Obecnie istniejący kościół w
Starym Wiśniczu ( powiat bocheński, gmina Nowy Wiśnicz) został wzniesiony w
1520 roku z fundacji Piotra Kmity, wojewody krakowskiego, właściciela
pobliskiego zamku. Pierwotnie budowla pełniła funkcję kościoła dworskiego.
Jest to świątynia orientowana, murowana,
jednonawowa z nie wyodrębnionym prezbiterium, wzniesiona w stylu
gotycko-renesansowym. Nawę i empory nakrywa sklepienie sieciowe.
Po bokach nawie towarzyszą,
zapewne XVIII - wieczne, przybudówki z kaplicami w przyziemiu i emporami na
piętrze oraz z rzadko spotykanymi lożami koloratorskimi.
Od północy do prezbiterium
przylega piętrowa zakrystia ze skarbcem. Od zachodu poprzedza nawę kwadratowa
wieża z dachem ostrosłupowym. Kościół jest otynkowany, opięty przyporami i nakryty
dachem dwuspadowym z sygnaturką.
Wnętrze utrzymane jest w stylu
barokowym, ale zachowały się cztery portale z XVI wieku i renesansowe
tabernakulum naścienne z 1544 roku. Polichromia pochodzi z wieku XX.
Na zewnątrz, przy kościele zachował
się dzwon z czasów Piotra Kmity z herbami. Niestety dzwon jest pęknięty i
dlatego wmontowano go w mur otaczający świątynię. Podobno dzwon ten został odlany przez tego samego ludwisarza co Dzwon Zygmunta na Wawelu.
Niektórzy historycy dopatrują się
w wyglądzie świątyni w Starym Wiśniczu pewnych podobieństw do Sali Audiencyjnej
na zamku w Pradze ( wnętrze przypominające halę, nakryte sklepieniem sieciowym
o charakterze ozdobnym). Jest to prawdopodobne, gdyż Piotr Kmita wielokrotnie jeździł
do Pragi w poselstwach dyplomatycznych i z pewnością bywał w wyżej wspomnianej
Sali Audiencyjnej.
W ołtarzu głównym znajduje się
obraz malowany, częściowo, przez Jana Matejkę, który często przebywał w Koryznówce
znajdującej się niedaleko zamku w Wiśniczu.
 |
| widok ogólny |
 |
| panorama |
 |
| zdjęcie archiwalne - zbiory NAC |
 |
| fasada |
 |
| widok na wieżę |
 |
| prezbiterium |
 |
| kaplica |
 |
| elewacja południowa |
 |
| widok na elewację północną |
 |
| kruchta |
 |
| portal wejściowy |
 |
| wnętrze |
 |
| widok na ołtarz |
 |
| sklepienie |
 |
| wnętrze kaplicy |
 |
| widok na lożę koloratorską |
 |
| loża |
 |
| ambona i loża |
 |
| chór z herbami |
 |
| renesansowe tabernakulum |
 |
| osłona na dzwon |
 |
| pęknięty dzwon |
