czwartek, 27 marca 2025

Zborów - pałac Wielogłowskich

Klasycystyczny pałac w Zborowie ( powiat buski, gmina Solec - Zdrój) wzniesiony został w 1803 roku na miejscu dawnej, późnorenesansowej siedziby rodu Zborowskich.

Jest to budowla dwupiętrowa na planie prostokąta z płytkimi ryzalitami na osi środkowej.

 

Ryzalit fasady, ozdobiony pilastami, zwieńczony jest trójkątnym przyczółkiem i poprzedzony kolumnowym gankiem z balkonem.

 

Pałac otaczają pozostałości parku krajobrazowego z połowy XIX wieku.

 

Na terenie parku zachował się m.in. drewniany spichlerz z tarczą herbową Tarnowskich.

 

Obecnie pałac nie jest użytkowany a wcześniej mieścił się tutaj Dom Pomocy Społecznej.


widok ogólny
rycina - zbiory CBN Polona
widok na fasadę
zdjęcie archiwalne - CBN Polona


fasada
ganek kolumnowy
wnętrze - archiwalne - zdjęcie CBN Polona
dawna aleja wjazdowa

 

sobota, 22 marca 2025

Szalowa - kościół św. Michała Archanioła

Obecny kościół w Szalowej ( powiat gorlicki, gmina Łużna) powstał w latach 1739-1756 w stylu późnobarokowym.

Jest to budowla drewniana, trójnawowa o układzie bazylikowym.  Drewniane filary oddzielające nawy podtrzymują faliście wygięte arkady. Prezbiterium równej szerokości co nawa główna, zakończone jest trójbocznie. Całość nakrywają dachy z gontu. Gont pokrywa częściowo także ściany zewnętrzne

 

Od zachodu zwraca uwagę szeroka fasada dwuwieżowa z wieżami zwieńczonymi baniastymi hełmami. Środkową część fasady zdobi trójkątny szczyt z rzeźbą św. Michała Archanioła.

 

Wnętrze świątyni zachowało swój jednorodny, bogaty,  barokowo-rokokowy styl. Zwraca uwagę wszechobecna polichromia iluzjonistyczno-figuralna oraz bogato zdobione ołtarze, ambona i konfesjonały. Wystój wnętrza uzupełniają polichromowane ławy rokokowe.

 

Kościół otacza kamienne ogrodzenie w którego obrębie znajduje się kaplica z XVIII wieku oraz parawanowa dzwonnica murowana z wieku XIX.


widok ogólny
zdjęcie archiwalne - zbiory NAC
fasada
widok od prezbiterium
prezbiterium
elewacja południowa
rzeźba Michała Archanioła
okno
kopułka
kruchta
wnętrze
wnętrze - zbiory NAC


kropielnica
kaplica
fragment fasady kaplicy
dzwonnica

poniedziałek, 17 marca 2025

Pińczów - Dom Ariański

Zabytkowy budynek stojący w dzielnicy zwanej Mirowem w Pińczowie ( powiat pińczowski, gmina Pińczów) powstał na przełomie XVI/XVII wieku i prawdopodobnie pełnił pierwotnie funkcję łaźni miejskiej. 

Jest to niewielka budowla późnorenesansowa na planie prostokąta nakryta spadzistym dachem. 
Głównym pomieszczeniem jest sień przejazdowa i izba narożna ze sklepieniem kolebkowo-krzyżowym. Elewację pokrywa dekoracja w formie boniowania. Do wnętrza prowadzi portal z łacińską sentencją. Podobne sentencje znajdują się na obramieniach okien. 

Fundatorem budowli był, prawdopodobnie, drukarz kalwiński Daniel z Łęczycy stąd nazwa kamienicy - Dom Ariański. 

Obecnie, po renowacji, w budynku mieści się muzeum.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne
widok na fasadę
fasada
portal sieni przejazdowej
napis nad portalem
boniowanie portalu
dekoracja elewacji
okna

środa, 12 marca 2025

Szczyrk - kościół św. Jakuba

Drewniany zabytkowy kościół parafialny w Szczyrku ( powiat bielski, gmina Szczyrk) powstał w latach 1787-1800 z wykorzystaniem XVI – wiecznych elementów  kościoła norbertanów ze Starego Sącza. W 1935 roku wydłużono od zachodu nawę i połączono ją z wolnostojącą wieżą z izbicą.

Jest to świątynia jednonawowa z węższym prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Całość nakrywają dachy z gontu.

 

Wyposażenie wnętrza, nakrytego stopem, pochodzi z epoki późnego baroku.

 

Przy kościele istniał cmentarz, gdzie grzebano zmarłych do roku 1848.


widok ogólny
zdjęcie archiwalne
prezbiterium
elewacja północna
elewacja południowa
fasada z wieżą
okna
wnętrze
ołtarz główny
polichromia stropu
dekoracja ornamentalna
łuk tęczowy
ołtarz boczny
bordiura portalu
chór
ambona
chrzcielnica
kropielnice
kropielnica
nagrobek
brama ogrodzenia