sobota, 28 września 2024

Kraków - ulica Kanonicza

Nazwa najstarszej ulicy w Krakowie sięga swoim początkiem połowy XIV wieku, gdy pojawiły się tutaj pierwsze skromne budynki murowane, przeznaczone dla kapituły katedralnej.

Od drugiej połowy XV wieku zaczęto wznosić przy ulicy bardziej okazała budynki gotyckie a następnie gotycko-renesansowe, renesansowe i manierystyczne, często o charakterze pałacowym. 

Na początku ulicy wznosi się renesansowy pałac kanonika Samuela Maciejowskiego, z czasem przebudowany w stylu barokowym. Do dzisiaj fasadę zdobi barokowy portal z atlantami. 

Na rogu ulicy Senackiej i Kanoniczej powstała w XVI wieku Kamienica pod Aniołkami z ozdobna attyką. 

Jedną z najstarszych kamienic jest Dom Kapitulny, przebudowany w XVI wieku. W epoce baroku bryła budynku wzbogaciła się o piętro oraz portal zachowany do dzisiaj. Obecnie w budynku mieści się Cricoteka. 

Kolejnym interesującym budynkiem jest Dom Rycerski, budynek gotycki z XIV wieku przebudowany w epoce baroku. 

 Najokazalszą budowlą ulicy Kanoniczej jest Pałac biskupa Erazma Ciołka z przełomu XV i XVI wieku. Pałac był rezydencją biskupów krakowskich a przy jego rozbudowie brał udział warsztat królewskiego architekta Berecciego. Pałac posiadał wewnętrzny dziedziniec arkadowy, loggię ( niezachowana), okna z detalem późnogotyckim. Obecnie pałac zajmuje Muzeum Narodowe. 

 Z innych budynków przy tej ulicy warto wymienić tzw. Dziekankę – renesansową rezydencję dziekanów kapituły krakowskiej, pochodząca z końca XVI wieku, którą zaprojektował i zbudował znany architekt manieryzmu Santi Gucci. Na fasadzie pałacu zwraca uwagę dekoracja sgraffitowa oraz piękny manierystyczny portal i arkadowy dziedziniec. 

Inne budowle to Bursa Grochowa z XIV i XV wieku przeznaczona dla żaków studiujących prawo, Pałac Górków z XVI wieku, przebudowany w stylu manierystycznym, pałac biskupa Floriana z Mokrska z XIV wieku, przebudowany w  wieku XVI przy udziale Michała z Urzędowa. 

W narożniku ulicy Podzamcze i ul. Kanonicznej znajduje się tzw. Dom Długosza, wzniesiony w XIV wieku, wielokrotnie przebudowywany. Jedna z elewacji zdobi tablica fundacyjna.

początek ulicy

cześć centralna

widok od ulicy Podzamcze

Pałac Maciejowskiego

portal

kamienica Pod Aniołkami

detal nadproża portalu

dom Pod Trzema Koronami - portal

Bursa Grochowa

portal

detal

Dom  Kapitulny

Dom Kapitulny Szreniawa

portal

hotel Copernicus

portal

dawne okno

Pałac bpa Erazma Ciołka

okno i herb

Pałac Górków

portal

pałac Floriana z Mokrska

portal

attyka

Dom Dziekański
portal

Dom Długosza

fasada

tablica fundacyjna

poniedziałek, 23 września 2024

Porąbka Uszewska - kościół św. Andrzeja

Kościół parafialny w Porąbce Uszewskiej ( powiat brzeski, gmina Dębno) został wzniesiony w latach 1914-1918 według projektu architekta Jana Sasa – Zubrzyckiego.

Jest to budowla murowana, pseudo-bazylikowa w stylu eklektycznym z elementami neoromanizmu i neogotyku. Do jej budowy wykorzystano głównie cegłę.

 

Korpus główny składa się z trójnawowej hali z transeptem. Bryle uzupełnia prezbiterium zamknięte trójbocznie, flankowane po bokach przez zakrystię i kaplicę. Zachodnia elewacje zdobi wieża z przybudówkami po bokach. Hełm wieży ma forme wysokiej iglicy z wieżyczkami.

 

Wnętrze świątyni nakrywają sklepienia krzyżowe i gwiaździste. Okna zdobią witraże z pracowni Żeleńskich z Krakowa.

 

Cześć wyposażenia kościoła pochodzi z wcześniejszej  świątyni. Są to dwa ołtarze boczne oraz chrzcielnica drewniana z XVIII wieku.


widok ogólny

panorama

widok od wschodu


widok na prezbiterium
prezbiterium

fasada

wieża

okno

szczyt transeptu

wnętrze

ołtarz główny

ołtarz boczny

barokowy ołtarz
filar

witraż

stalle

Grota

droga do Groty

figura

widok z drogi

środa, 18 września 2024

Tuchów - budynek " Sokoła"

Budynek Towarzystwa Gimnastycznego „ Sokół” w Tuchowie ( powiat tarnowski, gmina Tuchów) powstał w latach 1910—1911, według projektu Augustyna Tarkowskiego. 

Jest to budowla z cegły z kamiennym detalem, parterowa w stylu historyzmu z elementami modernistycznymi. 

We wnętrzu znajduje się obszerna sala gimnastyczno-widowiskowa. 

 Obecnie mieści się tutaj Muzeum Miejskie.

widok ogólny

panorama

widok na fasadę

fasada

wejście

zwieńczenie fasady

detal

elewacja boczna

elewacja południowa

fragment elewacji

wieżyczki

tablica

rzeźba w parku przy budynku