środa, 4 lutego 2015

Skawinki- kościół św. Joachima

Drewniany kościół w Skawinkach ( powiat wadowicki, gmina Lanckorona) został wzniesiony na przełomie XVI i XVI wieku pod innym wezwaniem. W XVI wieku został przejęty przez kalwinów i pełnił funkcję zboru. W 1733 roku został przebudowany do obecnej postaci.

Jednak świątynia ta nie stał pierwotnie w Skawinkach, lecz w niedalekich Przytkowicach.
Po wybudowaniu tam nowego murowanego kościoła, dotychczasowa drewniana budowla została opuszczona a wyposażenie przekazane do innych świątyń.Przez pewien czas znajdowała się nawet w byłym kościele wytwórnia dachówek. 

Nowe życie zyskał kościół po przeniesieniu go w 1956 roku do Skawinek. Początkowo świątynia pełniła rolę fili dla kościoła w Lanckoronie. Parafię erygowano w 1982 roku jako kościołowi nadano wezwanie św. Joachima.

Jest to budowla o cechach późnobarokowych, o konstrukcji zrębowej wzniesiona na planie krzyża greckiego. Nakrywa ją wielopołaciowy dach kryty gontem. Na przedłużeniu wschodniej osi kościoła znajduje się niska wieża z izbicą, nakryta dachem namiotowym. Wieżę z nawą łączy kruchta. Na skrzyżowaniu naw znajduje się barokowa sygnaturka.

Wyposażenie wnętrza jest współczesne, ale z dawnego wyposażenia kościoła pochodzi obraz Świętej Rodziny.

Kilka lat temu odnowiono dach kościoła.

widok ogólny
panorama

zdjęcie archiwalne - Katalog Zabytków Sztuki w Polsce t.1
elewacja południowa

elewacja zachodnia

fragment elewacji północnej

widok od strony podjazdu

wieża

izbica wieży

okno

sygnaturka

wnętrze

widok na ołtarz

ołtarz 

obraz Świętej Rodziny

ołtarz detal

chór

belka tęczowa

kolumny

chrzcielnica

ołtarz polowy

piątek, 30 stycznia 2015

Tomaszowice - dwór

Obecny dwór w Tomaszowicach ( powiat krakowski, gmina Wielka Wieś) powstał prawdopodobnie jako przebudowa wcześniejszego budynku dworskiego, wzniesionego przez rodzinę Piekarskich.
Przebudowa miała miejsce w I połowie XIX wieku, prawdopodobnie z inicjatywy Romana Konopki, dla którego kupił majątek od Piekarskich w 1830 roku, jego ojciec Tadeusz Konopka. Roman Konopka unowocześnił otrzymany majątek tak, że dochody pozwoliły na wzniesienie nowej siedziby oraz założenie ogrodu włoskiego.

Bryła dworu nawiązuje do wyglądu rodzinnego domu Romana Konopki w Modlnicy.
Jest to murowany budynek na planie prostokąta w stylu klasycystycznym. Parterowy z czterokolumnowym portykiem wgłębionym w fasadę i zwieńczonym tympanonem. Od ogrodu osiowość podziału fasady podkreśla ryzalit środkowy z wejściem na taras ogrodowy. Całość nakrywa dach czterospadowy z lukarnami. Okna dworu, mimo, że różnorodne, z dekoracyjnie rozwiązanymi otworami, harmonijnie komponują się z całością fasad.

Obecnie dwór otacza park w stylu angielskim założony przez Konopków pod koniec XIX wieku. Zachowały się jednak fragmenty geometrycznego ogrodu włoskiego.

Rodzina Konopków gospodaruje w Tomaszowicach do roku 1936. Po II wojnie światowej i przejęciu majątku przez Skarb Państwa powstaje tutaj PGR. Park zostaje zdewastowany a od 1951 roku sukcesywnie wyburzano dawne budynki gospodarcze. Powstaje duży kompleks budynków inwentarskich. Całość założenia zostaje przystosowana do powstania chlewni, która zaczyna działać od roku 1980. Wówczas budynek dworu podzielono na mieszkania i biura.

W latach 90-tych XX wieku spadkobiercom dawnych właścicieli udaje się odzyskać majątek wraz ze zdewastowanym dworem. Następnie w wyniku sprzedaży dwór i park przechodzi na własność Ziyada Raoofa, który sukcesywnie odbudowuje dwór oraz remontuje budynki gospodarcze. W 2000 roku powstaje tutaj obiekt hotelowo-konferencyjny oraz restauracja. W wyniku działań nowego właściciela odżywa także ogród i park. Powstaje także oranżeria.

