wtorek, 27 kwietnia 2021

Rzepiennik Biskupi - dwór Więckowskich

Usytuowany na wzniesieniu dwór w Rzepienniku Biskupim ( powiat tarnowski, gmina Rzepiennik Strzyżewski) został zbudowany na początku XX wieku ( lata 1910-1912) na fragmentach pochodzących z wcześniejszego dworu biskupiego  z XVI wieku, z którego zachowano sklepione piwnice.

Dwór ma charakter eklektyczny. Jest parterowy i posiada plan prostokąta. Dach ozdobiony jest dekoracyjną drewnianą snycerką a okna dekoracyjnymi ramami. Od strony południowej ściany piwnic pokrywa boniowanie. Dodatkowo ściany budynku podzielone są boniowanymi pilastrami i gzymsami. Od wschodu umieszczono taras z ozdobną balustradą tralkową.

 

We wnętrzu zachowała się secesyjna dekoracja malarska wykonana przez ucznia Wyspiańskiego, Jana Bulasa.

 

Dworowi towarzyszą zabudowania gospodarcze oraz park z aleją dojazdową.

 

Budynek z otoczeniem należy do rodziny przedwojennych właścicieli.


widok ogólny
panorama
widok na fasadę
fasada
wejście
okno
elewacja boczna
taras z balustradą
dekoracja
balustrada
elewacja tylna
kamienna dekoracja ogrodu
kamienny wazon
kapliczka
kapliczka-napis
budynek gospodarczy
stodoła
aleja do dworu
figura Chrystusa



czwartek, 22 kwietnia 2021

Lipnica Murowana - kościół św. Andrzeja

Gotycki kościół parafialny w Lipnicy Murowanej ( powiat bocheński, gmina Lipnica Murowana) powstał w 1364 roku z fundacji króla Kazimierza Wielkiego w związku z lokacją miasta. Wcześniej w tym miejscu stał kościół drewniany.

Bryła świątyni składa się z nawy, prezbiterium zamkniętego trójbocznie i zakrystii od północy. Od zachodu posiada czworoboczną wieżę z przyporami. Po bokach nawy od strony południowej znajdują się dwie kaplice a od strony północnej jedna. Dobudowano je w XVIII wieku. Całość wzniesiona została z kamienia i z czasem otynkowana. Mimo późniejszych zniszczeń wojennych i pożarów oraz przebudów świątynia  zachowała zasadniczo swój gotycki charakter.

Z gotyckich detali architektonicznych zachowały się dwa ostrołukowe portale, część okien prezbiterium oraz łuk tęczowy we wnętrzu.

Wnętrze przykrywa XIX-wieczny strop a ściany zdobi polichromia ornamentalno-figuralna z tego samego okresu. Ambona i ołtarze pochodzą z XIX i XX wieku. Tylko w jednej z kaplic znajduje się ołtarz starszy, w stylu rokoko.

Na tęczy usytuowano barokowy krucyfiks.

Najcenniejszym elementem wyposażenia jest gotycka drewniana rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z około 1370 roku znajdująca się w jednym z ołtarzy bocznych. 

Z czasów budowy kościoła pochodzi prawdopodobnie gotycka kropielnica w przedsionku, wcześniej pełniąca funkcję chrzcielnicy.

widok ogólny
panorama

prezbiterium

prezbiterium - zdjęcie archiwalne - Katalog Zabytków Sztuki w Polsce t.1
szkarpy prezbiterium

elewacja północna

elewacja południowa

fasada

wieża - zdjęcie archiwalne

zwieńczenie wieży

okno wieży

kruchta

portal gotycki

figura na elewacji nawy

epitafium

wnętrze

wnętrze prezbiterium

polichromia stropu prezbiterium

ołtarz główny

portal zakrystii

łuk tęczowy z krucyfiksem

fragment polichromii nawy

chór

ołtarz boczny z figurą Madonny

rzeźba

ambona

kropielnica 

sobota, 17 kwietnia 2021

Dubne - cerkiew św. Michała Archanioła

Usytuowana na niewielkim wzniesieniu drewniana cerkiew grekokatolicka w Dubnem ( powiat nowosądecki, gmina Muszyna ) powstała w roku 1863, po spaleniu wcześniejszej świątyni z XVII wieku.

Obecna świątynia posiada tradycyjny podział trójdzielny z prostokątnie zamkniętym prezbiterium, nawą oraz wieżą z izbicą i babińcem w przyziemiu.

 

Nawę i prezbiterium nakrywają namiotowe dachy łamane, kryte baniastymi hełmami. Wieżę także wieńczy baniasty hełm. Ściany  pokryte zostały gontem a dachy i hełmy blachą.

 

We wnętrzu nakrytym pseudo-kopułami namiotowymi ( nawa i prezbiterium) oraz stropem ( babiniec)  zachował się, starszy od opisywanej świątyni, kompletny ikonostas, ocalały z pożaru poprzedniej cerkwi z główną ramą rokokowo-klasycystyczną pochodzącą z przełomu XVII i XVIII wieku.

 

Część ikon jest późniejsza a wykonali je Antoni i Michał  Bogdańscy w końcu XIX wieku. Ściany pokrywa polichromia ornamentalno-figuralna także z tego okresu.

 

Do cennych elementów wyposażenia należy także malowana na płótnie tzw. płaszczenica, klasycystyczna ambona z wizerunkiem Chrystusa jako Dobrego Pasterza oraz barokowy ołtarz boczny.

 

Budynek cerkwi otacza kamienny murek .

 

Obecnie cerkiew pełni funkcję świątyni katolickiej.

widok ogólny

panorama

fasada

wieża

izbica wieży

prezbiterium

elewacja północna

wnętrze

ikonostas

Carskie Wrota

widok na ambonę

ambona

chór

fragment polichromii

korony ślubne