Czchów- zamek - wieża

Na wzgórzu, nad rzeką Dunajec, w miejscowości Czchów ( powiat brzeski, gmina Czchów)

wznosi się wieża, będąca pozostałością zamku obronnego.

Początkowo, na przełomie XII i XIII wieku, powstała kamienna, okrągła wieża strażnicza

tzw. „ stróża” ( stołp). Budowla ta miała chronić szlak handlowy z Węgier.

W XIV wieku dobudowano do wieży zamek, pełniący funkcję siedziby starostów czchowskich.

Zamek został opuszczony w XVII wieku, ale w XVIII wieku ponownie był wykorzystywany, tym razem na więzienie.

Z całego założenia zachowała się jedynie cylindryczna wieża, wysoka na dwadzieścia metrów i fragmenty murów dawnych pomieszczeń zamkowych oraz muru obwodowego. Zamek i wieża zostały wzniesione z piaskowca.

Wieża była restaurowana w 1928 roku a w latach 90-tych XX wieku przeprowadzono szerokie prace konserwatorskie i archeologiczne, które pozwoliły odkryć lub zrekonstruować wiele fragmentów zamku.

Od 1993 roku opiekę nad pozostałością zamku w Czchowie pełni Społeczny Komitet Renowacji Baszty. Dzięki inicjatywie Komitetu uporządkowano pozostałości po dawnym zamku, odbudowano górną część wieży i zbudowano taras widokowy.

widok ogólny

wieża - zdjęcie archiwalne

widok na wieżę

widok ze ścieżki

wejście na taras

resztki murów

widok z murów

widok od strony kościoła

wieża i kaplica - zdjęcie Fotopolska

Giebułtów - kościół św. Idziego

W jednej z podkrakowskich miejscowości, Giebułtowie ( powiat krakowski, gmina Wielka Wieś) znajduje się bardzo urokliwy i ciekawy kościół.

Położony na niewielkim wzniesieniu, w środku wsi, należy do najstarszych świątyń w tym rejonie. Początki tutejszej parafii sięgają XI wieku. Pierwsza świątynia, drewniana, została ufundowana, według Długosza, przez żonę Władysława Hermana Judytę. Było to wotum dziękczynne za narodziny syna Bolesława.

Obecny, murowany kościół powstał prawdopodobnie w latach 1600-1604, chociaż przypuszcza się także, że mógł być wzniesiony wcześniej. Jego fundatorem był Kaspar Giebułtowski.

Jest to budowla jednonawowa z półkoliście zakończonym prezbiterium, orientowana. Bryła od północy wzbogacona jest zakrystią z ok. 1820 roku a od południa kruchtą i kwadratową kaplicą. Kościół, mimo, że uważany jest za późnorenesansowy to jednak posiada elementy gotyckie (szkarpy na elewacji zachodniej, sklepienie krzyżowo- żebrowe w kaplicy).

Ciekawym elementem wystroju na zewnątrz świątyni są, zachowane w dobrym stanie, późnorenesansowe, kamienne portale przy wejściu zachodnim i południowym.

Wnętrze świątyni pokrywają freski z początku XVII wieku.

W XIX wieku zostały przeniesione do wnętrza kruchty cztery kamienne płyty nagrobne, znajdujące się dotąd w krypcie pod posadzką kościoła. Dwie z tych płyt należą do fundatora kościoła  Kaspara Giebułtowskiego i jego żony Barbary. Ciekawostką jest, że Barbara (z domu Podlodowska) była, prawdopodobnie, kuzynką żony poety Jana Kochanowskiego, Doroty. Płyty nagrobne Giebułtowskich mają polskie inskrypcje, co było rzadkością w tym okresie.

Obok kościoła znajduje się dzwonnica z drewnianym dachem. Pochodzi z 1923 roku i została zaprojektowana przez Wacława Krzyżanowskiego. Architekt ten był także autorem projektu gmachu Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie.

widok ogólny

panorama

fasada kościoła

elewacja południowa z kruchtą

elewacja północna

widok od prezbiterium

widok na dzwonnicę

zdjęcie archiwalne - zbiory NAC

kruchta

wejście do kruchty

portal kruchty

portal zachodni

zwieńczenie portalu zachodniego

wnętrze

ołtarz

portal boczny nawy

chór i organy

polichromia

Grupa Ukrzyżowania

płyta nagrobna

herb

polski napis na płycie

dzwonnica

widok na dzwonnicę od strony kościoła

Morawica-dwór

Od XIX wieku dobra Morawica ( powiat krakowski, gmina Liszki) należały do rodziny Potockich. Znajdował się tutaj, niezachowany, drewniany dwór- siedziba zarządcy dóbr.

W latach 30-tych XX wieku powstał obecny, murowany dwór.

Jest to budynek o charakterze willi w stylu dworkowym. Wzniesiony jest na planie prostokąta z kolumnowym gankiem i dachem wielopołaciowym, krytym dachówką.

W 1939 roku dwór przeszedł na własność rodziny Jaworowskich, która budynek nieco zmodernizowała.

Po wojnie majątek wraz z dworem uległ wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa. Mieściły się w nim mieszkania, urzędy a obecnie funkcjonuje szkoła podstawowa..

Na ścianie ganku wmurowano pamiątkową tablicę poświęconą kpt. pilotowi Mieczysławowi Medweckiemu, który zginął dnia 01 września 1939 roku jako pierwszy polski pilot, w czasie II Wojny Światowej. Jest pochowany na cmentarzu w Morawscy.

widok ogólny

panorama

widok na fasadę

fasada

ganek z balkonem

balustrada balkonu

elewacja ogrodowa

szczyt ryzalitu

okno

elewacja boczna

tablica pamiątkowa

budynek gospodarczy

Skawina - kościół Ofiarowania NMP

 Niewielki, skromny kościół powstał prawdopodobnie na początku XVII wieku, w miejscu przyszpitalnej drewnianej kaplicy, która spłonęła. Jest to kościół filialny kościoła parafialnego w Skawinie ( powiat krakowski, gmina Skawina).

Jednonawowa murowana budowla nakryta jest dwuspadowym dachem pokrytym dachówką i ozdobionym sygnaturką. Od zachodu, do korpusu przylega kruchta zwieńczona wieżyczką. Bryłę świątyni wzbogacają nieco archaiczne, nawiązujące do gotyku, przypory. Wnętrze, nakryte stropem, utrzymane jest w stylu barokowym.

Kościół, pełniący funkcję świątyni przyszpitalnej, pierwotnie znajdował się poza murami miasta.

widok ogólny

fasada

zdjęcie archiwalne - zbiory NAC

prezbiterium

elewacja boczna

wejście

przedsionek

portal

ogrodzenie