Obecnie odrestaurowany dwór pełni funkcję domu właściciela.

widok ogólny
panorama


elewacja frontowa

elewacja frontowa

portyk główny

portyk główny- zdjęcie archiwalne - Fotopolska

elewacja ogrodowa

portyk

elewacja boczna

okno

park

aleja parkowa

folwark

budynek na folwarku

brama wjazdowa

niedziela, 25 stycznia 2015

Głębowice- kościół NMP z Góry Karmel

Pierwszy kościół w Głębowicach ( powiat oświęcimski, gmina Osiek) był wzmiankowany już w XIV wieku.

Obecna budowla jest świątynią orientowaną, częściowo drewnianą a częściowo murowaną. Drewnianą nawę o konstrukcji zrębowej wzniesiono w 1518 roku. Z tego czasu pochodziła także pierwotna wieża na planie kwadratu o pochylonych ścianach. W 1782 roku, podczas restauracji kościoła, wieżę zbudowano jednak na nowo i nakryto kopulastym hełmem z iglicą. 

Do nawy od południa przylega drewniana kruchta z 1924 roku. Do drewnianej nawy dobudowano w 1931 roku murowane prezbiterium i kaplicę od północy. W 1861 roku od południa wzniesiono murowaną kaplicę zwaną Kaplicą Duninów. Ufundowała ją wdowa po ówczesnym właścicielu Głębowic, Tytusie Duninie. 

Na elewacjach prezbiterium i kaplic umieszczono kilka płyt epitafijnych zmarłych z rodziny Duninów i Pisarzowskich. Kilka takich płyt znajduje się także wewnątrz kościoła.

Ciekawostką jest, że kościół w latach 1560-1659 był zborem kalwińskim, ponieważ Głębowice były ważnym ośrodkiem kalwinizmu. W latach 1602-1612 działał tutaj Bartłomiej Bythner, wybitny pisarz kalwiński.

 Warto także zwrócić uwagę na kamienną płytę nagrobną przedstawiającą postać rycerza z mieczem i tarczą. Płytę tę przeniesiono w 1854 roku z elewacji jednej z kaplic i wmurowano  w słupek bramy ogrodzenia kościoła. Płyta przedstawia Jakuba Gierałtowskiego, sędziego oświęcimskiego, zmarłego w 1546 roku. Jest to jedna z najstarszych płyt nagrobnych w Małopolsce.

Przy kościele zachowało się także kilka nagrobków.


część drewniana kościoła
fasada
widok na wieżę
prezbiterium i zakrystia
elewacja północna
zakrystia
wnętrze
widok na ołtarz główny
polichromia stropu nawy
sklepienie prezbiterium
ambona
Grupa Ukrzyżowania
chór
droga do kościoła
brama
epitafium Jana Pisarzowskiego
herb Pisarzowskich
epitafium Duninów
epitafium na północnej elewacji prezbiterium
płyta nagrobna z XVI wieku Jakuba Gierałtowskiego


wtorek, 20 stycznia 2015

Kobiernice - dwór

Klasycystyczny dwór w Kobiernicach ( powiat bialski, gmina Porąbka ) został wybudowany w latach około 1820- 1830 na miejscu wcześniejszego, drewnianego dworu. Stało się to  prawdopodobnie na zlecenie Bobrowskich lub Tomkowiczów.

Jest to murowany budynek na planie prostokąta, parterowy z lekko zaokrąglonymi narożnikami. Nakrywa go czterospadowy wysoki dach. W części środkowej budynek jest dwupiętrowy. Od frontu poprzedza go czterokolumnowy portyk w wielkim porządku, zwieńczony tympanonem. Podobnie rozwiązana jest elewacja ogrodowa, lecz kolumny zamieniono na pilastry a całość ma charakter płaskiej dekoracji. Elewacja, zwłaszcza ogrodowa, ozdobiona jest sztukateriami z motywami kwiatowymi. Budynek opasany jest klasycyzującym fryzem. We wnętrzu, na parterze, zachowały się neogotyckie kominki.

W latach 1886-1920 w dworze mieściła się szkoła rolnicza a następnie organizowano w nim kolonie dziecięce. Ostatnimi, przed wojną, właścicielami dworu była rodzina Czeczów.
Dwór spłonął w 1940 roku, ale został odbudowany. Obecnie budynek wraz z resztką parku jest we władaniu Gminy Porąbka i niestety niszczeje, chociaż mieści się w nim Gminny Ośrodek Kultury.

Ponieważ w Sądzie toczy się sprawa o zwrot nieruchomości spadkobiercom rodziny Czeczów, zabytek prawdopodobnie nieprędko doczeka się renowacji.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne- Katalog Zabytków Sztuki w Polsce t.1
fasada
portyk kolumnowy
widok na fasadę i elewację boczną
widok z parku
fasada ogrodowa
fragment fadady ogrodowej
zdobienia fasady ogrodowej
dekoracja okna
ryzalit
dekoracja tympanonu
park