Graboszyce- kościół św. Andrzeja Apostoła

Pierwsza wzmianka o świątyni w Graboszycach ( powiat oświęcimski, gmina Zator) pochodzi z XIV wieku.

Obecny kościół został zbudowany w 1585 roku, jako drewniana świątynia bezwieżowa, usytuowana na niewielkim wzniesieniu. Wieżę dostawiono na początku XVII wieku. Kolejna przebudowa kościoła miała miejsce w XVIII wieku. Wzniesiono wówczas przy prezbiterium, od strony północnej, piętrową zakrystię. Dobudowanie zakrystii spowodowało, że dach nad prezbiterium ma nierówne wysokości kalenicy. Podwyższona została także wieża.Pod koniec XIX wieku kościół przeszedł generalny remont i usunięto wtedy, otaczające świątynię, soboty.

Ostatecznie powstała jednonawowa świątynia drewniana o konstrukcji zrębowej, orientowana. Nawę nakrywa dwuspadowy dach gontowy a prostokątnie zamknięte prezbiterium dach przyczółkowy, również gontowy.Wieża ma pochyłe ściany gontowe, izbicę oraz barokowy baniasty hełm, dawniej pokryty polichromią. Polichromię usunięto podczas ostatniej renowacji budowli w 1990 roku. Dach nawy wieńczy sygnaturka. Wnętrze kościoła posiada wystrój barokowy. Do ciekawych elementów wyposażenia zalicza się XVI- wieczna kamienna chrzcielnica.

Obok kościoła zachowały się dwa nagrobki właścicieli Graboszyc, Chrząszczów.

Dawniej kościół otaczały stare drzewa, obecnie mocno przetrzebione i przycięte.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - Fotopolska

elewacja frontowa

elewacja południowa

elewacja południowa latem

elewacja północna

wieża i schody

widok na elewację południową i prezbiterium

zwieńczenie wieży

barokowe zwieńczenia wieży i sygnaturki

sygnaturka

kruchta południowa

wnętrze

ołtarz główny

                                                                            

część główna ołtarza

                                                                                 

skrzydło gotyckiego ołtarza

drugie skrzydło gotyckiego ołtarza

ołtarz boczny

belka tęczowa

 

ambona

renesansowa chrzcielnica

chrzcielnica - detal

kropielnica

nagrobek Chrząszczów

tablica na nagrobku

Rudawa - willa Domańskich

Przy ulicy Sienkiewicza w Rudawie ( powiat krakowski, gmina Zabierzów) stoi ciekawy dom zwany „ willą z wieżyczką’. Jest to willa państwa Domańskich. Willa powstała w 1896 roku według projektu architekta Tomasza Prylińskiego, autora, między innymi, odnowy krakowskich Sukiennic.

Willę wzniesiono na zlecenie profesora Stanisława Domańskiego, neurologa.

Profesor Domański mieszkał w willi wraz z żoną Antoniną Domańską znaną pisarką dla młodzieży, autorką m.in. książek „ Historia żółtej ciżemki” i „Paziowie króla Zygmunta „. Antonina Domańska była także pierwowzorem postaci " Radczyni" z " Wesela" Wyspiańskiego.

Budynek był pierwszą we wsi willą murowaną.

Willa znana jest także z innego powodu.

W sierpniu 1908 roku wynajął ją na trzy miesiące Henryk Sienkiewicz z żoną. Pisarz, podczas tego pobytu często podróżował dorożką, której właścicielem był Wojciech Tarkowski z pobliskich Niegoszowic.

Tarkowski miał 3-letniego syna Stasia, który często ojcu towarzyszył i zaprzyjaźnił się z pisarzem. Bywał też w willi, przynosząc codziennie świeże mleko. Sienkiewicz był pod urokiem rezolutnego chłopca i prawdopodobnie to dziecko stało się pierwowzorem głównego bohatera ostatniej powieści Sienkiewicza „ W pustyni i w puszczy”.

Na cmentarzu w Rudawie znajduje się grób, zmarłego w 1970 roku, Stanisława Tarkowskiego.

Obecnie willa nie jest zamieszkana, ale jej właściciel stara się o nią dbać, chociaż przebywa  aż w Australii. Przyjeżdża jednak, co roku na kilka miesięcy naprawiając, co się da.

widok ogólny willi

elewacja ogrodowa i wieżyczka

willa w ogrodzie

elewacja tylna

grób "Stasia Tarkowskiego"

napis na grobie

Orawka - kościół św. Jana Chrzciciela

Obecny kościół w Orawce ( powiat nowotarski, gmina Jabłonka) nie jest pierwszym istniejącym na tym miejscu. Poprzedni, wzniesiony w 1614 roku, był kościołem protestanckim, ponieważ ziemiami tymi władali Panowie Zamku Orawskiego, którzy byli tego wyznania. W tych czasach wyznanie właścicieli decydowało o obowiązującej w ich włościach religii.

