wtorek, 1 kwietnia 2025

Czchów - kościół cmentarny św. Anny

Na starym cmentarzu w Czchowie ( powiat brzeski, gmina Czchów) znajduje się niewielki kościół cmentarny św. Anny. 

Kościół powstał około 1773 roku staraniem Marcina Pasławskiego. W 1930 roku uległ przebudowie. 

Jest to murowana budowla na planie prostokąta z absydą od wschodu. Całość nakrywa wysoki dach pierwotnie kryty gontem, obecnie blachą. 

We wnętrzu, do roku 1965, znajdowała się cenna gotycka rzeźba św. Anny Samotrzeć. Została jednak skradziona.

widok ogólny
archiwalne - Fotopolska
prezbiterium
elewacja północna
fasada
portal
okna
wnętrze

czwartek, 27 marca 2025

Zborów - pałac Wielogłowskich

Klasycystyczny pałac w Zborowie ( powiat buski, gmina Solec - Zdrój) wzniesiony został w 1803 roku na miejscu dawnej, późnorenesansowej siedziby rodu Zborowskich.

Jest to budowla dwupiętrowa na planie prostokąta z płytkimi ryzalitami na osi środkowej.

 

Ryzalit fasady, ozdobiony pilastami, zwieńczony jest trójkątnym przyczółkiem i poprzedzony kolumnowym gankiem z balkonem.

 

Pałac otaczają pozostałości parku krajobrazowego z połowy XIX wieku.

 

Na terenie parku zachował się m.in. drewniany spichlerz z tarczą herbową Tarnowskich.

 

Obecnie pałac nie jest użytkowany a wcześniej mieścił się tutaj Dom Pomocy Społecznej.


widok ogólny
rycina - zbiory CBN Polona
widok na fasadę
zdjęcie archiwalne - CBN Polona


fasada
ganek kolumnowy
wnętrze - archiwalne - zdjęcie CBN Polona
dawna aleja wjazdowa

 

sobota, 22 marca 2025

Szalowa - kościół św. Michała Archanioła

Obecny kościół w Szalowej ( powiat gorlicki, gmina Łużna) powstał w latach 1739-1756 w stylu późnobarokowym.

Jest to budowla drewniana, trójnawowa o układzie bazylikowym.  Drewniane filary oddzielające nawy podtrzymują faliście wygięte arkady. Prezbiterium równej szerokości co nawa główna, zakończone jest trójbocznie. Całość nakrywają dachy z gontu. Gont pokrywa częściowo także ściany zewnętrzne

 

Od zachodu zwraca uwagę szeroka fasada dwuwieżowa z wieżami zwieńczonymi baniastymi hełmami. Środkową część fasady zdobi trójkątny szczyt z rzeźbą św. Michała Archanioła.

 

Wnętrze świątyni zachowało swój jednorodny, bogaty,  barokowo-rokokowy styl. Zwraca uwagę wszechobecna polichromia iluzjonistyczno-figuralna oraz bogato zdobione ołtarze, ambona i konfesjonały. Wystój wnętrza uzupełniają polichromowane ławy rokokowe.

 

Kościół otacza kamienne ogrodzenie w którego obrębie znajduje się kaplica z XVIII wieku oraz parawanowa dzwonnica murowana z wieku XIX.


widok ogólny
zdjęcie archiwalne - zbiory NAC
fasada
widok od prezbiterium
prezbiterium
elewacja południowa
rzeźba Michała Archanioła
okno
kopułka
kruchta
wnętrze
wnętrze - zbiory NAC


kropielnica
kaplica
fragment fasady kaplicy
dzwonnica

poniedziałek, 17 marca 2025

Pińczów - Dom Ariański

Zabytkowy budynek stojący w dzielnicy zwanej Mirowem w Pińczowie ( powiat pińczowski, gmina Pińczów) powstał na przełomie XVI/XVII wieku i prawdopodobnie pełnił pierwotnie funkcję łaźni miejskiej. 

Jest to niewielka budowla późnorenesansowa na planie prostokąta nakryta spadzistym dachem. 
Głównym pomieszczeniem jest sień przejazdowa i izba narożna ze sklepieniem kolebkowo-krzyżowym. Elewację pokrywa dekoracja w formie boniowania. Do wnętrza prowadzi portal z łacińską sentencją. Podobne sentencje znajdują się na obramieniach okien. 

Fundatorem budowli był, prawdopodobnie, drukarz kalwiński Daniel z Łęczycy stąd nazwa kamienicy - Dom Ariański. 

Obecnie, po renowacji, w budynku mieści się muzeum.

widok ogólny
zdjęcie archiwalne
widok na fasadę
fasada
portal sieni przejazdowej
napis nad portalem
boniowanie portalu
dekoracja elewacji
okna

środa, 12 marca 2025

Szczyrk - kościół św. Jakuba

Drewniany zabytkowy kościół parafialny w Szczyrku ( powiat bielski, gmina Szczyrk) powstał w latach 1787-1800 z wykorzystaniem XVI – wiecznych elementów  kościoła norbertanów ze Starego Sącza. W 1935 roku wydłużono od zachodu nawę i połączono ją z wolnostojącą wieżą z izbicą.

Jest to świątynia jednonawowa z węższym prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Całość nakrywają dachy z gontu.

 

Wyposażenie wnętrza, nakrytego stopem, pochodzi z epoki późnego baroku.

 

Przy kościele istniał cmentarz, gdzie grzebano zmarłych do roku 1848.


widok ogólny
zdjęcie archiwalne
prezbiterium
elewacja północna
elewacja południowa
fasada z wieżą
okna
wnętrze
ołtarz główny
polichromia stropu
dekoracja ornamentalna
łuk tęczowy
ołtarz boczny
bordiura portalu
chór
ambona
chrzcielnica
kropielnice
kropielnica
nagrobek
brama ogrodzenia