środa, 1 kwietnia 2026

Kraków - Gmach Towarzystwa Gimnastycznego " Sokół"

Budynek „ Sokoła” przy ul. Piłsudskiego w Krakowie powstawał w dwóch etapach.

W 1889 roku wzniesiono ceglaną część zachodnią w stylu eklektycznym, według projektu Karola Knausa. Ta część mieści salę gimnastyczną. Fasadę zdobi sgraffito z napisem i herbami oraz sentencją.

 

W 1894 roku nastąpiła rozbudowa w stronę wschodnią. Autorem projektu tej części był wzięty architekt Teodor Talowski. W części wschodniej zwraca uwagę ściana boczna z alegorycznymi polichromiami oraz charakterystyczny dla tego artysty detal kamienny.


widok ogólny
zdjęcie archiwalne - MN Kraków
zdjęcie - zbiory NAC
część zachodnia ( starsza)
fasada
część główna fasady
szczyt
fryz dekoracyjny z napisem
napis
tablica
szczyt elewacji bocznej części zachodniej
część wschodnia
zdjęcie - Arch. Nar. Kraków
elewacja boczna części wschodniej
szczyt
elewacja boczna - dekoracja
balkon

piątek, 27 marca 2026

Moszczenica - kościół Matki Bożej Szkaplerznej

Obecny kościół w Moszczenicy ( powiat gorlicki, gmina Moszczenica) powstał z fundacji rodziny Skrzyńskich w latach 1818-1820.

Świątynia została uszkodzona podczas pierwszej wojny światowej a następnie odbudowana w latach 1923-24. Obecnie pełni funkcję świątyni pomocniczej.

 

Jest to budowla murowana łącząca dwa style: późnego baroku i klasycystyczny z elementami neogotyku (okna). Posiada salową nawę, oddzieloną od prezbiterium belką tęczową. Od północy do prezbiterium przylega zakrystia. Wnętrze pokrywa płaski strop wsparty na słupach.

 

Ołtarze w stylu barokowym pochodzą z wieku XVII i XVIII. Barokowa jest także chrzcielnica z czaszą z XVII wieku.

 

Kościołowi towarzyszy wolnostojąca murowana dzwonnica arkadowa z trójkątnym szczytem.


widok ogólny
panorama
prezbiterium
widok na prezbiterium i elewację południową
elewacja południowa
elewacja północna
fasada
gzyms fasady
nisza na fasadzie
wnętrze - zdjęcie - portal gminy
kropielnica
kropielnica z XVI wieku
dzwonnica
stara plebania

 

niedziela, 22 marca 2026

Karwodrza - dwór rodziny Berke

Dwór w Karwodrzy ( powiat tarnowski, gmina Tuchów) został wzniesiony w 1885 roku przez Karola Berke.

 Jest to piętrowy budynek na planie prostokąta z wysokim podpiwniczeniem, pierwotnie przypominający willę włoską.

 

Niestety późniejsze przebudowy, po powojennym wywłaszczeniu, zmieniły wygląd dworu. Zlikwidowano wówczas m.in. taras i główne wejście w środkowym ryzalicie. Zachowała się jednak tablica fundacyjna, która pierwotnie znajdowała się nad wejściem.

 

W parku znajduje się neogotycka kaplica, do której prowadzi aleja wysadzana drzewami. Kaplica pochodzi z 1889 roku.

 

Obecnie w dworze mieści się Dom Pomocy Społecznej.


widok ogólny
panorama
widok na fasadę
fasada
szczyt ryzalitu
tablica fundacyjna
narożnik
elewacja południowa
elewacja północna
aleja do kaplicy
kaplica dworska
pozostałości parku


 

wtorek, 17 marca 2026

Szaflary - kościół św. Andrzeja Apostoła

Kościół w Szaflarach ( powiat nowotarski, gmina Szaflary ) został wzniesiony w latach 1799 – 1810 jako świątynia jednonawowa z absydialnie zakończonym prezbiterium. 

W roku 1885 od zachodu została dobudowana neogotycka wieża a na początku XX wieku dostawiono do nawy dwie kaplice. 

 We wnętrzu zwraca uwagę ołtarz główny w stylu wczesno-barokowym oraz gotycka rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z XIV wieku.

widok ogólny
prezbiterium
elewacja prezbiterium
widok na elewację południową
elewaja południowa
elewacja północna
kaplica północna
fasada
wieża
zwieńczenie wieży
wejście
dachy
dekoracja
wnętrze - sdm.up.jp2.pl
wnętrze archiwalne - Fotopolska
kropielnica
nagrobek