Żyjący na tych terenach polscy katolicy zdołali dopiero w 1650 roku założyć parafię katolicką i wznieść świątynię, która zachowała się do dzisiaj. Duszpasterz, który im przewodził w tych staraniach został pochowany pod posadzką kościoła.

Najstarsze części świątyni to wzniesione z drewna wieloboczne prezbiterium oraz nawa i zakrystia. Te części budowli są zbudowane w konstrukcji zrębowej. Murowaną i otynkowana na biało kaplicę dostawiono w roku 1728. Wieża nakryta dachem iglicowym pojawia się dopiero w 1901 roku a obecny dach zaprojektowano i wykonano w roku 1935.

Ołtarze i ambona we wnętrzu kościoła nie pochodzą z pierwotnego wyposażenia. Znalazły się w kościele dopiero na przełomie XVII i XVIII wieku.

Najcenniejszym elementem wystroju wnętrza kościoła jest oczywiście polichromia wykonana przez anonimowych artystów w kilku etapach w latach od ok.1650 do 1711 roku.

Polichromia składa się z kilku cykli, m.in.

- 14 scen z życia św. Jana Chrzciciela

- 49 wyobrażeń świętych związanych z historią Węgier

- Dekalog

Cennym elementem wyposażenia kościoła są, podarowane świątyni, podobno przez Habsburgów, w XVII wieku organy. Należą one do najstarszych w Polsce.

Kościół w Orawce posiada także unikatowe, nawet na światową skalę, zasłony wielkopostne malowane temperą, którymi zasłania się ołtarze przez 10 dni w czasie Wielkiego Postu oraz zabytkowe, XVIII wieczne jasełka.

Na placu przykościelnym stoi, rzadko spotykany w Polsce, tzw. „ słup morowy”, mający chronić od klęsk żywiołowych i zarazy. Rzeźba ta wykonana w 1758 roku, zwieńczona jest posągiem Marii Panny w otoczeniu orędowników.

widok ogólny

zdjęcie archiwalne - Fotopolska

panorama

fasada

fasada - zbiory NAC

wieża

izbica wieży

prezbiterium

elewacja północna

widok od strony cmentarza

widok od cmentarza - archiwalne - Fotopolska

sygnaturka

wnętrze

wnętrze - zbiory NAC

ołtarz główny

belka tęczowa

Grupa Ukrzyżowania

organy

polichromia stropu nawy

polichromia prezbiterium

ambona

drzwi

chrzcielnica

plac ze słupem morowym

słup morowy

nagrobki

Kraków- pałac Czeczów

Eklektyczny pałac w Krakowie-Bieżanowie powstał na miejscu wcześniejszego dworu.

Budynek wzniesiono po 1873 roku na zlecenie Karola Czecza de Lindenwald, przybyłego z Moraw. Karol Czecz znacznie unowocześnił świeżo nabyty majątek, co podniosło jego rentowność. Pozwoliło to nowemu właścicielowi Bieżanowa na wzniesienie okazałego pałacyku.

Architektura budynku jest nieregularna i tworzy, wraz z wieżą, ogrodową loggią i ryzalitem wejściowym z filarami, malowniczą bryłę. Elewacje budynku zdobi dekoracja neorenesansowa. Wnętrza pałacu były przed wojną bardzo bogato wyposażone.

Rezydencję otaczał zadbany park z bogatą roślinnością.

Pałac ten był przez okoliczną ludność nazywany „ białym dworem”.

Czeczowie byli znani z filantropii a także prowadzili w pałacu ożywione życie towarzyskie.

Karol Czecz był także wieloletnim Marszałkiem Rady Powiatowej w Wieliczce oraz posłem na Sejm Krajowy.

Rodzina Czeczów mieszkała w pałacu do wybuchu II wojny światowej. W czasie okupacji musieli jednak opuścić swoją posiadłość.

Po wojnie pałac przeszedł na własność Państwa i mieściły się w nim kolejno dom dziecka i zakład wychowawczy dla młodzieży z rodzin patologicznych.

W latach 90-tych XX wieku spadkobiercy przedwojennych właścicieli odzyskali zrujnowany już pałac i przekazali go miastu. W 2007 roku budynek został odnowiony i mieści siedzibę Domu Kultury „ Podgórze” oraz Towarzystwo Przyjaciół Bieżanowa.

widok ogólny pałacu

elewacja główna

widok na portyk od strony parku

portyk z filarami

elewacja tylna

loggia ogrodowa