prostokąta z gankiem, pochodzący z XVIII wieku.

W 1778 roku majątek w Wojniczu został zakupiony przez rodzinę Dąmbskich. W 1876 roku Władysław Dąmbski dokonał przebudowy zespołu dworskiego wraz z  folwarkiem. Architekt Filip Polityński z Tarnowa zaproponował projekt pałacu w stylu neogotyku angielskiego a właściwie eklektyzmu.

Powstała murowana budowla piętrowa z cegły, tynkowana. Posiada plan wydłużonego prostokąta o nieregularnej bryle z wieżyczkami i ozdobnymi krenelażami. W elewacji frontowej wyróżnia się niesymetrycznie usytuowany ryzalit zwieńczony trójkątnym szczytem. Wiele okien zamkniętych zostało łukami odcinkowymi, ale także łukami w tzw. ośli grzbiet lub łukami ostrymi. Od strony ogrodowej fasada posiada ryzalit z tarasem wspartym na kolumnowym portyku.

Całość otoczono ogrodzeniem z kordegardą. Wokół pałacu rozciągał się park krajobrazowy, obecnie zaniedbany, podobnie jak pałac, który stoi nieużytkowany.

Po śmierci fundatora pałacu ( rok po jego wybudowaniu) majątek stopniowo podupadał. Aż w latach 30- tych XX wieku został zlicytowany.W 1936 roku budynek z parkiem przejęła szkoła rolnicza, która użytkowała go do roku 1962. Po 1991 roku obiekt został przejęty przez Agencję Rolną Skarbu Państwa a od 2011 roku jest własnością gminy Wojnicz, której nie stać na jego remont.

Ciekawostką pałacu są zegary słoneczne. Jest ich tutaj cztery. Trzy znajdują się na elewacji budynku a jeden stoi w parku.

widok ogólny
widok na fasadę
zdjęcie archiwalne
elewacja ogrodowa z tarasem
elewacja boczna
wejście główne
okna dolne
okna piętra
zegar słoneczny na elewacji bocznej
zegar słoneczny
zegar słoneczny w parku
park
kordegarda