czwartek, 15 stycznia 2015

Krzeczów - kościół św Wojciecha

W miejscowości Krzeczów ( powiat myślenicki, gmina Lubień ), na sporym wzniesieniu, w otoczeniu starych drzew, stoi zabytkowy drewniany kościół. Wzniesiona na przełomie XVI/XVII wieku, z fundacji rodziny Melsztyńskich, drewniana świątynia była początkowo kościołem parafialnym, stojącym w pobliskiej Łętowni.

Gdy w Łętowni zbudowano nowy kościół, dotychczasowa świątynia stała nieużytkowana i w 1760 roku zakupiły ją dwie siostry, mieszkanki Krzeczowa.

W kronikach parafialnych zachował się zapis, że cała konstrukcja kościoła została przeniesiona do Krzeczowa w ciągu półtora dnia, a do jej przeniesienia zgłosili się chłopi nawet z Myślenic.

W zamian za sprawne przetransportowanie kościoła z Łętowni do Krzeczowa ( odległość między tymi miejscowościami wynosi 4 km górzystego terenu a drogi wówczas były fatalne) ówczesny biskup krakowski Kajetan Sołtyk obiecał pracującym chłopom odpust zupełny i podobno, dlatego tak sprawne przeniesienie budowli było możliwe.

Postawienie kościoła na nowym miejscu trwało około 5 lat (1760-1765). Jest to świątynia o cechach późnogotyckich, wykonana w konstrukcji zrębowej. Elewacja jest oszalowana. Całość pokrywa dwuspadowy dach z gontu. Nawę i prezbiterium poprzedza wieża o konstrukcji słupowej, dostawiona w roku 1793, już po przeniesieniu kościoła do Krzeczowa. Całość otacza mur z daszkiem gontowym. Wokół kościoła stoi kilka starych nagrobków.

We wnętrzu zachowała się polichromia z XVIII wieku, oraz część tryptyku gotyckiego z XVI wieku i pochodzący także z tego okresu obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

W czasie obu wojen światowych kościół znacznie ucierpiał, ale zasadnicza konstrukcja została zachowana. W latach 50-tych XX wieku świątynię nieco przebudowano, m.in. rozszerzono prezbiterium.

Szereg prac przy kościele, które wykonano w latach 1989-2007 sprawiło, że zarówno zabytkowy kościół, jak i bezpośrednie otoczenie są bardzo zadbane. Wzniesiono nowe kaplice, zrobiono zieleńce i uporządkowano całe otoczenie. W tym „dopieszczeniu” każdego szczegółu nawet trochę przesadzono, ale i tak jest to bardzo „ klimatyczne” miejsce.

Niedaleko wejścia do kościoła, od strony parkingu, można zobaczyć nietypową figurę Anioła Stróża z … parasolem.

Ze wzgórza, na którym stoi kościół roztacza się piękny widok na wzniesienia Beskidu Wyspowego.

widok ogólny
widok na elewację południową
kruchta boczna
widok na wieżę
wieża
prezbiterium
panorama
kruchta wejściowa
wejście
wnętrze

ołtarz główny
obraz w ołtarzu głównym

ambona

chrzcielnica
chór
polichromia stropu

fragment polichromii
jedno ze skrzydeł tryptyku gotyckiego

kościół i zabytkowy dąb
stary dąb
epitafium

kropielnica

kropielnica z połowy XIX wieku

nagrobki przy kościele
kapliczka
Anioł Stróż

sobota, 10 stycznia 2015

Sucha Beskidzka- stara karczma

Przy rynku w Suchej Beskidzkiej ( powiat suski, gmina Sucha Beskidzka) stoi drewniana karczma pochodząca z około połowy XVIII wieku. Karczma została zbudowana na skrzyżowaniu dawnych dróg handlowych. 
W tym miejscu odbywały się targi końskie i jarmarki.

Jest to parterowy budynek, częściowo podpiwniczony, wzniesiony na planie prostokąta, w konstrukcji zrębowej i pokryty czterospadowym dachem gontowym. Na osi budynku usytuowano sień ( dawnej przejazdową) a po bokach pomieszczenia biesiadne. Przód karczmy poprzedzają podcienia ogrodzone drewniana balustradą.

W czasie II Wojny Światowej elewacja frontowa i boczne zostały pokryte tynkiem i pobielono a dach pokryto papa. Dawny wygląd przywrócono karczmie w latach 60-tych XX wieku.

Po wojnie karczma otrzymała nazwę „ Rzym” nawiązującą do legendy o Panu Twardowskim. To tutaj miał się spotkać Twardowski z Mefistofelesem.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne - zbiory NAC
panorama - Fotopolska
ganek
fragment ganku
                                                                                                                                                          
elewacja boczna
szyld nad wejściem
rzeźby Mefistofelesa i Pana Twardowskiego

poniedziałek, 5 stycznia 2015

Lachowice- kościoł św. Piotra i Pawła

Na zachód od Suchej Beskidzkiej w miejscowości Lachowice (powiat suski, gmina Stryszawa)
znajduje się zabytkowy kościół drewniany.

Wzniesiono go w 1789 roku z fundacji Teresy Wielkopolskiej, na miejscu dawnej kaplicy cmentarnej.

Jest to świątynia drewniana, orientowana, o konstrukcji zrębowej. Nakrywa ją wysoki dach z gontu. Korpus składa się z nawy oraz węższego, zamkniętego wielobocznie prezbiterium. Do prezbiterium, od północy przylega zakrystia. Od zachodu nawę poprzedza wieża o konstrukcji słupowej. Wieżę wieńczy izbica i baniasty hełm.

Kościół otoczony jest otwartymi sobotami z trzema wejściami. W sobotach można zobaczyć stacje Drogi Krzyżowej pochodzące z XIX wieku. Zachowały się także nadproża dwóch portali, wycięte w ośli grzbiet.

Po wojnie dach gontowy dach sobót nieco zmodyfikowano poprzez zaznaczenie wejść za pomocą łukowego wygięcia dachu. Nadało to bryle bardzo malowniczego wyglądu.

Wnętrze kościoła utrzymane jest w stylu barokowo-klasycystycznym.. Zachowały się polichromie z XVIII wieku oraz kamienna chrzcielnica z tego samego okresu.

Kościół otacza drewniane ogrodzenie oraz cmentarz. Obok znajduje się drewniana dzwonnica.

Zdjęcie przedwojenne kościoła pochodzi z Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce t. 1.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne - Fotopolska
widok na prezbiterium
elewacja północna
kościół latem
wieża
wejście boczne
soboty
wnętrze
wnętrze - archiwalne - zbiory NAC
ołtarz główny
chór
portal do zakrystii
ambona
chrzcielnica
kropielnica
dzwonnica
stare nagrobki